ShARShY ALAŃDAǴY AIQASTAR

Senbi kúni Astana tórinde boks súıer qaýym asyǵa kútken eresekter arasyn­­daǵy kezekti Qazaqstan chempıonaty bastaldy. Sol kúni “Dáýlet” sport kesheninde onyń saltanatty jaǵdaıda ashylý rásimi ótip, elimizdiń 14 oblysy men Astana jáne Almaty qalalarynan kelgen boksshylardyń jekelegen salmaqtaǵy alǵashqy jekpe-jekteri ótti.

Jalpy, bul básekege oblystar men elimizdiń eki iri qalasynan jáne Áskerı­lerdiń ortalyq sport klýby men “Dınamo” qoǵamynyń bylǵary qolǵap sheberlerin qosqanda barlyǵy 212 boksshy qatysýda. Osy jerde aıta ketetin nárse, Jambyl men Ońtústik Qazaqstan oblystary chempıonatqa sany jaǵynan eń kóp bylǵary qolǵap sheberlerin ákelgen óńirler bolyp otyr. Bul eki oblystyń árqaısysynan chempıonatqa 16 boksshy qatysatyn bolady. Sonymen birge, bıylǵy básekege Shyǵys Qazaqstan men Almaty qalasynyń atynan 14 sportshy­dan, Qaraǵandy men Qostanaı óńirlerinen – 13, Soltústik Qazaqstan, Pavlodar, Qyzyl­orda, Batys Qazaqstan jáne Aqmola oblystarynyń árqaısysy­nan ­– 11, Aqtóbe men Mańǵystaý jerinen 10 boksshydan kelse, Atyraý óńirinen – 7, Astanadaǵy “Dınamo” qoǵamynan 6 bylǵary qolǵap sheberi qatysýda. Al elordadan sharshy alańǵa 20 boksshy shyǵady degen derek bar. Munda bilikti bapker Vladımır Ka­mashov­tyń jasaqta­ǵan Astana komanda­syn­da Qanat Ábý­tálipov (54 kg.), Baqyt­jan Qojabekov (69 kg.) syndy halyqara­lyq arenada kópten beri ter tógip júrgen boksshylar men bolashaǵynan úmit kút­tire­tin Vasılıı Levıt (91 kg.), Dáýlet Eleý­sinov (75 kg.), Azamat Belgibaev (81 kg.), Jandos Ahmetov (51 kg.) sııaqty jastar chempıonatqa qatysýǵa iriktelinip otyr. Degenmen, ózge óńirlerden kelgen byl­ǵary qolǵap sheberleriniń de osal emesti­gin atap ótken jón. Máselen, bıylǵy synǵa Almaty qalasynan asa aýyr sal­maq­taǵy eki boksshy qatysatyn bolady. Olar – Rústem Irgebaev pen Rýslan Myrsataev. Alǵashqysy osydan 8 jyl buryn Astanada ótken Qazaqstan chem­pıo­na­tynyń fınalynda Muhtarhan Dildábekovten jeńilip, ulttyq qurama sapyna alynbaǵan bolatyn. Sodan keıin ol biraz halyqaralyq týrnırler men jarystarǵa qatysyp, el namysyn qor­ǵap júrdi. Alaıda, osy básekelerde Rús­tem­niń joly birese bolyp, birese bol­maǵanyn kózi qaraqty jankúıerlerdiń bári biledi. Sondyqtan onyń bıylǵy chempıonatta ulttyq quramanyń sapyna qosylý úshin baryn salatyny sózsiz. “Sheshingen sýdan taıynbas” degendeı, bul baıraqty báseke Rústemge elimizdiń bas komandasynyń atynan baq synasý úshin berilip otyrǵan sońǵy múmkindik­terdiń biri dese bolady. Al ekinshi asa aýyr salmaqtaǵy boksshy Rýslan Myr­sataev ulttyq quramaǵa eń basty úmit­ker­lerdiń biri bolyp sanaldy. Sońǵy kezderi ol jaraqatyna baılanys­ty shar­shy alańǵa jıi shyqpaǵanymen, jan­kúıerlerdiń esinen áli de onyń Bakýde AIVA prezıdenti kýbogy jolyn­daǵy týrnırde reseılik boksshyny kez­desý aıaqtalýǵa sanaýly sekóntter qal­ǵan­da nokaýtqa jibergeni esten ketken joq. Rýs­lan­nyń osyndaı sheshýshi sátterde qar­sylasyn júndeı tútetin ádeti bar. Dege­nmen, Myrsataev úshin bıylǵy chempıo­nattyń qandaı bolatynyn qos­tanaılyq Ivan Dychko, qaraǵan­dylyq Vıtalıı Bon­darenko sııaqty básekeles­terimen ótkizetin jekpe-jekteri kórsetedi. Budan basqa, Astana tórinde kerilgen sharshy alańda esimi kópshilikke tanymal boksshylardyń ishinde Myrzaǵalı Aıt­janovtyń tól shákirti Birjan Jaqyp (48 kg.), pavlodarlyq Dmıtrıı Gotfrıd (91 kg.), qaraǵandylyq eki dúrkin álem chempıony Serik Sápıev (69 kg.), jam­byl­dyq Oljas Sáttibaev (54 kg.), Marat Nııazymbetov (64 kg.), shyǵysqazaq­­standyq Meıirjan Raqymjanov (54 kg.), Almaty oblysynyń ókili Aıdar Sháribaev (64 kg.) syndy aılasyn asyra alatyn sańlaqtar barshylyq. Mine, naq osylar Astanada bir aptaǵa sozylatyn aıqastarda sharshy alańnyń shańyn qaǵyp, kimniń elimizdiń bas komandasy­nyń jeıdesin kııýge laıyqty ekenin dáleldeıtin bolady. Endi senbi jáne jeksenbi kúnderi ótken chempıonattyń alǵashqy jekpe-jekterine keler bolsaq, bul syndarda boksshylar 54, 57, 60, 64, 69, 75, 81 kg. salmaq dárejeleri boıynsha qolǵap túıistirdi. Onda áýeli sharshy alańǵa kóterilgen 60 kg. salmaqtaǵy boksshylar arasynda Ińkár Raqymjanov, Erjan О́mirjanov, Almatbek Aǵybaev, Azamat Smaǵulov, Rınat Qarabalıev, Berik Abdrahmanov, Jandarbek Isanov, Talǵat Álimqulov, Eldos Saıdalın, Abylaıhan Qusaıynov, Aıdar Ámirzaqov qarsylas­tary­nan basym tús­se, 69 kg. salmaqtaǵy aıqasta Mıras Baıyr­hanov, Súleıman Berdiqaev, Shyńǵys Berdibekov, Baqytjan Qoja­bekov kelesi aınalymǵa joldama aldy. Osy salmaqtaǵy jekpe-jekte Baqytjan sııaqty bolashaǵy­nan kóp úmit kúttiretin boksshynyń báse­kelesin aıqyn basym­­dylyqpen jeńgenin atap ótkenimiz jón. Ol Vıktor Chýmakty birinshi raýndta-aq soqqynyń astyna alyp, oǵan bas kóterý­ge mursha bermedi. Osydan keıin onyń bapkerleri kezdesýdi merziminen buryn aıaqtaýǵa májbúr boldy. Osy kúngi kelesi jekpe-jek 81 kg. salmaq dárejesinde Álimjan Ábýbákirov pen Nıkolaı Nıkıforov arasynda ótti. Mun­da alǵashynda kezdesýdi jaqsy bastaǵan Álimjan qarsylasyn 3:0 esebimen utyp kele jatqan bolatyn. Biraq, aıqastyń aıaqtalýyna nebári 20 sekónt qalǵanda jankúıerler oryndary­nan túregele berip, jınala bastaǵanda oıda joqta Nıkıforov Áskerılerdiń ortalyq sport klýbynyń ókilin eki ret nokdaýnǵa jiberdi. Sóıtip, tóreshiler jeńisti Nıkolaıǵa berip, onyń kelesi aınalymǵa shyqqanyn jarııalady. Kelesi kúngi kezdesýler túske deıin jáne tústen keıingige bólinip ótkizildi. Alǵashqy bóliktegi 54 kg. salmaqta Astana atynan synǵa túsken Dáýren Eleýsinov jeńiske jetti. Al tústen keıin ótken jekpe-jekterde 57 kg. salmaqta Mádı Sholaqov, Jandos Momynov, Dýman Ábdýálıev, Muhıt Amantaev, Maqsat Nııazymbetov syndy boksshylar jeńimpaz atandy. Sońǵysy bilikti bapker, kezinde ózi de boksshy bolǵan Bolat Nııazymbetovtiń inisi. Al osy kúni tús aýa 64 kg. salmaqta kúsh synasqan Danııar Eleýsinov joǵary­daǵy Dáýren Eleýsinov­tiń (54 kg.) týǵan baýyry ekenin atap ótkenimiz jón. Jalpy, boksta osyndaı aǵaly-inili bolyp sharshy alańǵa shyǵyp júrgender barshylyq. Jańa biz sóz etken Danııar alǵashqy jekpe-jeginde qarsy­lasyn 7:0 esebimen aıqyn basymdylyq­pen utty. Bul kezdesýdi tóreshiler merziminen buryn toqtatyp tastady. О́ıtkeni, olar osyndaı esep aıyrmasy­men jeńip kele jatqan Danııar aıqasty sońyna deıin aıaqtasa qarsyla­synyń jaǵdaıy munan da qıyn bolar edi dep sheshti. Osy salmaq boıynsha ótken taǵy bir kez­desý­lerde Aıdar Sháribaev pen Mereı Aq­shalov­tyń jeńisin de erekshe atap ót­keni­miz jón. Olardyń sharshy alańdaǵy qı­myl-qozǵalysy men ustanǵan taktı­ka­sy úılesim taýyp, básekelesterine esh múmkin­dik bermedi. Alaıda, ekeýiniń de qar­sy­lastary – jambyldyq Berik Qoıtaev pen mańǵystaýlyq Qýanysh Tólegenovti osal boksshylar dep aıta almaımyz. Sonymen birge, bul salmaqta Janserik Parmashevtiń birinshi raýndta básekeles­terin bas kótert­peı tastaǵa­nyn, sóıtip, oǵan kezdesýdi odan ári jal­ǵas­tyrýǵa esh múmkindik bermegenin, Jal­ǵas Tókeshev pen Dastan Bıtashevtiń arasyn­daǵy jekpe-jek 2:2 esebimen teń aıaqtal­ǵanymen, sońǵysynyń ereje boıyn­sha eń sońǵy soqqy jasaǵan boks­shy­nyń jeńetinine baılanysty qolda turǵan jeńisti jibermeı, qarsylasyn qapyda qaldyrǵanyn da atap ótpeske bolmaıdy. Mun­daı oqıǵalar boksta jıi bolyp tura­ty­ny belgili. Osy kúni asa aýyr salmaq­taǵy jekpe-jekterde dál osyǵan uqsas jaǵdaı Dáýren Maham­betov pen Rahman Áljanovtiń arasynda ótken synda qaıta­lan­dy. Munda kezdesý 3:3 esebimen aıaqtal­ǵanymen, tóreshiler jeńisti sońǵy soqqy jasaǵan Rahmanǵa berdi. Al Ermek Úsenov pen Dosjan Os­panov­tyń arasyn­daǵy básekede sońǵysy qarsylasyn esh qınal­maı 3:10 esebimen jeńdi. Sóıtip, demalys kúnderi jan­kúıer­lerdi ózine yntyqtyrǵan sharshy alań­nyń básekeleri osylaı aıaqtaldy. P.S. Bet qattalyp jatqanda 48 kg. salmaqta bes, 54, 60, 69 jáne 81 kg. salmaq dárejesinde segiz kezdesý bolyp ótti. Dastan KENJALIN, Sýretterdi túsirgen Orynbaı BALMURAT. DÚBIRLI DODAǴA DAIYNDYQ 2011 jylǵy Astana men Almaty qalalarynda ótetin VII qysqy Azııa oıyndaryna týra 1 jyl qaldy. Bul týraly Týrızm jáne sport mı­nıstrliginde ótken baspasóz máslı­hatyn­da aıtylyp, vıse-mınıstr Talǵat Ermegııaev atalmysh shara daıyndyǵyna keńinen toqtaldy. Ol bárinen buryn dopıngtik baqylaýdyń asa mańyzdy ekendigin erekshe eske salyp, búkil uıymdastyrý jumysy “Mádenıetti Azıada” baǵdarlamasynyń aıasynda júzege asyrylatyndyǵyn keń turǵyda taldap túsindirdi. Bul joba birinshi kezekte Azııa oıyndary kezinde ótetin sharalardyń qataryn nyǵaıtatyn bolsa, ekinshiden, álemniń ár túpkirinen kele­tinderge elimizdiń tarıhı jáne mádenı murasynyń baılyǵyn nasıhattaýǵa baǵyttalyp otyr. Baspasóz máslıhatynda endi az ýaqyt­tan keıin Kanadada bastalatyn Qysqy Olımpıadaǵa bizdiń el sportshy­larynyń daıyndyǵy qandaı degen suraqqa Týrızm jáne sport mınıstrligi Sport komıtetiniń tóraǵasy Anatóli Qulnazarov jaýap berdi. Ol Vankýverge baratyn Qazaqstan sportshylary lısen­zııasynyń sany 40-qa jetý múmkindigin aıta kele, óz sózinde: “Ulttyq olımpıa­da­lyq komıtet qańtardyń 25-ine deıin jekelegen sport túrleri boıynsha jarys jolyna shyǵatyn sportshylardyń tizi­min jarııalaıdy. Onda frıstaıl, snoýbord sııaqty birqatar sport túrleri­nen bizdiń jerlesterimiz birneshe jol­dama alady degen senim bar. Al aldaǵy jyly elimizde ótetin Qysqy Azııa oıyndarynda Qazaqstan quramasy 20-25 altyn medal enshilep, komanda­lyq esepte Qytaıdan keıin ekinshi oryn alýdy maqsat etip otyr”, – dedi. Araı ÚIRENIShBEKQYZY.