Shırek ǵasyrdan astam ýaqyt el táýelsizdigin nyǵaıtý jolynda eńbek etip kelemiz. Bul jumys eshqashan, esh ýaqytta da tolastamaq emes. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń osy joldaǵy bastamalaryn halyq únemi qoldap keledi.
Qoǵam bolǵan soń, balama pikirdiń bolýy da zańdy. Arasynda synnyń da aıtylatyny bar. Degenmen, túptiń-túbinde Memleket basshysy bastamalarynyń durystyǵyn ómirdiń ózi dáleldep berip jatady. Sondaı bastamalardyń biri, latyn álipbıine kóshýge jol ashqan Elbasy Jarlyǵynyń jarııa bolýy dep sanaımyz. Jarlyqtyń jaryq kórýi táýelsiz qoǵamdyq sananyń rýhanı jańǵyrýynyń erekshe mańyzdy kezeńin týdyrdy.
Til saıasaty – el basqarýdyń erekshe bir tetigi. Tarıhtan belgilisi, otarlaýshy elderdiń basym bóligi jazba mádenıeti damymaǵan halyqty óz yrqyna ıkemdeý arqyly olardyń sanasyn bıledi. Reseı patshalyǵy, keıingi bolshevıktik bılik jaǵdaıynda qazaq eli de ony bastan ótkerdi. Qazaq tili mektepte pán retinde, saýat ashý retinde qoldanysta boldy da, mamandyq alý úshin jastarymyz arnaıy, joǵary oqý oryndarynda orys tilinde oqýǵa májbúr edi. Bul saıasat qoǵamnyń bar salasyn qamtydy. Sóıtip qazaq tili keńestik saıasat negizinde turmystyq deńgeıde, folklor tóńireginde qalyp, ony damytýǵa ynta barynsha tómendetildi.
Osynyń aıasynda ústem úkimet aldynda jaramsaqtaný arqyly olardyń tiline jaǵympazdaný aldyńǵy qatarǵa shyqty. Bul jóninde qarymdy qaıratkerimiz Ábish Kekilbaıuly: «Ústem tilge ásire jaǵyný men ásire tabyný metrologııalyq bıýrokratııanyń aldynda jaqsy atanýdy kórsetedi. Ulttyq elıta óz mádenıetin, óz tilin ózi qomsynyp, sol arqyly óz halqyn ózi kemsitýge ádettendi. О́zi bolyp ómir súrýge arlanyp, ózge bolyp kórinýge tyrysatyn syrty jaltyraq, ishi qaltyraq rýhanı alypsatarlyq, mine, osylaı qalyptasady. О́zi ulttyq elıtany ultqa qyzmet etpeıtin ústem mádenıettiń jaǵympaz jandaıshabyna, neden de bolsa taıynbaıtyn tilalǵysh qolbalasyna aınaldyrady» – degen edi.
Kırıllısa álipbıi ult sanasyndaǵy basqaǵa táýeldiliktiń deńgeıin aıqyn beınelese, endi latyn qarpi sana táýelsizdiginiń de deńgeıin aıqyn kórsetedi dep oılaımyn. О́ıtkeni latyn tańbasynyń enýi tilimizdiń ulttyq reńine qaraı jańǵyrýy bolmaq. Osyndaı úrdister arqyly ózimizdiń ulttyq sıpattarymyzdy basqalarǵa moıyndata bastaımyz. Kezinde keńestik bıliktiń jalǵyz ádiletti memleket, qalǵany jan-jaqtan qorshaǵan qatygez kapıtalıstik qoǵam deýinen boıymyzǵa sińgen álemdik qaýymdastyqqa úrke qaraý qasiretimizden tolyqqandy arylýǵa múmkindik týdy.
Sonymen qatar, óz bolmysymyzdy jańǵyrta otyryp, ulttyq shektelýden shyǵyp, jalpy adamzattyń aqyl-oı jetistikterine boılaı enýge jol ashyldy. Yqylym zamannan kele jatqan ulttyq qundylyqtarymyzdyń adamzat qundylyqtarymen teń dárejede yqpaldasýyna qol jetkizemiz. Sol arqyly álemdik órkenıettiń quramdas bóligi retinde óz-ózimizdi sezinip, basqaǵa ultymyzdy tanyta túsemiz. Iаǵnı, resmı táýelsizdigimizdi sana táýelsizdigimen nyǵaıta alamyz.
Naýryzbaı BAIQADAMOV,
Qyzylorda oblystyq
máslıhatynyń hatshysy