О́skemen qalasyndaǵy respýblıkalyq, oblystyq jáne qalalyq buqaralyq aqparat quraldary ókilderi bir kúnin Ulttyq ulan sapynda ótkizdi. Olar qaınaǵan áskerı ómirdiń tynysyn sezinip, el qaýipsizdigi jolyndaǵy tynymsyz tirligine kýá bolyp qaıtty. Ári ózderi de qalamdaryn qarýǵa almastyryp, jaýyngerlik daıyndyqtan ótti.
«Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵy uıymdastyrǵan bul shara el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna oraılastyrylǵan. Basty maqsat – jergilikti BAQ ókilderine Ulttyq ulannyń «Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵyndaǵy jaýyngerlik daıyndyq pen urystyq áleýetimen tanystyryp, buqaralyq aqparat quraldarymen baılanysty nyǵaıtý.
Tańǵy 8:00-de óńirlik qolbasshylyqta jınalǵan jýrnalıster ústerindegi jeńil kıimderin áskerı kıimge aýystyryp, birden plasta sapqa tizildi. Álbette, áskerı kıimniń bárine shaq kele qoımaǵany ras. О́ıtkeni, keı názik jandy jýrnalısterdiń boılary belgilengen áskerı talapqa saı emes. Birine etigi úlken bolsa, birine shalbary shaq kelmeı jatty. Dese de, barymen bazar qylǵan qalamdy qarýlastar bir kúndik jaýyngerlik tapsyrmalardy abyroımen oryndaýǵa myqtap bekindi. Komandırlik jaýapkershilikti ózine júktegen «Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵynyń tárbıe jáne áleýmettik-quqyqtyq jumystar jónindegi orynbasary, polkovnık Rashıd Ahmedjanov bir kúndik ásker qataryna qabyldanǵan jas sarbazdarǵa oqý-jattyǵý alańynda qarýmen oq atý barysyndaǵy qaýipsizdik erejelerin jiti túsindirdi. Budan keıin temirdeı tártipke baǵynǵan jýrnalıster áskerı kólikpen О́skemen garnızonynyń oqý-jattyǵý alańyna attandy.
Bul kúni aýa raıy qolaıly bola qoıǵan joq. Taýly aımaqtyń yzǵary esip, túnimen tolassyz jaýǵan omby qar aıaqqa qursaý bolǵanymen, bir saǵat buryn qymsyna qabyldaǵan áskerı kıimniń qadirin «jas sarbazdar» birden túsindi. Kólikten túse sala, sapqa tizilgen jýrnalıst-jaýyngerlerge berilgen alǵashqy tapsyrma – bıik jotada ornalasqan atý alańyna sappen jyldam júgire jetý. Betti shalǵan úskirik aıaz ben aıaqty tirsekke deıin kómkergen omby qar komandır buıryǵyna tosqaýyl bola almady. Osy tusta sharanyń basty keıipkerleri Ulttyq ulan jaýyngerine qoıylatyn basty talap – dene daıyndyǵynyń myqty bolýy kerektigin ańǵardy. Atý-jattyǵý alańynda qolǵa birden qarý ustatpas buryn, áýelde sol qarýdy qalaı ustap, qalaı oqtaý kerektigi úıretildi. Az ýaqytta qarýdyń qyr-syryn meńgergen jýrnalıster avtomatty shashyp, qaıta quraýdan jyldamdyqqa jarysty. Ábden qarýǵa qol úırengennen keıin, nysanany kózdeýde mergendikterin synady. Aqparat maıdanynda qalamdary tóselgen tilshiler, kez kelgen jan kóre bilmeıtin erekshe qubylystardy kamera obektıvimen sezetin teleoperatorlar, fototilshiler ózderinen myqty jaýynger shyǵatynyn áp-sátte dáleldedi.
Jattyǵý barysynda BAQ ókilderine «Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵyndaǵy qarý-jaraqtyń túr-túri tanystyryldy. Kúshi tipti, brondalǵan tehnıkany talqandaýǵa jetetin arnaıy maqsatta qoldanylatyn iri kalıbrli vıntovkalar jýrnalıster qaýymyn tamsandyrmaı qoımady.
Shara barysynda polkovnık Rashıd Ahmedjanov tilshiler qaýymyna Ulttyq ulannyń ishki qaýipsizdikti qorǵaýdaǵy alar orny men búgingi kúnge deıingi jetken jetistikteri jaıly baıandady. – Táýelsizdik jyldarynda eldiń qorǵanys salasy talaı jetistikterimen maqtana alady. Áskerı áleýettiń joǵary deńgeıi – el tynyshtyǵynyń kepili. Saıdyń tasyndaı sarbazdar kez kelgen jaǵdaıǵa saqadaı-saı. Bizdegi tehnıka men qarý-jaraqtyń túrlerin ózderińiz kórdińizder. О́zimizge júktelgen tapsyrmalardy 25 jyl kóleminde abyroımen atqaryp kelemiz. Bizdiń bólimshe sonaý Tájikstan eline de kómek qolyn sozyp, «sarbaz» degen atqa kúni búginge deıin laıyqty eńbek etip keledi, – deıdi ol.
О́zderin jaýynger retinde sezinip, múmkindikterin synap kórgen jýrnalıster áskerı ómirdiń ǵana emes, sarbazdarǵa arnalǵan botqanyń da dámin tatty. Kez kelgen jaǵdaıda, qandaı aýa raıynda bolmasyn eldiń tutastyǵy men qaýipsizdigin qorǵaıtyn jaýyngerlerdiń qyraǵylyǵy men tózimdiligi abyroıǵa laıyqty ekenine kóz jetkizdi. Tilshiler qaýymy bir kún bolsa da osynaý qatań rejimniń qyr-syrynan habardar bolyp, áskerı ómirdiń qıyndyǵyn tereńirek túsindi.
Endi aldaǵy kóktem aılarynda jýrnalıster arasynda taktıkalyq oqý-jattyǵýlardan jarys uıymdastyrý kózdelip otyr.
Baǵdat AMANGELDI,
qatardaǵy jaýynger
О́SKEMEN