• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 19 Shilde, 2017

Shetel azamattary saqtandyrý jarnasyn tóleı me?

440 ret
kórsetildi

Jýyrda Memleket basshysy qol qoıǵan «Mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý týraly» jańa zańnyń 2-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes, Qazaqstan aýmaǵynda turaqty turatyn sheteldikter men azamattyǵy joq tulǵalar, sondaı-aq, oralmandar saqtandyrý júıesinde Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary sııaqty mindetter men quqyqtarǵa ıe» dep jazylǵan. Jalpaq tilmen aıtqanda, joǵaryda atalǵan azamattar mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý (MÁMS – red.) júıesine qazaqstandyqtarmen birdeı jarna tóleýge mindetti. Jarna tólegen soń olar da biz sııaqty medısınalyq kómek alýǵa quqyly bolmaq. Sondyqtan sheteldikter bizdiń esebimizden tegin emdeledi dep qorqýdyń qajeti joq.

«Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory» AQ ókili Shynar Áljanovanyń aıtýynsha, bul burynnan qoldanysta bar tájirıbe. Maýsym aıynyń sońynda qabyldanǵan ózgerister boıynsha Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi kodeksine Qazaqstan aýmaǵynda turaqty turatyn she­tel­dikter men azamattyǵy joq tulǵalar kepildendirilgen te­gin medı­sınalyq kómek kólemin paıdalanýǵa quqyly dep jazylǵan. Jalpy, elimizde turaqty turyp jatqan sheteldikterdiń denin kóbine burynǵy KSRO memleketteriniń azamattary quraıdy. Olardyń kóbi búginde zeınet jasynda. Zeınetke shyqpaǵandary osynda jumys isteıdi, el qatarly salyq tóleıdi. Qazaqstanda turaqty turý quqyǵyna ıe bolý úshin olar shamamen 3 mln teńgege jýyq depozıt tóleýi tıis (buǵan burynǵy Qazaq KSR azamattary men oralman qandastarymyz kirmeıdi). Sheteldikterdiń saqtandyrý jarnasyn tólep, el azamattarymen birge medısınalyq qyzmetterdi paıdalaný tájirıbesi barlyq órkenıetti elderde bar úrdis. Buǵan Lıtva, Estonııa jáne Eýroodaqtyń ózge de elderin mysalǵa keltirýge bolady.    

Sonymen qatar, MÁMS sheńberindegi quqyqtar men mindetter elimizde Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq kelisimder negizinde ýaqytsha turatyn shetel azamattary men olardyń otbasylaryna da berilgen. Olardyń qatarynda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq sheńberindegi jumys kúshiniń erkin júrip-turýyna qatysty norma da bar. Sebebi, Qazaqstan ózge memlekettermen tyǵyz saıası-ekonomıkalyq baılanys ornatqan memleket. Sondyqtan biz halyqaralyq kelisim talaptaryn da oryndaýǵa mindettimiz. Biraq olar kepildendirilgen tegin medısınalyq kómek kóleminiń az ǵana bóligin paıdalana alady. Naqtyraq aıtar bolsaq, bul azamattar aınalasyna qaýip tóndiretin: dıfterııa, qyzylsha, qyzamyq, kókjótel, skarlatına, jelsheshek, epıdemııalyq parotıt, A, V, S súzegi (paratıf), polıomıelıt, tumaýdyń qalyptan aýytqyǵan túrleri, menıngokokk ınfeksııasy, tyrysqaq, ish súzegi, týberkýlez, kúıdirginiń ókpeni qabyndyratyn túri, oba, vırýsty gemorragııalyq bezgek, A, E vırýsty gepatıti, malıarııa syndy aýrýlardan tegin emdeledi.    

Al joǵaryda kórsetilgen sanatqa kirmeıtin ózge sheteldikter, mysaly, Qazaqstan aýmaǵyna vıza arqyly nemese jumys isteýge kelgender ǵana MÁMS jarnasyn tólemeıdi. Olar el aýmaǵyna kirmes buryn jekemenshik saqtandyrý polısin satyp alýǵa mindetti.  

Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan»