«Lesnaıa» men «Beregovaıadan» qashan qutylamyz?

Arhangelskoe aýyly tur­ǵyndarynyń qoldaýymen Vosmaıa kóshesine – Jastar, Odınnadsataıa kóshesine – Bereke, ataýy joq kóshelerge: Bolashaq, Dostyq, Birlik ataý­laryn berý týraly sheshim qabyldanǵan. Jón-aq. Sol sııaq­ty Tretıa, Repeınaıa, Par­tızanskaıa kóshelerin biriktirip, Jeńis kóshesi dep ataýdy uı­ǵarǵan. Ári qaraı kóshelerdi qazaqshalaýǵa sózdik qorlary taýsylyp qalǵan syńaıly. Al no­vokamenkalyqtar bir­qatar kóshelerdiń ataýla­ryn ózgertýge talpynys j­a­sa­ǵan. Lenın kóshesin – Táý­elsizdik, Krasnaıa kóshesin – Ja­ńatalap dep ózgertse, ataý­lary joq kóshelerge – Les­naıa, Iýbıleınaıa, Juldyz degen attardy tańa salǵan. Bu­lar da zaman talabyna laıyq ataýlardy tappaǵanǵa uq­saıdy. Pervaıa men Beregovaıa kó­shelerin – Beregovaıa, Tretıa, Sentralnaıa jáne Chapaev kó­shelerin – Sentralnaıa dep ataý­men shektelgen. Tizim osylaı jalǵasa beredi. Peterfeld aýyldyq okrýginiń Borovskoe aýylyndaǵy Pervaıa kóshesin – Sadovaıa, Vtoraıa kóshesin – Parkovaıa, Tretıa kóshesin – Lesnaıa dep ózgertkennen kim ne utty degen oryndy saýal týady. Qatty qynjyltatyny, jer-sý ataýlaryn ózgertý kezinde óńirdegi tarıhı tulǵa­lardyń esimderi áli kúnge deıin elenbeı keledi. Eńbek arda­geri Saǵat Qýandyqovtyń Oktıabr kóshesine Maǵjan Jumabaevtyń esimin berý týraly tilegi eskerýsiz qalǵan.

Tilderdi damytý jónindegi basqarmanyń onomastıkalyq jumys bóliminiń jetekshisi Ernııaz Sultanov bizdi bular turǵyndardyń bir bóliginiń ǵana oı-pikirleri, túpkilikti sheshim aýdandyq ákimdik pen máslıhattyń, aýyldyq okrýg ákimderiniń birlesken otyrysynda qaralyp, qabyldanady dep jubatqanmen, kóńildi kúpti etetin jaıttar joq emes. Atap aıtqanda, jurtshylyqtyń usy­­nystaryna jergilikti bı­lik ókilderiniń ózgeris-to­lyq­tyrýlar engizýine qu­qy joq ekeni belgili. Olaı bol­sa, ózgertilmegen kúıi, sha­la qarpylǵan kıiz qusap, qa­byl­danyp ketýi ábden múmkin ǵoı. Kóshe ataýlaryn tańdaý ha­lyqtyń ıeligindegi másele bol­ǵanymen, olarǵa ishki saıa­sat jáne tilderdi damytý jó­nindegi bólimniń mamandary jalpy baǵyt-baǵdar beretinin jurt jaqsy bilse kerek. Biz­dińshe, turǵyndar arasynda túsindirý jumystary jete júrgizilmegenge uq­saıdy. Osy sııaqty nemqu­raıdylyqqa, jalpaqshe­sheı­likke salyný saldarynan Petropavl qalasynyń ózinde kóshelerge esh mán-maǵynasy joq jeńil-jel­pi ataýlar berilip júr. Abylaıhan, Qojabergen jy­raý, Segiz Seri, Birjan sal, Aqan seri, Úkili Yby­raı sekildi tulǵalardy aıt­pa­ǵanda Qyzyljar óńi­rinde eńbek etken, eldiń damýy­na ólsheýsiz úles qos­qan Sma­ǵul Sádýaqasov, Juma­bek Táshenov, Safýan Shaı­mer­denov, Shahmet Qusaıy­nov jáne taǵy basqa da asyl­dary­myzdyń esimderi qashanǵa deıin eskerýsiz qala beredi?

Elbasy «Bolashaqqa baǵ­dar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasynda: «Maqsatqa jetý úshin bizdiń sanamyz isimizden ozyp júrýi, ıaǵnı odan buryn jańǵyryp otyrýy tıis», – dedi. Demek, elimiz jańa tarıhı kezeńge aıaq basyp, myqty ári jaýap­kershiligi joǵary Birtutas Ult bolý úshin bolashaqqa qalaı qadam basatynymyz jáne buqaralyq sanany qalaı ózgertetinimiz týraly aıtylyp jatqan shaqta taptaýryn bolǵan eski ataýlarǵa jabysyp qalmaı, sanamyzǵa serpilis beretin ýaqyt jetken sııaqty. Endeshe, osy ke­zeńdi paıdalanyp, el men je­rimizdiń, kóshelerimizdiń ataý­laryn ulttyq kodymyzdy saq­taı otyryp, jańa turpatta jańǵyrtyp alǵanymyz jón emes pe?

Láıla JANYSOVA,  jýrnalıst

Soltústik Qazaqstan oblysy