El ishinde dárigerlerdi «aq halatty abzal jan» dep ataıdy. Abzaldyǵy – janyńa batqan jaraqatqa járdemdesip, dertińe der kezinde demeý bola alǵandyǵynda. Iá, basyń aýyryp, baltyryń syzdaǵanda baratyn jeriń eń aldymen emhana ekeni belgili.
Syrqatyńyz syr berip, emhana esigin qaǵa qalsańyz keıde dárigerlerdiń jaıma shýaq janaryn kórip jazylyp ketkenińizdi de baıqamaı qalasyz. Sondaı jandardyń biri №2 Aqmola oblystyq aýrýhanasynyń hırýrgııa bólimshesiniń meńgerýshisi, medısına ǵylymdarynyń doktory, dosent, «Zolotoı laproskop» syılyǵynyń ıegeri, Eýropa, Reseı jáne Qazaqstan endoskopııalyq hırýrgtar uıymdarynyń múshesi, elimizdiń barıatrııalyq jáne metabolııalyq hırýrgter qoǵamynyń múshesi Rýslan Hasenovty áńgimege tartqan edik.
– Rýslan Ersaıynuly, aldymen ózińizdiń balalyq shaǵyńyz hám ósken ortańyz týraly aıtsańyz, dáriger bolýǵa qushtarlyǵyńyz qaı kezde oıandy?
– Men Qaraǵandy oblysynyń Qarqaraly aýdanyndaǵy Tomar aýylynda dúnıege keldim. Ákem mal dárigeri edi. Úıde tórt aǵaıyndymyz. Álbette, kópshiligi medısına mamandyǵyna nege bardyń dep surap jatady. Men bul sheshimdi 5 jasymda qabyldadym. Isi musylman bolǵan soń qazaqtyń ár aýylynda er balany súndettep jatady ǵoı. Sol janyma qatty batqan bolý kerek, janymda turǵan ákeme birden hırýrg bolamyn degen ekenmin. Mektep tabaldyryǵyn attaǵanda da sol oıymda qaldym. Áli esimde, 3-synypta oqyp júrgenimde «Bolashaqta dáriger, hırýrg bolamyn, adamdarǵa ota jasaımyn» dep shyǵarma jazǵan edim. Sol shyǵarmam áli bar. Mektep bitiretin kezde bıologııa, hımııa pánderi boıynsha oqýǵa daıyndalyp, bala kúngi baǵytymnan taımaı, Qaraǵandy memlekettik medısınalyq ınstıtýtyna túsip, 1998 jyly úzdik dıplommen támámdadym.
– Medısına mamandyǵyn tańdaǵan jastar alǵashqy kýrstardan keıin-aq tańdaýlaryn ózgertip jatatyny jóninde estımiz. Bul mamandyqty ıgerýdiń qıyndyǵynan ba?
– Biz 1992 jyly oqýǵa tústik. Elimiz egemendigin endi alyp, eńsesin kótere bastaǵan shaq edi. Oqýlyqtar bar, biraq jetispeýshilikter boldy. Ásirese, 1-kýrs qıyndyq týdyrdy. Stýdenttik kezdiń qyzyqtary kóp qoı. Alǵashqy sabaqtarǵa qatysa bastaǵan kezimiz. Bir kúni anatomııa sabaǵy boldy. Bizge dáris beretin professor grýppamyzdy jınap, qalypty anatomııa kafedrasyna ertip bardy. Barsaq, ólgen adamdardyń deneleri jatyr. Aýyldan kelgen biz aýzymyz ashylyp qarap qaldyq. Professordyń ómir boıy sol jerde jumys istep júrgen soń ba, ábden eti úırenip ketkendigi kórinip tur. Basynda qoryqqanymyzben, ýaqyt óte kele biz de úırene bastadyq. Sabaq saıyn adamnyń dene múshelerimen tanysyp, bulshyq et, júıke júıe, tamyr dep jeke-jeke óttik. Ony teorııa túrinde oqyǵan basqa da, tájirıbe júzinde tanyssań tipti bólek. Osy arada alǵashqy qyzmetime toqtalyp óteıin. Munyń ózi qyzyq boldy. Stýdent kezimde sabaqtan soń tótenshe hırýrgııanyń 11-bólimshesine baryp kezekshilik atqaryp júrdim. Bul – qazirgi professor H.J.Maqajanov atyndaǵy oblystyq travmatologııa jáne ortopedııa ortalyǵy. Sol kezde eń birinshi 3-kýrsta soqyrshekke ota jasadym. Instıtýttan soń kafedrada qalýǵa usynystar da boldy. Biraq men kezekshilik atqaryp júrgende tanysqan hırýrg aǵamyzdyń jol kórsetýi boıynsha Qaraǵandynyń qalasynyń Temir jol aýdanyndaǵy Sortırovkada ornalasqan Temir jol aýrýhanasyna jumysqa ornalastym. Osy jerdegi ujym eńbek jolymdy nyqtap berdi desem bolady. Basshylyqtaǵy aǵalar baýyryna basyp, baýyrmaldyq tanytty. Bilmegenimdi úıretip, bilgenimdi jetildirdi. Sol jerde Nurlan Keńesuly atty aǵamyzdyń keńesi bilikti maman bolýyma kóp septigin tıgizdi. Birde aǵamyz laparoskopııalyq tirek apparatyn alyp keldi. Bul – 2000 jyldar shamasy edi. Quraldy alǵanmen iske asyratyn maman bolmady. Jarty jyldaı bos turǵan qurylǵyny basshylyq kórgen saıyn «nege paıdalanbaısyzdar» dep keııtin boldy. Sodan keıin ár kezekshiligim saıyn álgi apparatty qosyp, qolymdy úırete bastadym. Keıin kele ıgerýge bolatynyn baıqadym. Sol jyly jaz aıynda óz qarajatymmen osy qurylǵyny meńgerý úshin Almatyǵa bir aılyq kýrsqa baryp, oqyp keldim. Esimde, Qaraǵandyǵa qaǵazyn alyp kelgende eń aldymen 76 jastaǵy ájege ota jasadyq. Tórt saǵatqa sozylǵan aýyr otany aıaqtap bolǵanymyz sol edi, qalyń adamnyń qol shapalaqtaǵan daýysy estildi. Artyma qarasam búkil aýrýhananyń ákimshiligi tur. Sodan keıin osy ádispen jasaýdy jalǵastyrdyq. Tájirıbemdi shyńdaý úshin Reseıge oqýǵa da baryp qaıttym. Astanada ǵylymı jumys qorǵadym.
– Búginde elordada qyzmet etip jatyrsyz. Astananyń alǵashqy medısınalyq múmkindikteri men búgingi áleýetin salystyrýǵa kelmeıtin bolar?
– Árıne. Jalpy, ózimniń Astanaǵa kelýime kóp jyldyq tájirıbemniń kómegi tıdi dep oılaımyn. Alǵashqyda №2 qalalyq aýrýhanaǵa qyzmetke shaqyrdy. Biraq oǵan deıin bilimimdi shyńdaý maqsatynda Eýropa elderiniń, Malaızııanyń birqatar oqý oryndaryna ótinish qaldyrǵanmyn. Qyzmet babymen Astanaǵa aýysyp jatqanymda Malaızııadan shaqyrtý keldi. Áýelgi maqsatym sol bolǵasyn jeti aılyq bilimdi jınaqtap qaıtý úshin Malaı eline attandym. О́rkenıetti memleketti kórip, aǵylshyn tilip úırenip, ozyq tájirıbesimen tanysyp kelgen soń «Ulttyq ǵylymı medısınalyq ortalyqqa» jumysqa ornalastym. Bul jerde 4 jyldaı qyzmet etip, keıin №2 Aqmola oblystyq aýrýhanasynyń hırýrgııa bólimshesiniń meńgerýshisi boldym. Bul aýrýhananyń da jumysy qyzý. Jalpy bólimshede 40 kereýettik oryn bar, onyń ishinde 20-sy hırýrgııalyq, 10-y travmatologııalyq, 5-ýi ýrologııalyq jáne 5-ýi otolarıngologııalyq. Bizdiń mekeme Selınograd aýdanynyń turǵyndaryna, sonymen qatar Astana qalasyna irgeles jatqan Aqmola oblysynyń 6 aýdanynyń turǵyndaryna kómek kórsetedi. Atap aıtqanda Egindikól, Arshaly, Qorǵaljyn, Ereımentaý, Astrahan jáne Shortandy aýdandarynyń halqy júginedi. Sonyń ishinde el azamattaryna, elorda turǵyndaryna josparly jáne joǵary bilikti, joǵary mamandandyrylǵan medısınalyq járdem beremiz. Bólimshe jumysy táýlik boıy josparly jáne shuǵyl, sonymen qatar aqyly negizde júrgiziledi. Jalpy, kúnine josparly túrde 10-11 ota jasalady. Odan bólek shuǵyl jaǵdaıda 4-5 naýqas keledi. Sol úshin jumysymyzdy tańǵy saǵat 6-dan bastaımyz. Byltyr biz úshin tabysty jyl boldy. «Densaýlyq saqtaý salasynyń úzdigi» marapatyna ıe boldyq. Bul meniń ǵana emes, áriptesterimniń de jetistigi. Sonymen qatar biz byltyr sóıleı almaıtyn, tamaq ishe almaıtyn naýqastardy emdeýdiń jańa ádisin bastadyq. Bıyl bul ádisti ári qaraı jalǵastyrýdy kózdep otyrmyz.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Raýan QAIDAR, «Egemen Qazaqstan»