Kásipodaq ashyq áńgimege shaqyrady

Uıym jetekshileriniń aıtýyn­sha, álem­dik áleýmettik-ekono­mıkalyq úderisterde túbegeıli ózgeris­terdiń oryn alýy eńbekkerler ómiri­ne jáne kásipodaqtar qozǵa­lysyna jańa talaptar men min­detter, erekshe jaýapkershilik júk­tep otyr. Sebebi jahan jurty tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa dáýiri – tereń tehnologııalyq ózge­rister kezeńinde tur. Bul bol­­maı qoımas úderis kún saıyn qor­shaǵan ortanyń kelbeti men álemdik áleýmettik landshafttyń ózgerýine alyp keledi.

Osy oraıda Qazaqstan Kásip­odaqtar federasııasy elimizdegi kásipodaqtar qozǵalysynyń orny men róli týraly oı qosýǵa shaqyrady. Bul maqsatta atalǵan uıym «Kásipodaqtardyń qazirgi zamandaǵy róli men orny» atty ulttyq pikirtalas ótkizbek. Pikir­talas barlyq arnalar arqy­ly, so­nyń ishinde áleýmettik jeli­lerde de júrgiziledi. Ashyq áńgi­mege Qazaqstannyń kez kelgen aza­ma­ty, BAQ, sarapshylar qaýym­­das­­tyǵynyń ókilderi qatysa alady.

Bul tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııaǵa qoǵamnyń daıyn­dyq barysyn pysyqtaıtyn pikir­talasqa aınalýy ábden múmkin. Qazirdiń ózinde ınternet, vırtýaldy valıýtanyń enýin bylaı qoıǵanda, óndiris úderisiniń barlyǵy robottandyrylyp jatyr. Qytaı, AQSh jáne Eýropa elderinde adam faktorynsyz jumys istep jatqan zaýyttar paıda boldy. Ondaǵy robottarda aqyl-oıdyń basqarýyna muqtajdyq joq ári táýlik boıy jumys isteýge qabiletti. Sol sııaqty «Daımler» kompanııasy júrgizýshilersiz júk kólikterin shyǵarýǵa jaqyn qaldy. Ja­sandy ıntellekt «Sberbank» mened­jmentiniń 50 paıyzdan astamyn jumyssyz qaldyryp otyr. Iаǵnı adam eń basty ıeligin – eńbekke ıeligin joǵalta bastady. Al jer betinde ortasha ómir súrý jasy jyldan jylǵa artyp keledi. Sonda adamzattyń basym bóligi nemen shuǵyldanady degen saýal týady. 2025 jylǵa deıin Eýroodaq elderinde, Japonııada, Reseıde termoıadrolyq sıntez arqyly energııa óndiretin iri stansalar salynbaq. Bul ekologııalyq taza, qaýipsiz jańa qýat kózi. Iаǵnı munaı men gaz, kómirge suranys tómendeıdi degen sóz. Mamandyqtar quryly­my da ózgerýde. Halyqaralyq eńbek uıymynyń boljamyn­sha, kóptegen tanymal maman­dyq­tar, sonyń ishinde zańger­ler, esepshiler, óndiris qyzmet­ker­leri óz ózektiligin joǵaltady. Al elimizde qaı mamandar sura­nysqa ıe? Áleýmettik eńbek qatynas­taryndaǵy jedel qolǵa alynýy tıis osy ispetti oılantarlyq máse­­lelerdiń sheshimin Kásip­odaq­­tar federasııasy birge qarastyrýdy usynyp otyr.

Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan»