Adam taǵdyry shalqar teńizdegi qaýqarsyz qaıyq sekildi. Únemi asaý tolqyndarmen arpalysa júzip, jańqadaı shaǵylyp jaǵaǵa shyǵyp qalmaýǵa tyrysyp baǵady. Sondyqtan «ómir – teńiz» dep beker aıtpaıdy. Biraq osyndaı ómirdiń ystyq-sýyǵyn kórgen, onyń nebir qıyn joldarynan ótken adamdardyń salǵan soqpaqtarynyń syry ashylmasa, qaıyrymy da bolmaıdy eken. Nelikten deısiz ǵoı.
1941-1945 jyldardaǵy soǵystyń tyl eńbekkeri, «Qazaq tili» qoǵamynyń ardageri, KSRO jáne Qazaqstan Respýblıkasy bilim berý isiniń ozyq qyzmetkeri, Jylyoı aýdanynyń qurmetti azamaty Nur-Muhammed Esenáliuly búginde 88 jastan asyp otyr. Jylyoı aýdanynan taban aýdarmaı, sondaǵy mektepterde 65 jyl boıy úzdiksiz ustazdyq etken. Elimizdiń joǵary oqý ornyn ótken ǵasyrdyń 53-jyldary bitirgen eken. Iá, keńestik zamannyń bar aýyrtpalyǵyn da, búgingi egemen elimizdiń táýelsizdik alǵan jyldaryndaǵy qyzyǵyn da qatar kórip kele jatyr. Rasynda, kórgeni az emes. Aıtary da kóp eken. Biraq soǵan qosa nazy da bar ekenin jasyrmady.
89 jasqa aıaq basqan atamyz ótken joly redaksııamyzǵa arnaıy bas suqty. Osy jasqa kelgende bas basylymnyń qara shańyraǵy tabaldyryǵyn attaǵanyna qatty rıza boldy. Gazetimizdiń jańaryp, jasaryp, jandanyp jatqanyna qýanysh bildirdi. Sóıtip ómir jolyn da, ómir jolynan jastarǵa úlgi alar jaıttardy da aıtyp ótti. Elimiz táýelsizdigin alǵan shaqta baqytty ómir súrip jatqan qazirgi jastarǵa qyzyǵa da qýana qaraıtyndyǵyn, mundaı kezeńge aıaq bastyrǵan Elbasynyń sara saıasatynyń baıandylyǵyna rızashylyǵyn jetkizdi. Endi mine, búginde «Nur Otan» partııasynyń múshesi retinde kóptegen jaqsylyqtardyń, ıgi isterdiń kýási bolyp júrgenin jasyrmady. Alaıda ol, óziniń jas kezinde qolǵa alǵan isiniń aıaqsyz qalǵanyn kúrsine aıtady. Sonaý 1982 jyldyń jeltoqsan aıynda sol kezdegi Qamyskól qazaq mektep-ınternatynyń dırektory bolyp taǵaıyndalady. Árıne ol kezde mektep-ınternat degen aty ǵana edi deıdi. Sebebi mektep-ınternat kesheni tolyqtaı quldyraýǵa túsken.
Dál mundaı qysyltaıań shaqta dırektorlyq tizgindi ózine tekke ustatpaǵanyn Nur-Muhammed Esenáliuly da anyq uǵynady. Kelesi jyly mektep-ınternatty qurdymnan qutqarý úshin úsh jyldyq kúrdeli qurylys jumystarynyń josparyn túzip, soǵan bel sheshe kirisedi. Sóıtip bas-aıaǵy úsh jyl degende mektep-ınternat kesheni qaıta jańaryp, qatarǵa qosylady. Tipti sodan Qamyskól qazaq mektep-ınternaty 1986-1987 oqý jylyna saqadaı saı ázir bolǵany sonsha, sosıalıstik jarysta onynshy besjyldyqtyń jeńimpazy atanady. Sony baǵalaǵan aýdan basshylary mektep dırektory N. Tańbaıdy «KSRO aǵartý isiniń úzdigi» belgisimen marapattaıdy. Alaıda bul eńbektiń jemisin kórý uzaqqa sozylmaıdy. Nege ekeni belgisiz 1988 jyly «Qamyskól qazaq mektep-ınternaty jabylsyn» degen sheshim shyǵarylady. Bar eńbek zaıa ketip, atalǵan oqý kesheni jabylyp tynady.
Mine, sodan beri N. Esenáliuly aqsaqal osy mektep-ınternattyń orynsyz jabylǵanyn aıtyp keledi. Másele, dál sol mekteptiń jóndelip, qaıtadan qırap qalýynda emes. Másele, sol kezdegi qanshama oqýshylar men ata-analardyń kútken aq úmiti aqtalmaı qalýynda, soǵan saı qanshama jastyń qıynshylyq kórgeninde deıdi. Ol mektep jabylmaǵanda áli kúnge paıdaǵa asyp, talaı jastyń ómirge qanattanyp ushýyna altyn uıa mindetin atqarar edi. Tipti basqa da sala qyzmetine jarar ma edi. Sondyqtan búginde aqsaqal naq sol kezdegi óziniń de eńbegi eskerýsiz qalǵandyǵyn jasyrmaıdy. Endi qazir sol kezde atqarǵan qyzmetteriniń basy ashylyp, anyqtalyp tekserilse degen tilegi de joq emes. Osynyń jaıyn qýalaımyn dep júrip, basy da daýǵa qalǵan kórinedi. Jergilikti basylymdarda «Qamyskól mektep-ınternaty nege jabyldy?», «Qamyskól ınternaty qashan ashylady?» atty maqalalar da jarııalanǵan eken. Sondyqtan aqsaqal óziniń kezindegi atqarǵan eńbegin elep, áli de eskerse, sóıtip bir qaıyrymyn qarastyrar tıisti bılik orny bolsa dep úmittenedi. Árıne mundaı sheshimi qıyn máseleler túıini tarqatylýy úshin quzyrly organdar kómegi qajet ekendigi sózsiz. Endeshe aqsaqaldyń únine qulaq túrer mekemeler de tabylyp qalar deımiz.
Aleksandr TASBOLAT, «Egemen Qazaqstan»