Táýelsizdik qurdastary – áskerı qyzmet ozattary

Táýelsizdik – eń basty qundylyǵymyz. Táýelsizdikke qol jetkizgennen keıin ǵana elimizdi álemdegi damýshy memleketterdiń qatarynan kóre aldyq. Táýelsizdigimizdiń arqasynda ótken jyly ulan-baıtaq dalamyzǵa Kereı men Jánibek týyn tigip, negizin qalaǵan Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn, Qazaqstan halqy Assam­bleıa­sy men Konstıtýsııamyz­dyń 20 jyldyǵyn, Uly Jeńistiń 70 jyl­dy­ǵyn keń kólemde toıladyq. «Táýelsizdik – hal­­qymyzdyń bostandyǵy men derbes damý jolyndaǵy san ǵasyrlyq kúres tarıhynyń nátıjesi», – dep Elbasymyz aıtqandaı, ońaı kelgen joq. Tuǵyrly kók baıraǵy­myz­dy endi aspanda jel­biretip ustaý – kele­shegi kemel, bilimdi urpaq­tary­myzdyń enshisinde. Ata-babalarymyz ańsaǵan táýel­sizdik Elbasymyzdyń «Máń­gilik El» ulttyq ıdeıasymen sabaqtasady. Osy oraıda, 25 jyl bu­ryn álem kartasynda Qa­­zaq­stan dep atalatyn jańa memleket paıda bol­dy, al bir aı ishinde El­ba­sy­nyń Jarlyǵymen al­ǵash­­qy bo­lyp Qazaqstan Res­pýb­lı­ka­synyń Ishki áskerleri qu­ryl­dy, al qazirgi kezdegi Ult­tyq ulan áskeri. Bul ýa­qyt ishinde táýelsizdikpen tus­pa-tus dúnıege kelgen qazaq­standyqtardyń ja­ńa býy­ny ósip jetildi. Olar­dyń keıbiri Otan ıgiligi úshin qyzmet atqarý isin tań­dady. Búgingi tańda Oral sh­aha­rynda ornalasqan №5517 áskerı bóliminde de Otan aldyndaǵy áskerı boryshtaryn abyroımen at­qaryp júrgen maqtaýǵa laıyq­ty 1991 jyldyń jaýyn­ger­leri barshylyq. Olardyń birshamasy bala kezinen áskerı kıim kııýdi jáne óz táýelsiz eliniń qor­ǵaý­shylary bolýdy arman­daǵan kadrlyq áskerı qyz­metshiler bolyp tabylady. Bul rette osy áskerı bólimde ozat qyzmet etip júrgen birneshe táýelsizdik qurdasymen jolyǵyp, sózge tartqan edik. 2-shi arnaıy jedel maq­sattaǵy batalon­nyń rota komandıri, aǵa leıtenant Tólebı Berikbaev: – Men – ómirge táýel­siz­­dik­tiń aq tańymen birge kelgenimdi maqtanysh etip, soǵ­an saı azamat bolýdy ar­­man­dap júrgen jas­pyn. О́mir­ge 1991 jyly Ońtús­tik Qazaqstan oblysynyń Maq­taaral aýdanyndaǵy Qyzyltý aýylynda kel­dim. Bala kezimde áskerı fılm­derdi jaqsy kóretin­min jáne áskerıler jaıly atam­­nyń áńgimelerin uıyp tyń­daı­tynmyn. Áskerı kıim kııýdi, Otanymdy qor­ǵaýdy, qasıetti boryshymdy óteýdi qaladym. Sondyqtan mektepti bitirisimen, Petro­pavl qalasyndaǵy Ulttyq ulannyń áskerı ınstıtýtyna tústim. Ony 2014 jyly aıaqtap, sol jyly Oralǵa kelip aldymen vzvod, sosyn rota tizginin qolǵa aldym. Qazir biz sııaqty jastar­ǵa da úlken jaýapker­shilik júktelip otyr. Elimizdiń osy kezge deıin qol jetkiz­gen tabystaryn baıandy etip, aǵa býyn­nyń erlik pen eń­­bek dástúrin saqtaý – bas­ty maq­satymyz. Ázirge, sol synalar sátterden oıda­ǵy­daı ótip kele jatqan sııaq­­tymyn. Úsh jyl boıy ozat jas sardarlardyń qatary­nan kórinip júrmin. О́z basym elimizdiń osy táýel­sizdik jyldaryn­da qol jetkizgen tabystary­na súısinemin. Árıne, aǵa ur­paq bastaǵan tarıhı jol­dy jalǵastyratyn da bú­gin­gi jastar ekenin tú­si­ne­­miz. Tarıh úshin azǵan­taı ýa­qytta, ıaǵnı 25 jylda eli­miz ótken joldyń ót­ke­­lek­ti bolǵany da ras. Alaı­­­­­da, Elbasy Nursultan Nazarbaev osy bir kúr­de­li kezeń­­de eldiń eńse­sin tik­­teı­tin­deı aýqymdy jumystarǵa uıytqy boldy. Egemen eli­mizdi álem moıyndaıtyn­daı aıbyndy memleketke aınaldyrdy. Materıaldyq-tehnıka­lyq rota koman­dıriniń tár­bıe jáne áleýmettiq-qu­qyq­­­t­yq jumystar jónin­degi oryn­basary, leıtenant Nurjan Elibaev: – Táýelsizdik. Erkin­dik. Azattyq. Egemendik. Netken kıeli uǵymdar?! Alaı­da, bul erkindikke qol jetkizý jolynda talaı-talaı bozdaqtar qanyn berdi. Olar arman etken baqytty kezdi biz kózimizben kórdik, darhan dalanyń tósinde asyr salyp oınadyq, esh ýaıymsyz uıyqtap, araılap atar tańdarda oıandyq. «Sen netken baqytty ediń, keler urpaq» dep Qasym Amanjolov aıtpaqshy, ıá, biz sheksiz baqyttymyz. Sondyqtan, táýel­siz­diktiń qurdasy ekenimdi oılaǵanda, kókiregimdi bir ádemi sezim áldıleıdi. Ol jeke qýany­shymnyń tý­ǵan elińniń tarıhı ómirin­degi aıryqsha sátpen tuspa-tus kelýine degen rızashy­lyq­tyń áseri der edim. 2014 jyly Petropavl qa­la­syndaǵy Ulttyq ulan­­­nyń áskerı ınstıtý­tyn oı­daǵydaı támamdap, Oral­daǵy 5517 áskerı bó­li­min­de materıaldyq-teh­­nı­­ka­lyq rota koman­dıri­niń tárbıe jáne áleý­met­tiq-qu­qyqtyq jumystar jó­­nin­degi orynbasarynyń qyz­metin adal atqarýdamyn. Jaýyn­gerlik qyz­metin ózime óte unaıdy. Maǵan senim artqan koman­dırlerimniń úmitin aqtaýǵa tyrysamyn. Búkil elimiz sııaqty bizdiń Ulttyq ulan áskerleri de Táýelsizdik merekesin tabyspen qarsy alýǵa jumylýda. Munyń barlyǵy Pre­­­zı­­dent Nursultan Nazarbaev­­tyń kósemdi­gi men kóre­gen­di­gi­niń nátı­jesi, elimizdegi ult­tar men ulys­tardyń óz­ara til tabysýy men dos­ty­ǵynyń aıǵa­ǵy bolsa kerek. Táýel­­sizdigi­mizdiń ǵumyry uzaq, tuǵyry berik bolsyn. Halqymyz aman, elimiz tynysh bolsyn. Táýelsiz­dik jyldary alǵan elimizdiń bedel-bıigi asqaq­taı ber­sin. Biz táýelsizdiktiń qur­das­tary osy baǵytt­aǵy qaına­ǵan ómirdiń qaq ortasynda júrýge ázirmiz. 1-atqyshtar rotasy­­nyń vzvod komandıri, aǵa leı­te­nant Dáýren Maham­betov: – 1991 jyldyń 16 jel­­toq­­sany – barsha qazaq­­stan­­dyq­tardyń eń baqyt­ty, ań­saǵan armanyna jetken kúni, táýelsizdiktiń ta­ńy atqan kún. Men osy jyly dúnıe esi­gin ashtym. Táýelsizdiktiń tól qurdasymyn. Men ózimdi egemen elde, táýelsizdiktiń tańy araı­lap at­qan baqytty Qazaq­standa týǵanyma shek­siz qýanamyn. Mine, sodan beri 25 jyl zyrǵyp óte shyqty. Azat­tyqtyń arqasynda biz ba­qyt­ty balalyq shaqta ósip, alańsyz arnaıy áskerı bi­lim alyp, shattyqqa toly kýrsanttyq ómirdi kórip, qazir esh ýaıymsyz ashyq aspan astynda berekeli de merekeli ǵumyr keshýdemiz. Ata-babamyz arman etken «aǵashtan bal», «shópten sút» aǵylyp jatqan za­man­nyń qurdasymyz, ege­men­diktiń bıiginde samǵaǵan erkindiktiń qusymyz. Osy­nyń bári ata-babanyń qanymen, aq bilektiń kúshi­men, aq naızanyń ushymen kel­­di. Sondyqtan da biz olar­­­dyń aldynda máńgilik qaryzdarmyz. Elbasymyz «Bolashaq – jastardyń qolynda» dep jıi aıtady, bizge úlken senim artady. Sol kemel keleshekti jasaıtyndar – «Táýelsizdik qurdastary». Jastar saıasatyn júzege asyrýda barlyq jaǵdaı jasalýda. Osy jyldary men kóp­tegen jetistikterge qol jet­­kizdim. Petro­pavl qa­la­syndaǵy Qazaqstan Res­pýb­­­l­ı­kasynyń Ult­tyq ulan­nyń áskerı ıns­tı­tý­tyn 2013 jyly oıda­ǵy­­daı aıaqtap, qazirgi tań­da Oral shaha­ryndaǵy 5517 áskerı bóliminde 1-at­qysh­tar ro­ta­synynyń vzvod ko­mandıri kyzmetin atqa­rýdamyn. Áskerı qyzmetker bolyp, Otan qorǵaý bala kúngi armanym edi. Qazirgi kezde sol armanym orynda­lyp, egemen elimizdegi Ult­tyq ulannyń qatary ny­ǵaıyp, aıbyny artýyna óz úlesimdi qosyp, kelemin. 1-atqyshtar rota­synyń bólimshe koman­dıri, kishi serjant Ámir Nurmanov: – Qazaq eli egemendigin pash etip, táýel­sizdik tańy atqanda meniń dúnıe esi­gin ashqa­nym pesheneme jazylǵan baqytty kún­niń biri dep bilemin. Táýelsiz­diktiń qurdasy bol­ǵanym­dy maq­tan tutamyn. Bal tilim shyǵyp, aıaǵymdy apyl-tapyl basqan kúnnen bastap Táýelsizdikpen birge ósip kelemin. Sodan beri 25 jyl tarıh para­ǵyna qattaldy. Ata-anam da egemendiktiń eleń-alańynda dú­nıege kelgen tuńǵyshta­ry­nyń qýany­­shy el táýelsizdigimen tuspa-tus kelgenin jaqsylyq­qa joryǵandaryn únemi aıtyp otyrady. Sondyqtan da meniń tárbıeme aıryqsha qarapty. Alǵashqyda orys tiliniń artyq­shylyǵyn sezin­gen ata-anam meni Oral qalasyndaǵy orys mek­tebine berdi. Keıin qazaqy salt-dástúrden qol úzbesin, ana tilin bilsin degen bolýy kerek, qazaq mektebine aýystyrdy. Búginde Táýel­sizdiktiń 25 jyldyǵy merekesiniń tabaldyryǵynda turyp, osyndaı birligi myqty elde týǵanymyzǵa qýanamyz. Ege­men elimiz­diń erteńine qyz­met etýdi maqtanysh tuta­­myz. Týǵan jerdiń ór­ken­­d­eýine úles qosýdy áske­rı per­zenttik paryzym dep esep­teımin. Mine, osylaısha táýelsiz­dik jyldary Qazaq­stan armııasy kúrmeýi qıyn joldy eńserdi. Osy jyldar ishinde joǵary kásibı, utqyr, zamanaýı qarý-jaraqpen jabdyqtalǵan qazaqstandyq Qarýly Kúshterdiń jańa beınesi qalyptasty. Qazaq­stan elimizdiń múddesine tolyqqandy jaýap beretin kásibı armııany quryp, jańa Áskerı doktrına qabyl­dady. Sóz joq, munyń bári Táýelsizdigimizdiń arqasy ekeni anyq. Erbolat SULTANOV, podpolkovnık ORAL