Kúz – bereke aıy. Qys aılarynda esep-qısabyn júrgizip, qarjysyn túgendep, erte kóktemde sharýasyna kirisken dıqan ala jaz boıy belin jazbaıdy dese de bolady.
«Kóktemniń ár kúni – jylǵa azyq» degen naqyldy kúnine myń márte qaıtalap eńbegin ketpenine satqan dıqan qońyr kúz kirgenshe tabıǵatqa da qatty alańdaıdy. Jandy ataýlynyń mıyn qaınatatyn aptapta aspannan tamshy tambasa da qaýip, qorǵasyn bult basyp aptalap kóz jasyn sorǵalatyp turǵany – ol da qaýip.
Táńirine myń jalynyp júrip berekesi mol kúzge de jetip, jıyn-terimin aıaqtaǵan aýdan, qalalar jyl boıy tabysy jóninde esep berip jatyr. Bıyl qazyǵurttyq dıqandar ár gektardan 20 tonnadan astam ónim alǵan. Aýdanda kóp jyldyq kóshetter 2300 gektarǵa jetedi. Al bıylǵy jyly ónim bergen 1200 gektar jemis aǵashtarynan ortasha eseppen 24 myń tonna ónim alsa, 413 gektar júzimnen 6400 tonna ónim jınaǵan.
Osyndaı ónim kólemin arttyrýǵa septigin tıgizgen kooperatıvtiń biri Qazyǵurt aýdany Qyzylqııa aýylyndaǵy «Amankeldi» JShS bazasynda qurylǵan «Aman Agro Servıs» jemisterdi saqtaý jáne daıyndaý aýylsharýashylyq óndiristik kooperatıvi.
Búginde kooperatıvke birikken sharýalar seriktestiktiń 2 myń tonnalyq jemis-jıdek tońazytqyshy bar qoımasyn keńeıtip, qaıta jaraqtandyryp otyr. Munda sonymen qosa Eýropadan, Italııa, Túrkııa, Nıderland memleketterinen ákelingen jańǵaq pen 15 túrli alma sorty jáne júzim kóshetteri ósiriledi. Sondaı-aq kooperatıv músheleri keleshekte jemisterdi óńdeıtin seh ashýdy da josparlap otyr.
Al Saryaǵash aýdanynda bıyl 8781 tonna júzim jınaldy. Sharýalar orta eseppen júzimniń árbir gektarynan 48,9 sentnerden ónim alǵan. Bıyl tamshylatyp sýarý tásili engizilgen 450,7 gektar júzimniń 283 gektar alqaby 1698 tonna ónim beripti. Iаǵnı, baǵbandar júzimniń ár gektarynan 70 sentnerge deıin ónim jınaǵan.
Jalpy búginde Saryaǵash aýdanynda 1871 gektar alqapta júzim ósiriledi. Onyń ishinde 450,7 gektaryna jańa zamanaýı tehnologııa, ıaǵnı tamshylatyp sýarý tásili qoldanylady. 450,7 gektar jańa zamanaýı tehnologııa boıynsha egilgen júzimniń 92,7 – gektary ashanalyq, 358 gektary tehnıkalyq sorttar sanalady. 2017 jyly aýdanda 60 gektar egistik jerge tamshylatyp sýarý tásili qoldanylǵan. Aldaǵy jyly aýdandaǵy júzimniń kópjyldyq ekpeleriniń kólemi 1931 gektarǵa jetedi degen jospar bar. Onyń 563,7 gektary tamshylatyp sýarý tásili engizilgen júzim alqaptary bolady dep kútilýde.
Búginde Saryaǵash aýdanynda jalpy kólemi 647,39 gektardy quraıtyn 2530 jylyjaı bar. Bıyldyń ózinde óńirde jalpy kólemi 56,39 gektarlyq 82 birlik jylyjaı salynǵan.
Kúzdiń sońǵy aıy Ońtústiktiń aýdan, qalalaryna osyndaı berekesimen kirip jatyr.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Ońtústik Qazaqstan oblysy