Jas urpaqqa ıdeal bolatyn qaharmandarymyz shoý-bıznes ókilderiniń kóleńkesinde qalyp otyr

Batyrǵa degen búgingi qurmet erteń eli úshin atqa qonatyn ur­paq­qa ónege bolýy tıis. Halyq qahar­many atanǵan batyr­lary­myz­dyń qazirgi qoǵamda alyp otyr­­ǵan orny men nasıhattalýy jáne olarǵa qórsetiletin syı-qur­met búgingi tańda kóńil kónshit­peıdi.  Batyrlarymyz janqııar erlikti jeńil­dik, ıa bolmasa ótem­aqy alý úshin jasaǵan joq. Tipti, aramyzda júrgen az ǵana qahar­m­an­darymyzdyń ózderi bul týraly áńgime qozǵa­ǵandy namys sanaıtyny anyq. Batyrlyq pen qarapaıymdylyq qatar júretini belgili. Olardyń erligin urpaqqa pash etip, laıyqty baǵasyn berý − eldigimizge syn.  Erim degen el bolmasa, elim degen er qaıdan týsyn! Elba­sy­myz­­dyń eń alǵash­qy Jarlyq­tary­men hal­qymyzdyń batyr ulda­ry, at­tary ańyzǵa aınalǵan Baýyrjan Mo­mysh­uly, Raqymjan Qosh­qar­baev­tyń osy ataqtyń alǵashqy ı­e­ger­leri atanǵany osy sózimizdiń dáleli.  Sonymen qatar, beıbit kúnde erlik kórsetken birtalaı azamattarymyz da osy marapatqa laıyq dep tanyldy. Alǵash­qy ǵarysh­kerlerimiz – Toqtar Áýbákirov pen Talǵat Musabaev, keshegi Aıdyn Aıymbetov, aýǵan soǵysynyń batyry, qazir aramyzda otyrǵan Baqytjan Ertaev aǵalarymyz – bizdiń maqtanyshtarymyz.  Sol sııaqty 2011 jyly Taraz­da, terrorısterden adamdardy qutqarý jolynda erlikpen qaza tapqan Ǵazız Baıtasovty qalaı ǵana qaharman demeske?  Jas urpaqqa ıdeal bolatyn, Otan qorǵaý, patrıotızm degen qasıetti uǵymdardy pash etetin dál osy qaharmandary­myz ekeni anyq. Ja­­sy­ratyny joq, tizimdegi otyz batyry­myz­­dyń bir­a­zy­nyń esimin búgingi ur­­paq bilmeıdi.  Mektep túlekteriniń test suraqtarynda bir kúndik shoý-bıznes ókilderiniń attarynyń ornyna, soǵysta kózsiz erlik kórsetip, beıbit kúnde eń basty qundylyq − adam ómirine arasha túsip, jandaryn shúberekke túıgen erlerdiń esimi nege turmasqa? Erlikke sýsyndap ósken urpaq ta namysyn qoldan bermeıtin azamat bolyp óspeı me?  Olar jaıynda oqýlyqtar­da múl­dem aıtylmaıdy deýge bola­dy. Halyq qaharmany ata­ǵy tıis­ti áleýmettik mártebesi­men laıyq­ty bekitilmegen. Al, kórshi memlekette «Geroı Rossıı» ataǵyna ıe bol­ǵan qan­dasymyz Serik Sultan­ǵabıev­tiń erligine eń joǵary memlekettik deńgeıde qurmet kórsetilip jat­qan­dyǵyn óz kózimizben kórip otyrmyz. Mysaly, basqa da áleý­­mettik kómekterden tys, olar 75 000 rýbl aı saıyn jár­dem­aqy alady. Jaraqattaryna qara­mas­­tan, erlik­tiń sım­voly retinde ás­ker qatarynda qaldy­ry­lyp, áskerı bólimge komandır bolyp taǵaıyndaldy. Reseıde ondaı batyrlardyń sany 1,5 myńnan astam bolsa da, olarǵa bólinetin qar­jyny eshkim bıýdjetke artyq júk dep sanamaıdy. Al bizdiń beıbit elde, soǵys qahar­man­darynyń sany saýsaqpen sanar­lyq bolsa da, olarǵa memle­ket kórsetetin kómekter bıýd­jet­ke qymbat túsedi dep qorqyp otyrmyz. Zańnamada belgilengen Ha­lyq Qahar­manyna beriletin jeńildikterdiń ishinde 20 sharshy metr qosymsha baspana men tegin qabir tasyn ǵana atap ótýge bolady. Mundaı kózqaras bizdiń jaýyngerlerimizdi qandaı erlik jasaýǵa ıtermeleıdi? Otan úshin erlik jasap múgedek bolsa, onyń otbasy qaıyrymdylyqqa ǵana qarap otyra ma?  Osyǵan baılanysty, «Aq jol» QDP Halyq qaharmany ıegerleriniń erlikterin búgin­gi urpaqqa keńinen nasıhattaý maq­satynda kelesi sharalardy júzege asyrý kerek dep sanaıdy. «Halyq qaharmany» ataǵy ıe­leri­ne Úkimet qaýlysymen laıyq­­ty mártebe berý; Astana jáne Al­maty qalalarynda, oblys or­ta­­lyq­­taryn­da «Halyq qahar­man­dary» alleıasyn ashý jáne eldi mekenderdegi áleýmettik obek­tiler men kóshelerge olardyń attaryn berý; batyrlardyń ómir­baıanyn, erlik joldaryn jeke jınaq etip shyǵaryp, mektep baǵ­darlamasyna engizý jáne de Erlik sabaǵyn dástúrge aınaldyrý. 

Berik DÚISEMBINOV,  Májilis depýtaty