Bul – halyqaralyq qoǵamdastyqtyń joǵary senimi

Táýelsizdigimizdiń 25 jyly ishinde Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵymen syrtqy saıasatta da aıtýly tabystarǵa qol jetkizdi. О́tken jyldar bederinde ózimizdiń ómirsheń bastamalarymyzben de álemdik qoǵamdastyqqa keńinen tanyldyq. Sondaı tanymaldyqtyń nátıjesinde EQYU sekildi bedeldi halyqaralyq uıymǵa da tóraǵalyq ettik. Endi mine, BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine saılanyp, osy jahandyq uıymda jumys isteıtin bolamyz. Osy oraıda biz Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy M.ÁShIMBAEVPEN áńgimelesken edik. – Máýlen Saǵathanuly, Qazaqstan 2017-2018 jyldarǵa bedeldi halyqaralyq uıym – BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine saılandy. Mine, endi sol jumysqa kiriskeli otyr. Elimiz úshin onyń mańyzy qandaı? – Jańa 2017 jyly elimizdiń aldynda jaýapkershiligi joǵary asa úlken maqsat-mindetter tur. Sonyń biri – Qazaqstan 1 qańtardan bastap Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligi jumysyna kirisedi. Birinshiden, bul – bizdiń elimiz úshin úlken abyroı. Ekinshi jaǵynan, muny halyqaralyq qoǵamdastyqtyń Qazaqstanǵa kórsetilgen senimi dep qabyldaýymyz kerek. BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligi Qazaqstanǵa ne beredi degen máselege kelsek, jalpy, bul sheshimdi BUU-ǵa múshe memleketter qabyldady. Osy sheshim arqyly Uıymǵa múshe memleketter Qazaqstan Respýblıkasynyń beıbitshiliksúıgish kópvektorly saıasatyna joǵary baǵasyn berip otyr. Sondyqtan, bul álemdik qoǵamdastyqtyń elimizdiń táýelsizdik alǵannan beri qaraıǵy jyldarynda qaýipsizdik salasy boıynsha júrgizgen syrtqy saıasatyna berilgen baǵa bolyp tabylady. Sonymen birge, bul – Qazaqstannyń kótergen bastamalarynyń halyqaralyq qoǵamdastyq tarapynan qoldaý tabýynyń naqty kórsetkishi. Elimiz Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyn atap ótti. Al táýelsizdikti ári qaraı nyǵaıtýdyń birden-bir joly – álemdegi irgeli memlekettermen strategııalyq qatynastarymyzdy damyta berý jáne sol qarym-qatynastardy jańa deńgeıge shyǵarý. Ekinshiden, Qazaqstan óziniń eki jyldyq músheligi barysynda BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty músheleri – AQSh, Reseı, Qytaı, Fransııa, Ulybrıtanııamen jáne on turaqty emes múshelerimen iri halyqaralyq bas­tama-jobalardy kótere otyryp, solardy júzege asyrýda birlese jumys istese, bizdiń qarym-qatynasymyz jańa deńgeıge kóteriletini anyq. – Elimizdiń syrtqy saıasatyndaǵy negizgi maqsattyń biri – kórshiles memleketter arasynda qaýipsizdik pen turaqtylyqty qamtamasyz etý ekeni belgili. Osyǵan baılanysty ne aıtar edińiz? – Qazaqstannyń syrtqy saıasatyndaǵy basty baǵyttyń biri – memlekettik shekaramyzdyń perımetri boıynsha turaqtylyq pen qaýipsizdik beldeýin qalyptastyrý. Ashyǵyn aıtqanda, sońǵy aqparattar búginde Aýǵanstandaǵy jaǵdaıdyń qıyndap bara jatqanyn kórsetedi. Osy eldegi problemalar bizdiń elimizge de áserin tıgizýi múmkin. Sol sebepten, Ortalyq Azııa men Aýǵanstanda turaqtylyqtyń bolǵany Qazaqstan múddesine sáıkes keledi. Qazaqstan óziniń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligi kezinde osy máselelerge basa nazar aýdarýy tıis, soǵan jumys isteýi qajet. Qazaqstannyń kóteretin basty máseleleriniń taǵy biri – Ortalyq Azııa men Aýǵanstanda qaýipsizdik pen turaqtylyqty qamtamasyz etý jáne osy óńirlerdi damytý bolmaq. Eger bizdiń elimiz atalǵan máselelerdi BUU-nyń Qaýipsizdik Keńesinde kóterip, sol arqyly Ortalyq Azııa men Aýǵanstandaǵy keıbir problemalar sheshimin taýyp jatsa, ol Qazaqstannyń qaýipsizdik pen turaqtylyqty qamtamasyz etýge qosqan úlesi bolar edi. Al Qazaqstan BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine saılanǵan Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy memleket bolyp otyr. Sondyqtan, elimiz óziniń jumysy barysynda Ortalyq Azııa elderine qatysty ózekti de ótkir máselelerdi kóterý arqyly olardyń sheshilýine yqpal etetin bolady. – Birikken Ulttar Uıymy Qaýipsizdik Keńesiniń qurylymy jóninde de habardar etseńiz. – Uıymnyń Qaýipsizdik Keńesi 15 múshe memleketten turady. Jańa aıtyp ótkendeı, onyń beseýi turaqty, al ony turaqty emes músheler. Olar qaralatyn máselelerdiń barlyǵyna qatysýǵa jáne daýys berýge ókiletti. Eń basty aıyrmashylyq – turaqty memleketterdiń belgili bir máselelerge baılanysty veto qoıýǵa quqyǵy bar. Biraq, veto óte sırek qoldanylady. Qazaqstan aldaǵy eki jylda óziniń mindetin abyroımen atqaratynyna senimimiz mol. – Elimiz basymdyq retinde qandaı máselelerdi alǵa shyǵarǵaly otyr? – Qazaqstan BUU Qaýipsizdik Keńesiniń múshesi qyzmetinde negizinen Ortalyq Azııa men Aýǵanstandaǵy máselelerdi basymdyq retinde qoıyp otyr. Munda terrorızmmen kúres, ekologııalyq jáne basqa da máseleler kóteriledi. Sońǵy jyldary Elbasymyz birqatar halyqaralyq bastamalar kótergenin kópshilik jaqsy biledi. Sonyń biri – 2016 jyly Vashıngtonda ótken Iаdrolyq qaýipsizdik sammıtinde jarııa etilgen «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi. Memleket basshysy sol manıfesinde asa ózekti halyqaralyq máselelerdi aıta kelip, olardy qalaı sheshý qajettigin atap kórsetken edi. Elimizdiń múshelikke saılanýy Elbasymyzdyń manıfesinde kóterilgen máselelerdi júzege asyrýǵa jol ashyp otyr. Qazaqstan sol múmkindikti keńinen paıdalanatyn bolady. Memleket basshysy 2015 jyly, sondaı-aq terrorızmmen kúres júrgizýge baılanysty birqatar bastamalar kóterip, usynystar bildirgen bolatyn. Elimizdiń Qaýipsizdik Keńesine múshelikti atqarýy barysynda osy máseleler de nazardan tys qalmaıdy degen oıdamyz. Qazaqstandyq dıplomattar Prezıdenttiń halyqaralyq deńgeıdegi bastamalary men usynystaryn júzege asyrýda BUU Qaýipsizdik Keńesiniń múmkindikterin tıimdi paıdalaný arqyly júıeli jumys isteýdi josparlap otyr. – Máýlen Saǵathanuly, Qazaqstan taǵy qandaı naqty jumystar atqarady? – BUU Qaýipsizdik Keńesiniń qurylymynda turaqty komıtetter jumys isteıdi. Múshe memleketter sol turaqty komıtetterde usynystar daıyndap, úılestirý jumystaryn júrgizedi. Osyndaı komıtetterdiń úsheýi Qazaqstanǵa tapsyrylyp otyr. Onyń birinshisi – Aýǵanstan máselelerine qatysty komıtet. Ekinshisi – DAISh jáne «Ál-Qaıda» terrorıstik uıymdaryna qarsy kúresti úılestirýge baǵyttalǵan komıtet. Úshinshisi – Erıtreıa-Somalı degen komıtet. Osy úsh komıtetke de Qazaqstan tóraǵalyq etedi. Atap ótýimiz kerek, osy úsh komıtet te Uıymdaǵy óte mańyzdy qurylymdar sanalady. Sondyqtan biz muny elimizge kórsetilgen zor senim dep qabyldaımyz. Onyń ústine bul bizden asa úlken jaýapkershilikti talap etedi. – Al sheshimder qalaı qabyl­danady? – BUU-nyń Qaýipsizdik Keńesi – sanksııalardy jarııalaýǵa quqyǵy bar halyqaralyq deńgeıdegi birden-bir organ. Sondyqtan, Qaýipsizdik Keńesiniń kez kelgen qararynyń mańyzy men máni óte zor. Qazaqstan Ortalyq Azııa men Aýǵanstanǵa baılanysty qarar qa­byldaýdy óziniń naqty jospary retinde qarastyryp otyr. Elimiz osy máselemen aınalysýdy jaqyn kúnderi bastaıdy. Qazaqstannyń BUU Qaýipsizdik Keńesine músheligi kezinde atqaratyn jumystarynyń elimizdiń qaýipsizdigi men turaqtylyǵyna, halqymyzdyń bolashaǵyna tikeleı qatysy bar. Elimizdiń Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes músheligine saılanýyn da, joǵaryda atalǵan mańyzdy komıtetterdiń senip tapsyrylýyn da halyqaralyq qoǵamdastyqtyń Qazaqstan Prezıdenti N.Á.Nazarbaevqa degen shynaıy senimi men qurmeti jáne Elbasymyzdyń álemde qaýipsizdikti qamtamasyz etýge baǵyttalǵan baıandy bastamalaryna bildirilgen qoldaý dep qabyldaǵan jón. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Álısultan QULANBAI, «Egemen Qazaqstan»