Tranzıttik áleýetimizdi arttyratyn qujat maquldandy

Keshe Parlament Má­ji­lisiniń Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlınniń basshy­ly­ǵymen palatanyń kezekti jalpy otyrysy ótip, onda negizinen eki zań jobasy talqylandy. Májilis Tóraǵasy birinshi kezekte Elbasynyń ótken aptada «Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańǵa jarııa túrde qol qoıǵanyn jáne Prezıdent Jarlyǵymen osy zańdy júzege asyrýǵa baılanysty sharalar jospary bekitilgenin aıta kelip, Parlamentke, sonyń ishinde, Májiliske úlken jaýapkershilik júktelip otyrǵanyn jetkizdi. Sonymen qatar, N.Nyǵ­ma­týlın Ortalyq saılaý komıs­sııasynyń qaýlysymen «Nur Otan» partııasynyń múshesi Al­bert Pav­lo­­vıch Raýdyń Par­la­ment Májilisiniń de­pý­taty re­tinde tirkelgenin aıta kelip, ony de­pýtattyq mandatymen qut­tyqtady ári árip­testeri atynan jumysyna sáttilik tiledi. Budan keıin bekitilgen kún tártibi boıynsha daýysqa salý tártibimen depýtat Albert Raý Qarjy jáne bıýdjet komı­teti­niń, depýtat Serik Sápıev Áleý­mettik-mádenı damý komıtetiniń quramyna saılandy. Sondaı-aq, kún tártibi negi­zinde Par­la­ment Májilisi depý­tattarynyń turaqty komıtettiń birinen ekinshisine aýysý týraly Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń tóraǵasy Gleb Shegelskıı habarlama jasady. Bul habarlamada depýtattar Mansurhan Mahambetov (Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń mú­shesi) pen Artýr Platonov (Áleýmettik-máde­nı damý komıtetiniń múshesi) Ekologııa máse­leleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetine aýysýǵa nıet bildirgeni aıtyldy. Olardyń bul qalaýlaryna áriptesteri qoldaý bildirip, sonyń nátıje­sinde M.Mahambetov pen A.Pla­tonov Májilistiń Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetine endi. Bul kúngi otyrysta qaral­ǵan zań jo­ba­larynyń biri «Qa­zaq­stan Respýblıkasynyń Úkimeti men Serbııa Respýblıkasynyń Úki­meti arasyndaǵy Halyq­aralyq avtomobıl qatynasy týraly kelisimdi ratıfıkasııa­laý týraly» zań jobasy boldy. Bul jóninde baıandamany Investısııalar jáne damý mı­nıstri Jeńis Qasymbek jasady. J.Qasymbek 2016 jyly Qa­zaq­stan men Serbııa arasyn­daǵy avtomobılmen júk ta­sy­­mal kólemi 15 paıyzǵa ulǵaı­­ǵanyna toqtala kelip: «Negiz­­gi tasymaldanǵan júkter – qu­­ral-jabdyqtar, qara jáne tús­ti metaldar, aǵash jáne odan jasalatyn buıymdar. Keli­simmen eki el arasyndaǵy avto­mo­bıl tasymaly jumysyn júzege asyrý úshin quqyqtyq norma bekitildi. Ekijaqty jáne tran­zıttik tasymaldar ruqsat­syz negizde, al úshinshi elderden nemese úshinshi elderge tasymal ruqsat berý negizinde júzege asyrylatyn bolady. Atalǵan sharttar qazaqstandyq tasymaldaýshylar úshin tıimdi bolyp tabylady. О́ıtkeni, Serbııa aýmaǵy arqyly biz Ońtústik Eýropa memleketteri – Grekııa, Horvatııa, Bolgarııa jáne basqa elderge shyǵa alamyz. Atalǵan kelisimdi ratıfıkasııalaý bıýdjet qarajatyn jumsaýdy qajet etpeıdi», – dedi. Baıandama aıaqtalǵan soń J.Qa­symbekke depýtattar tara­­pynan birqatar suraqtar qoıy­­lyp, tııanaqty jaýaptar qaı­taryldy. Otyrysta qosymsha baıan­dama jasaǵan Májilistiń Halyq­aralyq ister, qorǵanys jáne qaýip­sizdik komıtetiniń múshesi Qu­daı­bergen Erjan halyq­aralyq avtomobıl tasymaldary Qazaqstannyń búkil kólik júıesiniń ajyramas bóligi bolyp tabylatynyna toqtala otyryp: «Qazaqstan avtomobıl tasymalyn júzege asyrý tártibin retteıtin negizgi 11 konvensııaǵa qosylǵan. Sondaı-aq, 40-qa jýyq ekijaqty sharttarǵa qol qoıyldy. Qazaqstan tasymaldaýshylar odaǵy Halyqaralyq avtomobıl odaǵynyń múshesi bolyp qabyldanǵan. Barlyq osy atalǵan máseleler otandyq tasymaldaýshylardyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa yqpal etedi. Máselen, halyqaralyq baǵytta avtomobıl kóligimen júkterdi tasymaldaý kólemi 2016 jyly 8 mln 446 myń 700 tonnany qurady. Bul – 2015 jyldyń kórsetkishimen salys­tyrǵanda 15 paıyzǵa artyq. Elimizde halyqaralyq avtomobıl tasymalyn júzege asyratyn 3,5 myńdaı kólik kompanııasy tirkelgen. Olardyń avtokólik parkinde shamamen 17 myń avtokólik bar. Olardyń ishinde elimizdiń Halyqaralyq avtomobıl tasymaldaýshylary odaǵynyń múshesi bolyp tabylatyn 7 myń 92 júk kóligi bar 345 kompanııa kólikteri shekarany ońaılatylǵan túrde kesip ótedi», – dedi. Sondaı-aq, ol Qazaqstan Pre­­zı­denti N.Nazarbaevtyń ót­ken jyly Serbııaǵa jasaǵan resmı sapary jóninde sóz qoz­ǵady. «Byltyr tamyz aıynda Serbııaǵa resmı sapary aıasynda Elbasy Nursultan Nazarbaev elimizdiń Uly Jibek jolyn qalpyna keltirý ıdeıasyn júzege asyryp jatqanyn, birqatar ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýǵa, onyń ishinde Qytaıdan Kaspııge deıin avtomobıl jolynyń jáne odan ári Iran, Parsy shyǵanaǵy arqyly ótetin temir joldyń qurylysyna qatysatynyn eske saldy. Sonymen qatar, sapar aıasynda taraptar Eýropa men Azııa baǵytyna kólik júıesin paıdalanýǵa qatysty ózara pikir almasyp, EAEO aıasynda ózara yntymaqtastyq múmkindikterin talqylady», – dedi depýtat. Zań jobasyn talqylaý kezin­de depýtattar Ersultan Bek­tur­­ǵanov pen Sergeı Zvols­kıı sóz alyp, júkterdiń erkin tran­zıtin, kólik dálizderin qurý, olar­dy jańartý isin qamta­masyz etý, sondaı-aq, kólik ınfra­qurylymyn basqarýǵa, ákim­shilik kedergilerdi joıýǵa erek­she kóńil aýdarý qajettigi El­basy Joldaýynda naqty kór­setilgenin aıta kelip, osy oraı­da qaralyp otyrǵan zań joba­synyń mańyzdylyǵyn atady. Olar, sondaı-aq, qaralyp otyrǵan zań jobasyn maquldap, ony Parlament Senatynyń qaraýyna joldaýdy usyndy. Sonymen, atalǵan zań jobasyn depýtattar biraýyzdan maquldady. Kelesi kezekte «Qazaqstan Respýblı­ka­synyń keıbir zańnamalyq aktilerine máde­nıet máseleleri boıynsha ózge­ris­ter men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy ekinshi oqylymda talqylandy. Bul jóninde Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń múshesi Bek­bolat Tileýhan baıandama jasap, zań jobasynyń jaı-japsarynan jan-jaqty maǵlumat berdi. Ol óziniń sózinde zań jobasyna Parlament depýtattary bastamashy bolǵanyn, onyń mádenıet salasyndaǵy qatynastardy odan ári damytý maqsatynda ázirlengenin atap kórsetti. Onyń sózine qaraǵanda, zań jobasy 2016 jyldyń 30 qarashasynda Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda birinshi oqylymda maquldanǵan. Budan bólek, depýtat zań jobasy boıynsha Qazaqstan Res­pýblıkasynyń 2 Kodeksi men 6 zańyna ózgerister men túzetýler engizý kózdelip otyrǵanyn, Májilis komıtetteri oń qory­tyn­dylaryn bergenin, jumys tobyna 200-den astam túzetý­ler kelip túsip, olar múd­deli memlekettik organdar, mem­le­kettik mádenı uıymdar, Par­lamentke kirmeıtin saıası par­tııalar ókilderi, qoǵam qaırat­kerleri, saıasattanýshylar men mádenıet salasyndaǵy sa­rap­shy­lardyń qatysýymen ju­mys tobynyń 22 otyrysynda jáne Áleýmettik-mádenı damý komıtetiniń keńeıtilgen otyrysynda qaralǵanyn aıtty. Sóziniń sońynda B.Tileýhan óz áriptesterin atalǵan zań jobasyn qoldaýǵa shaqyrdy. Daýys berý nátıjesinde zań jobasy ekinshi oqylymda maquldandy. Joldybaı BAZAR, «Egemen Qazaqstan»