Tańerteń sabaqqa asyqqan oqýshy sómkesine kitappen birge planshetin salyp shyqsa, al muǵalim birneshe mınýt ishinde kórneki materıal daıyndap úlgerse, bul – qııal emes, búgingi bilim keńistiginiń shynaıy kórinisi, dep jazady Egemen.kz.
Tehnologııa qaryshtap damyǵan zamanda jasandy ıntellekt adam ómirin ǵana emes, oqytý júıesin de túbegeıli ózgertip keledi. Endigi mindet – jańalyqqa tańdaný emes, ony utymdy paıdalaný.
Jasandy ıntellektini bilim berý úderisine engizýdiń túpki maqsaty aıqyn – oqý sapasyn arttyrý ári oqýshynyń tanymdyq múmkindigin keńeıtý. Búgingi bala – aqparat aǵynynda erkin baǵdarlaıtyn, jyldam oılaıtyn býyn. Sondyqtan bilim berý tásilderi de osy qarqynǵa saı bolýy zańdylyq.
Bul úrdis teorııa júzinde ǵana emes, naqty tájirıbede de kórinis tabady. Máselen, Túrkistan oblysy Sozaq aýdanyndaǵy ózim eńbek etetin bilim ordasy – Y.Altynsarın atyndaǵy jalpy bilim beretin mekteptiń ustazdary jasandy ıntellekt quraldaryn sabaq barysynda tıimdi qoldanyp keledi. Muǵalimder kúrdeli taqyryptardy vızýaldy formatta túsindirip, oqýshy deńgeıine saı tapsyrmalardy jedel ázirleıdi, tipti keı jaǵdaıda bilim alýshylardyń olqylyqtaryn der kezinde anyqtaýǵa múmkindik alady. Sonyń nátıjesinde sabaq mazmuny tereńdep, ýaqyt barynsha utymdy jumsalady. Eń bastysy – ustazdyń oqýshymen jeke jumys isteýine keń jol ashylady.
Jasandy ıntellektiniń negizgi artyqshylyǵy – oqytýdy jekelendirýge jaǵdaı jasaýy. Synyptaǵy ár oqýshynyń bilimdi qabyldaý qarqyny – ártúrli. Birine qosymsha túsindirý qajet bolsa, endi biri kúrdelirek tapsyrmany talap etedi. Aqyldy júıeler osy erekshelikterdi saralap, ár balaǵa laıyq baǵyt usyna alady. Mundaı tásil oqýshynyń óz kúshine degen senimin arttyryp qana qoımaı, bilimge degen ishki ýájin qalyptastyrady. Al yntasy joǵary shákirttiń alar asýy da bıik bolary anyq.
Sabaq – tek málimet beretin orta emes, oı qalyptastyratyn keńistik. Osy turǵyda ınteraktıvti platformalar, sıfrlyq modelder men vırtýaldy tájirıbeler oqýshyny belsendi áreketke jeteleıdi. Kózben kórip, tájirıbe arqyly uǵynǵan bilim sanada berik ornyǵady. Demek, tehnologııa – tereń bilimge bastaıtyn tıimdi kópir. Degenmen qandaı ozyq júıe bolsa da, ol muǵalimniń ornyn almastyra almaıdy. Ustaz – bilim berýshi ǵana emes, adamgershilik qundylyqtardy boıǵa sińiretin tárbıeshi, baǵyt-baǵdar kórsetetin tulǵa. Jasandy ıntellekt esepke júırik bolǵanymen, adamǵa tán meıirim men jan jylýyn jetkize almaıdy. Sondyqtan ony pedagogtiń básekelesi emes, kásibı áleýetin arttyratyn senimdi serigi retinde qabyldaý mańyzdy.
Sıfrlyq tehnologııalar keń qanat jaıǵan saıyn bilimge qoljetimdilik te arta túsýde. Bul – ásirese óńirlik mektepter úshin úlken múmkindik. Zamanaýı quraldardy meńgergen bilim ordalary bolashaqqa batyl qadam basary sózsiz. О́ıtkeni bilimdi, tehnologııa tilin túsinetin urpaq – el damýynyń basty qozǵaýshy kúshi.
Qoryta aıtqanda, jasandy ıntellekt – bilim berý júıesin jańǵyrtýdyń strategııalyq tetigi. Ony saýatty ári ornymen paıdalaný arqyly biz tek oqytý ádisterin jetildirip qana qoımaı, zaman talabyna jaýap bere alatyn zerdeli urpaq tárbıeleımiz. Al bilimdi urpaq – memlekettiń eń berik tiregi, jarqyn bolashaqtyń kepili.
Rabıǵa MOMAHANOVA,
Qazaq tili men ádebıeti páni muǵalimi