Sportshylardyń «sporttyq ǵumyry» qamshynyń sabyndaı qysqa. Jurttyń bári Golovkındeı otyzdyń jýan ortasynda jaı oǵyndaı jarqyldap júrmeıdi. Jasy kelip, kúsh-qýaty kemigende boksshy qolǵabyn, fýtbolshy býtsysyn shegege iledi. Iá, talaı jylǵy serigimen qosh aıtysqan ardager sportshynyń qaı-qaısysy bolsa da «Ári qaraı ne isteımin?» degen taǵdyrsheshti suraqqa túbi bir mańdaı tireıdi.
Zady, úlken sportta júrgen atletterdiń sińbirýge ýaqyty bolmaıdy. Jarys pen jarystyń arasyn jalǵap jatatyn jattyǵýlar ózge tirlikke moıyn burýǵa da mursha bermeıtini ras. Kezinde qamqor jandardyń aqyly men kómeginiń arqasynda oqýǵa iligip, odan keıin dıplom alyp, sanatqa qosylyp ketkenderi kóp, árıne. Al ne alǵan dıplomy, ıa bolmasa úırengen kásip-mamandyǵy joq burynǵy sportshy qaıda barmaq? Bári birdeı emes-aý, biraq birazynyń qylmystyq álem serkeleriniń qoltyǵyna enetini ámbege aıan.
Jasyratyny joq, qylmystyq álemniń ákkileri sportshy qaýymnyń qyr sońynda júredi. Sol sebepti de sporttyq ǵumyryn aıaqtap, eki qolǵa bir kúrek taba almaǵan saıypqyrandardyń amaldyń joqtyǵynan osy ortany jaǵalaıtynyny búgingi kúnniń ashy shyndyǵy. Bul, árıne ókinishti, bizdiń qoǵam úshin kún tártibinde ótkir turǵan másele.
Qaraǵandyda Qaztutynýodaǵynyń ekonomıkalyq ýnıversıteti bar. Keńes odaǵy kezinde ataq-dańqy dúrildep turǵan burynǵy kooperatıvtik ınstıtýt. Mine, sońǵy jyldary osy oqý orny jasy bar, jasamysy bar stýdent sportshylardyń ordasyna aınalǵandaı. Jaqynda ǵana atalǵan ýnıversıtettiń tabaldyryǵyn elimizge esimderi máshhúr boksshylardyń stýdent retinde attaǵany týraly aqparat respýblıkalyq BAQ-ty sharlap ketti. Árıne, «Talapty erge nur jaýar» degen, bilimniń sońyna túsip, ǵumyr boıy taýsylmaıtyn rýhanı azyq jıǵysy kelgen ataqty sportshylarymyzdyń bul qadamyna súısinispen qaradyq.
Bilim qýǵandardyń biri «Memlekettik jáne jergilikti basqarý» mamandyǵyn tańdasa, ekinshisi «Keden isi» kásibi boıynsha magıstratýraǵa túsipti. Bári de durys-aq. Bir ǵana gáp, osy atalǵan sportshylar bilimdi tegin alady eken. Sirá, memlekettiń atynan berilgen bilim grantyna ıe bolsa kerek. Ras, bul sportshylar kezinde elimizdiń jaqsy atyn jalpaq dúnıege jaıdy. Kók baıraqty kótertip, ánuranymyzdy álemniń ár buryshynda shyrqatty. Álbette, munyń bárin joqqa shyǵara almaısyz. Biraq memlekettiń de elim degen erlerinen aıanyp qalǵan jeri joq qoı. Tıisti syıaqysyn bir tıynyn da qaldyrmaı tapsyrdy, jarqyratyp temir tulparyn mingizdi, bas-basyna úı berip, baspanamen qamtamasyz etti. Endi kelip, bul azdaı-aq olardy tegin oqytýy – adamdy kádimgideı oılandyryp tastaıtyndaı-aq úderis.
Nege deısiz ǵoı? Máselen, qazir sporttyń jolyna endi túsken daryndy jastyń talaıy joǵary oqý oryndarynda aqyly túrde oqyp júr. Nesıe alyp, ildebaılap júrgeni qanshama? Mine, joǵaryda attary atalǵan ataqty sportshylardyń osylardyń eń quryǵanda birdi-ekisine demeýshilik jasaýǵa búgingi kúnde shamalary ábden jetedi. Biraq bularyńyz bireýge kómek qolyn sozǵansha, memlekettiń moınynda júre turǵandy áldeqaıda qolaı kóretin sııaqty. Elim meni kókke kóterdi, endi men de sol elime qoldan kelgenshe tıtteı de bolsa paıdamdy tıgizeıinshi dep nıet qylsa, qanekı?
Másele mynada ǵoı: Tumanda Albıonda turyp oqyǵan chempıon Qaraǵandyda qona jatyp kitap kemiredi degenge óz basym senińkiremeıdi. Olaı bolsa, kúni erteń «Memlekettik jáne jergilikti basqarý» mamandyǵy boıynsha dıplomdy shappaı alǵan sport sheberi bolashaqta eldi qalaı basqarmaq? Kedenshiniń dıplomyn leksııaǵa barmaı-aq alatyn bolashaq mamannan ne kútýge bolady? Qarap tursańyz, maqtaýly jigitterimizge jumys pen qyzmet dap-daıyn tur eken, tek qana jetispeıtini álgi bir japyraq kók qaǵaz...
Burynǵy sportshylarymyzdyń bilimdi bolǵany qoǵamǵa kerek-aq. Olarǵa tegin bilim usynyp jatqan joǵary oqý ornyna da alǵystan basqa aıtarymyz joq. Tek, esimi elge máshhúr sportshylardy jıyp alǵannan, olarǵa syrttaı sydyrtyp oqýdyń dıplomyn úlestirip, ataq shyǵarǵannan Alma-materdiń abyroı-bedeli kóterile qoıar ma eken? Sapasyz bilim kúni erteń san soqtyrýy múmkin-aý dep oılanǵan adam bar ma, ózi?
Úlken sportta árbir sańlaq óziniń asqaraly maqsatyna jyldar boıy shelektep tókken mańdaı terdiń arqasynda jetedi. Endeshe, Máńgilik Eldiń erteńine qyzmet etetin myǵym bilim de óz aldyna asqar shyń ǵoı. Ol muratqa jetý úshin de eren eńbek, mol izdenis jáne zor jaýapkershilik kerek emes pe?!