Halyqaralyq teatr kúnine oraı Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada M.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty Teatr jáne kıno bólimi bıyl jaryqqa shyǵarǵan bes kitabynyń tusaýkeseri ótti.
Kitaptardyń mazmunymen tanystyrýǵa arnalǵan dóńgelek ústel basynda ónertaný ǵylymdarynyń kandıdaty Amangeldi Muqan jańa jınaqtardyń ereksheligi men ǵylymı salmaǵyna toqtaldy. Kitaptardyń bári de Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń arnaıy bólgen granttarynyń qarjysyna shaǵyn baspa tabaqpen shyǵarylǵan.
«Iskýsstvo kazahov v aspekte obshetıýrkskıh kýltýrnyh tradısıı» atty ujymdyq monografııada qazaqtardyń beıneleý óneri, mýzyka, teatr ónerinde kórkem beıneler men sımvoldardyń daralyǵy men ámbebaptyq dástúr jalǵastyǵy, kórkemónerdegi jalpytúrkilik ortaq áleminiń kórkem kelbeti, birligi men ózindik erekshelikteri aıqyndalady. A.Muqannyń jaýapty redaktorlyǵymen jaryq kórgen «Qazaq sahnasynyń sheberleri: Shyǵarmashylyq portretter» jınaǵynda qazaq mádenıetiniń mańyzdy salasy teatr jáne kıno ónerindegi tanymal tulǵalardyń óneri jan-jaqty zerdelenip, olardyń otandyq mádenıettegi alatyn orny, ózindik sýretkerlik ereksheligi ashyp kórsetiledi. Kórermenniń kóńilin jaýlaǵan talantty akterler men rejısserlerdiń shyǵarmashylyǵyn dáriptep, urpaq jadynda saqtaýǵa yqpal etý – kitaptyń basty maqsaty.
Al «HHI ǵasyrdaǵy qazaq teatry: dástúr jáne ınnovasııa» atty kitapta Qazaqstan teatrlaryndaǵy júzege asyp jatqan ınnovasııalyq jobalar, sahna óneriniń búgingi kelbetin ashatyn stılıstıkalyq damý baǵyt-baǵdary men erekshelikteri, jetistikterin álemdik órkenıetke janasatyn kórkemdik kelbeti qarastyralady. Qurastyrýshy A.Muqannyń aıtýynsha, sahnadaǵy ár spektakl – ınnovasııa. Rejısser men dramatýrgtyń ónerde jasaǵan jańashyldyǵy, eńbegi. Táýelsiz Qazaqstannyń teatr sahnalarynda sony álemdik ozyq tájirıbeni engizgen sahnalyq qoıylymdary, kórermenniń kóńilinen shyqqan drama, qýyrshaq, opera jáne balet ónerindegi ınnovasııalyq izdenister saraptalady.
О́nertaný kandıdaty Anar Erkebaıdyń jetekshiligimen shyqqan «Múmkindigi shekteýli jandar shyǵarmashylyǵyndaǵy ónerdiń róli men orny» monografııasy Qazaqstan ónerindegi múmkindigi shekteýli azamattardyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan. Munda avtorlar arbada otyryp shyǵarmashylyqpen aınalysqan azamattardyń ónerge ákelgen jańalyqtary, jetistikteri, ózindik ózekti máselelerine nazar aýdartady. Besinshi jınaq – «Qazaqstannyń zamanaýı teatr úderisindegi festıvaldiń halyqaralyq baılanys retindegi róli» atty ǵalymdar eńbegi qazaq teatryn shetelderge tanytatyn, sahna óneriniń damýyna erekshe úles qosatyn halyqaralyq, respýblıkalyq deńgeıdegi teatr festıvaldarynyń tarıhy men qalyptasýyn, basty baǵyttary men izdenis joldaryn, baǵdary men teatr ónerin damytýǵa tıgizetin áserin aıqyndaýǵa arnalǵan.
Dóńgelek ústeldegi áńgimege belgili óner zertteýshileri, teatr synshylary, jas ǵalymdar qatysyp, jańa jınaqtar týraly paıymdaryn bildirdi.
Aıgúl AHANBAIQYZY, «Egemen Qazaqstan»
ALMATY