Qadaǵalaý – qaýipsizdik kepili

Jıyndy ashqan Májilis Tór­aǵasy Nurlan Nyǵmatýlın pala­ta depýtaty Muhtar Ermandy Máji­listiń Halyqaralyq ister, qor­ǵanys jáne qaýipsizdik komı­te­tiniń tóraǵasy laýazymyna saılaýdy usyndy. Sonymen qatar Or­talyq saılaý komıssııasynyń qaýlysymen partııalyq tizim bo­ıynsha, «Nur Otan» partııasynyń múshesi Darhan Myńbaı Májilis depýtaty retinde tirkelip, Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń quramyna saılandy.

Sodan keıin Ulttyq ekonomıka mınıstri Tımýr Súleı­menov­tiń tanystyrýymen «Qazaq­stan Res­pýblıkasynyń keıbir zań­namalyq aktilerine kásipkerlik qyzmetti retteýdi jetildirý má­seleleri bo­ıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy birinshi oqylymda talqylandy.

Zań jobasy Memleket basshy­synyń ótken jylǵy «Qazaq­stan­nyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty Jol­daýyn iske asyrý maqsatynda ázirlengen. Sonymen qatar qujat aıa­syn­da memlekettik baqylaý-qada­ǵalaý qyzmetin reformalaýǵa, onyń ishinde qaıtalanýyna jáne tıim­diliginiń bolmaýyna baıla­nysty 132 baqylaý men qadaǵalaý tú­riniń 28-in qysqartý kózdeledi. Sol sııaqty memlekettik organdar­dyń 544 baqylaý fýnksııa­syn­yń memleketke jáne tutyný­shy­ǵa qaýipsizdik qateriniń táýekel­derimen baılanysty emes 137 túrin alyp tastaı otyryp, tekserýler júrgizý merzimderin qysqartý usy­nylady. Mınıstrdiń aıtýynsha, qoldanystaǵy «anyqtaý jáne jazalaý» saıasatynyń ornyna «quqyq buzýshylyqtyń profılaktıkasy men aldyn alý» saıasatyna kóshe otyryp, tekserýshilerdiń oı áreketi, minez-qulqyn túbegeıli ózgertý maq­satynda profılaktıkalyq baqylaý engizilmek kórinedi. Alaı­da atalǵan baǵytta qolǵa alynady dep josparlanyp jatqan aýqym­dy jańashyldyqtar halyq qalaý­ly­larynyń birshama alańdaý­shylyǵyn týdyrdy. Aıtalyq baqy­laý men qadaǵalaý qyzmetine qatys­ty engiziledi degen ózgeris azamat­tardyń qaýipsizdigin qanshalyq­ty qam­tamasyz ete alady degen má­se­leni Májilis Tóraǵasy baıanda­ma­shy­nyń aldyna kese kóldeneń tartty.

«Búgin biz Dúnıejúzilik banktiń «Doing Business» reıtınginde Qazaq­stannyń isker­lik klımatyn já­ne pozısııasyn jaqsartý maqsatyn­da keıbir múd­deli memlekettik organdardan ba­qylaý tetigin alyp tastasaq, azamat­tardyń qaýip­siz­digi qanshalyqty tıisti deńgeı­de qamtamasyz etiledi. Ásirese qoǵam músheleri úshin ómirlik ma­ńyzy joǵary qajettilikterin óteý jolyndaǵy keıbir qadaǵalaý­lardy almas buryn, júıeli túrde saraptamalyq taldaý kerek. О́ıt­keni bizge reıtıngtik kórset­kish­terden azamattar men memle­ketimizdiń qaýipsizdigi joǵary turýy tıis», dedi N.Nyǵmatýlın.

Sondaı-aq Májilis Spıkeri osy oraıda eń aldymen energetıka men munaı-gaz, ken óndirý jáne sý sharýashylyǵy salalaryndaǵy nysandardy turǵyzyp, paıdalanýda asqan muqııattylyq qajet ekendigin alǵa tartty. «Máselen, sý sha­rýa­shylyǵyna qatysty nysandardy esepke alý men monıtorıng júrgizýdi Sý kodeksinen alyp tas­taý jónindegi engiziletin usynys kóptegen suraqtar týyndatady. Eger biz qujatty osy qalpynda qa­byl­dasaq, shıelenisken másele­lerge tap bolamyz. Ondaı jaǵ­daıda «Qazgıdromet» RMK orta­lyq­tary sýdy paıdalanýǵa qatys­ty tolyq aqparatqa ıelik ete al­maı qalady. Al ol óz keze­ginde tótenshe jaǵdaılar qyz­meti bol­jamynyń shynaıy ári naq­tylyq qundylyǵyna keri áserin tıgi­zetini sózsiz», dedi N.Nyǵ­matýlın.

Jalpy, 112 zańnamalyq akti, 13 kodeks pen 100 zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıtin zań jobasyna qatysty qosymsha baıandama jasaǵan Májilistegi Ekonomıkalyq reforma jáne óńirlik damý komıtetiniń múshesi Sáken О́tebaev jumys tobynyń nazaryna 892 túzetý kelip túskendigin atap ótti. Sondaı-aq ol zań jobasy monopolıs­ter men kvazımemlekettik sektor sýbek­tileriniń zańdy jáne jeke tulǵa­larǵa kórsetetin mindetti qyzmet­terin reglamentteýge, retteýshilik áserdi taldaý ınstıtýtyn jetil­dirýge, bızneske ákimshilik júkte­meni azaıtý maqsatynda aqparattyq quraldardy retteýdi jetildirýge baǵyttalatyndyǵyn basa aıtty.

Osy kúngi otyrys aıasynda depýtattar Qarjy mınıstri Ba­­qyt Sultanovtyń tanys­ty­rýy­men «Qazaqstan Respýblı­ka­synyń Úkimeti men Belarýs Res­pýblı­kasynyń Úkimeti ara­syndaǵy 1997 jylǵy 11 sáýirdegi Tabys pen múlikke qosarlanǵan salyq salýdy boldyrmaý jáne salyq tóleýden jaltarýǵa jol bermeý týraly Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń Úki­meti men Belarýs Respýb­lı­ka­synyń Úkimeti ara­syndaǵy keli­simge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasyn biraýyzdan maquldady.

Baıandamashynyń túsin­di­­­rýin­she, hattamada salyqtyq jal­ta­rýǵa qarsy sharalar, onyń ishinde salyq salý máseleleri bo­ıyn­sha aqparat almasý arqyly eki mem­lekettiń salyq qyzmetteriniń ynty­maqtastyǵyn keńeıtý joly kózde­ledi. «Ratıfıkasııalaý úshin usy­nylyp otyrǵan Hat­tama re­zı­dent­tikti rastaıtyn qujattar­dy ta­ný rásimin jeńil­detýge múm­kin­dik beredi. Kelisim salyq qyzmet­terine qoltań­basy men mórin zań­das­tyrmaı rezı­dent­tikti rastaıtyn túp­nusqadaǵy qujat­­tardy qabyl­daýǵa múm­kin­dik bere­tin erejemen tolyq­tyryldy», dedi B.Sultanov.

Al bul máselege qatysty qo­symsha baıandama jasaǵan Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń múshesi Sha­kır Hahazov qujattaǵy keı­bir termın sózderge toqtaldy. «Aı­talyq, «Turaqty mekeme» degen termınge basqa tulǵa úshin barlaý­dy júzege asyrý kezinde birinshi kúnnen bastap tabıǵı resýrstardy barlaýdan túsetin kiriske salyq salýǵa múmkindik beretin ózgeris engizildi. Sol sııaqty kelisim arqyly qyzmet kórsetý kezinde qyzmetkerler is júzinde kelgennen keıin 183 kúnnen soń turaqty mekeme qurýdy kózdeıtin jańa erejemen tolyqtyryldy», dedi ol.

Nurlybek DOSYBAI,

«Egemen Qazaqstan»