Salanyń ınvestısııalyq tartymdylyǵy artady

Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný komıteti 2015 jyldan bastap «100 naqty qadam» Ult jospary sheńberinde eseptilik standarttarynyń halyqaralyq júıesin (CRIRSCO) engizý boıynsha jumys júrgizip keledi. Bıylǵy maýsym aıynda elimiz CRIRSCO komıtetiniń 10-shy múshesi boldy. Investısııalar jáne damý mınıstrligi Geologııa jáne jer qoınaýyn paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy Bazarbaı Nurabaev Ortalyq kommýnıkasııalar qyz­metinde ótken baspasóz máslı­hatynda 2016 jyly atqaryl­ǵan jumystardyń negizgi qory­tyn­dylary jóninde baıandady. Ol paıdaly qazbalar qory esebiniń halyqaralyq standart­tarǵa kóshirilýi mıneraldyq-shıki­zat kesheniniń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyryp, ha­lyq­aralyq bırjalarǵa shyǵý úshin usynylatyn aqparat­tyń ashyqtyǵy men anyqtyǵyn qam­tamasyz etetinin atap ótti. Komı­tet tóraǵasynyń aıtýynsha, Investısııalar jáne damý mınıstrligi Energetıka mı­nıstr­ligimen birlese otyryp, «Jer qoınaýy jáne jer qoı­naýyn paıdalaný týraly» kodeks ázirleýde. «Jalpy, ázirlenip jatqan Jer qoınaýy jáne jer qoı­naýyn paıdalaný týraly kodekste qaras­tyrylǵan jańa tásil­deme­lerdi iske asyrý geologııalyq bar­laý­ǵa ınvestısııalardyń aǵylyp kelýine sebepshi bolady. Nátı­jesinde, bul Qazaqstan Respýb­lıkasy aýmaǵynyń geologııalyq zerdelenýin edáýir kóterýge, son­daı-aq elimizdiń geologııalyq-shıki­zat bazasyn tolyqtyrýǵa múm­kindik týdyratyn bolady», – dep málim etti B.Nurabaev. Ol ashyq ken oryndary­nyń 90%-y jer qoınaýyn paıda­laný­ǵa tartylǵanyn, bul ken oryn­dary­nyń barlyǵy úkimetke kiris kirgizip, halyqtyń jumys­pen qamtylýyn qamtamasyz etip jat­qanyn jetkizdi. «Qazirgi tańda Qazaqstan jer qoınaýynyń mıne­raldyq resýrstarmen baı­lyǵy jáne alýan túrliligi boıynsha álemniń kóshbasshy elder tobyna kiredi. Mysaly, altyn baılyǵy­nan – 15, volfram – 1, qorǵa­syn – 5, my­rysh – 5, hrom keni – 2 já­ne mys boıynsha 12-orynda, – dedi komı­tet tóraǵasy. – Sońǵy 10 jyl­da shıkizat sektoryna tike­leı ınvestısııalardyń qu­ıylýy 132 mlrd dollardy qurady. Bul Qazaq­stanǵa tartylǵan jalpy ınves­tısııalar kóleminiń 60%-yn quraıdy». Budan keıin, B.Nurabaev geolo­gııa salasyna memleket tara­py­nan úlken qoldaý kórsetilip jat­qanyna toqtaldy. «Mıneraldyq-shıkizat qoryn tolyqtyrý úshin geologııa­lyq zer­tteýge memlekettik bıýdjet­ten sońǵy 5 jylda 43 mlrd teńge ba­ǵyt­­­taldy. Júrgizilgen jumystar ná­tı­­­­jesinde 5 jylda paıdaly qaz­ba­lar­dyń basym túrleriniń bol­jamdy resýrstary men qorlary óse tústi. Máselen, altyn qory – 475 tonnaǵa, mys qory – 8 mln tonnaǵa, qorǵasyn qory – 415 myń tonnaǵa jáne myrysh qory 988 myń tonnaǵa ósti, – dep atap ótti ol. – Geohımııalyq kartalaý, Jerdi qashyqtyqtan zondtaý, sondaı-aq gravıbarlaýdan, aeromagnıttik jáne aerogammaspektrometrlik túsirý­lerden turatyn aerogeo­fızı­kalyq ádister júrgizildi». Budan bólek, kómirsýtekti shıkizat, jer asty sýlary jáne qatty paıdaly qazbalardyń 35 negizgi túri boıynsha Qazaqstan­nyń mıneraldyq-shıkizat bazasy anyqtamalyq-saraptamalyq jú­ıesi quryldy. Sondaı-aq, 5 el­diń (Qazaqstan, Reseı, Koreıa, Moń­ǵolııa, Qytaı) qatysýymen shekaraǵa shektes aýmaqtardy geologııalyq zertteý jónindegi jumys toby qurylyp otyr eken. Aıdar О́RISBAEV, «Egemen Qazaqstan»