4 maýsym el tarıhynda jańa memlekettik rámizder kúni retinde óńirde jyl saıyn asqaq patrıottyq sezimmen atap ótiledi. Mereıli merekege arnalǵan ıgilikti sharanyń biri Investısııalar jáne damý mınıstrligi tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti oblystyq departamentinde «Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik rámizderine –25 jyl» taqyryby boıynsha uıymdastyryldy.
Onda aıbynymyzdy asyryp, rýhymyzdy qanattandyratyn osynaý qasıetti qundylyqtarymyzdyń shyǵý tarıhymen qatar, mán-maǵynasyn óskeleń urpaqqa uqtyrýdyń, kózdiń qarashyǵyndaı qasterleýdiń ózekti máseleleri de qozǵaldy.
Semınar-keńesti kirispe sózben ashqan atalǵan vedomstvo basshysy Vasılıı Chepýhınniń áńgimeni ártúrli sala ókilderinen quralǵan respýblıkalyq bedeldi komıssııanyń jumys babymen óńirde bolyp, memlekettik rámizderdiń qoldanylýyna, ornalastyrylýyna, nasıhattalýyna baılanysty birqatar eskertpeler aıtýynan bastaýy sebepsiz emes. О́ıtkeni, Eltańba, Tý, Ánuran sekildi basty sımvoldyq nyshandardy eldik, táýelsizdik uǵymdarynan bóle-jara qaraý múmkin emes. Bular memlekettiń myzǵymas negizderi sanalady, asqaq estiledi. Olaı bolsa, Ata Zań talaptaryna sáıkes aıryqsha qurmetteý árbir qazaqstandyq úshin asyl paryz, qasıetti borysh, azamattyq mindet bolmaq.
О́kinishtisi sol, Vasılıı Ivanovıch keltirgen keı derekterge qaraǵanda, atqarylyp jatqan sharalarǵa qaramastan, bázbir basshylar tarapynan atrıbýttarǵa degen salǵyrttyq, nemkettilik kózqaras sezilmeı qoımaıdy. Máselen, bir myńǵa jýyq mór tekserilip, olardyń altaýy ǵana standartqa saı bolyp shyqqan.
Sol sııaqty Eltańbaǵa qatysty jańa standarttar osydan bir jyl buryn qabyldanǵanyna qaramastan, osy jyldyń 1 shildesine deıin kezeń-kezeńmen aýystyrý talabynyń oryndalmaý qaýpi bar. О́ıtkeni, Eltańba daıyndaýmen shuǵyldanatyn lısenzııaly kásiporyndardyń oblysta joqtyǵyn eskersek, jaǵdaı shynynda da alańdatarlyq. Departamenttiń bas mamany Vadım Marshakov osy jóninde óte oryndy másele kóterdi. Ol buǵan deıin memlekettik rámizderdiń sapasyz jasalýy, talapqa saı ornatylmaýy sııaqty keleńsiz faktiler oryn alyp kelse, endi mundaı olqylyqtarǵa naqty tosqaýyl qoıylady degen úmitin jasyrmady. О́ıtkeni, tapsyrystardyń oryndalý merzimin keshiktirgen zańdy tulǵalarǵa salynatyn aıyppul mólsheri óte úlken. Ony kez kelgenniń qaltasy kótere bermeýi yqtımal. Ekinshiden, dedi, Vadım Aleksandrovıch, tapsyrys qabyldaýshylar úsh jylǵa deıin sapaǵa kepildik beredi. Bul talaptar olardyń jaýapkershiligine qosa istiń sapaly ári ýaqtyly atqarylýyn qamtamasyz eteri sózsiz. Áıtpese, ákimshilik jazalar qoldanylady. Ol sonymen qatar, memlekettik rámizderdi ornalastyrýda standarttyq talaptardyń buzylatynyn synǵa aldy. Bul baǵytta da alda qyrýar sharýalar kútip tur.
Oblystyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Vladımır Tkachenko óz sózinde óńirde jumys isteıtin 517 mektepte arnaıy stendter men buryshtar ornalasqanyn, oqýshylar arasynda konkýrs-baıqaýlardyń uıymdastyrylatynyn tilge tıek etti. О́kinishtisi sol, jurtshylyqqa belgili jaıttardy qaıtalaýdan árige bara almady. Odan óreli oılar, salıqaly usynystar kútken úmitimiz aqtalmady. Balǵyndardy otanshyldyqqa, adamgershilikke tárbıeleýdiń qalyptasqan tájirıbeleri, aldaǵy mindettermen qosa ózekti problemalar jaıly aıtylmady. Sóz saptaýyn baıqaǵannan keıin memlekettik rámizder avtorlarynyń ómirbaıany oqytyla ma, Ánurannyń sózin ustazdardyń ózderi jatqa aıta ma degen saýaldarymyzdy irkip qaldyq. Sol sııaqty ishki saıasat basqarmasynyń bólim jetekshisi Almas Faızýllın de kópshilikke belgili memlekettik rámizderdi qoldaný, ornalastyrý, aýystyrý sııaqty jalpylama jaıttardy qaıtalap shyǵýmen shektelip, zańdyq turǵydaǵy túsinikke basymdyq berdi. О́zekti máseleniń praktıkalyq jaǵy qosa qamtylmady.
Elbasy «Memlekettik rámizder – bul bizdiń memleketimizdiń, bizdiń egemendigimizdiń berik negiziniń biri. Olar táýelsizdiktiń qasıetti biriktirýshi obrazyn beıneleıdi» dep atap kórsetken bolatyn. Olaı bolsa, qazaqstandyqtardyń erkindikke umtylǵan zor qajyr-qaıratyn, asqaq arman-muratyn beıneleıtin memlekettik rámizderimizdiń qoldanylýy, nasıhattalýy, osy arqyly búgingi býyndy otansúıgishtik, adamgershilik qasıetterge baýlý óte ózekti másele ekenin bir sát te esten shyǵarmaıyq!
О́mir Esqalı, «Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy