Men «100 jańa oqýlyq» jobasy aıasynda áıgili fransýz fılosofy Remı Hesstiń «Fılosofııanyń tańdaýly 25 kitaby» atty oqýlyǵyn áriptesterimmen birge fransýz tilinen qazaqshaǵa aýdardym.
«100 jańa oqýlyq» qazaq jastaryn kemel bilimge jeteleýmen qatar, dúnıe júzine áıgili ǵalymdarǵa Qazaqstan degen ǵajaıyp álemdi ashty. Biz aýdarǵan kitaptyń avtory Remı Hess qazaqsha oqýlyqtyń alǵysózin ózi jazyp berdi. Sol sózinde bylaı deıdi: «О́zge mádenıetke boılap, ony ana tilińde sóıletý – erekshe kúrdeli prosess. Osyǵan deıin meniń eńbekterim 12 tilge aýdaryldy. Men úshin endi qazaq tili taǵy bir jańa mádenıetke jol ashqan qaqpaǵa aınalyp otyr».
Astanada ótken arnaıy konferensııaǵa alǵashqy 18 kitaptyń avtorlarynyń biri retinde Remı Hess te kelip qatysty. Biz ózimiz aýdarǵan kitaptyń avtorymen suhbattasyp, oı bólisýge múmkindik alsaq, fransýz ǵalymy Qazaqstandy kórip, ań-tań boldy. Ony eline barǵannan keıin bizge jazǵan hatynda ashyp aıtty. Astananyń búgingi tamasha kelbeti, jas ǵalymdardyń onyń kitabyn qazaq tiline tikeleı aýdaryp jatqany, jalpy qazaq jastarynyń bilimi men bizdiń elde júrip jatqan rýhanı jańǵyrý fransýz áriptesimizdi erekshe tańǵaldyrdy. Onyń bizdiń elge súısinip, tánti bolǵany sonshalyq, Qazaqstannyń zamanaýı mádenıeti men uly Abaı haqynda kitap jazýǵa bel býdy. Elbasynyń bastamasymen qazaq jazýy latyn álipbıine kóship jatqanyn da estip, shynaıy tilektestigin bildirdi. О́ziniń qazaq tilinde jaryq kóretin kitabyn oqý arqyly qazaq tilin de úırenetinin aıtty.
Men Taldyqorǵandaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıtetinde jumys isteımin. Bizdiń ýnıversıtet «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń Jetisýdaǵy ǵylymı-saraptamalyq ortalyǵyna aınaldy. «Rýhanı jańǵyrýdy» jastar óte jyly qabyldady. Elbasynyń maqalasy shyqqannan keıin, stýdentterge tanystyrý maqsatynda dárister oqydyq. Ádette bir saǵattyq leksııada áreń otyratyn aldymdaǵy myńdaǵan stýdentter, qaıtqylary kelmeı, saǵattar boıy taldadyq. Meniń bul jerdegi aıtpaǵym, rýhanı jańǵyrýdaǵy qadamdar, qundylyqtar, ıdeıalar búgingi jastardyń shynaıy suranysymen ushtasyp, olarǵa rýhanı serpilis ákeldi, kúsh-qýat berip, jigerlendirdi.
Álemniń eń úzdik júz oqýlyǵyn aýdarýǵa qatysý – men úshin úlken jaýapkershilik, zor mártebe jáne teńdessiz mektep. Men ana tilimnen ózge, aǵylshyn, fransýz, túrik jáne orys tilderinde erkin sóıleımin. Jobanyń aıasynda kitaptardy aǵylshyn tilinen de aýdarýǵa qatystym. Jumys barysynda qanshama tájirıbe jınadyq, aýdarma jumysynyń kúrdeliligi, tehnıkasy, túıtkildi tustary, avtordyń oıyn buzbaı, meılinshe anyq jetkizýge umtylý, tildiń jatyqtyǵy, osynyń bári jańa aıtqanymdaı bizge keremet mektep boldy. Sonyń arqasynda kásibı aýdarmashylardyń tutas jańa býyny qalyptasatynyna sheksiz qýanyshtymyn!
Aıymjan ÁBÝQYZY,
I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý memlekettik ýnıversıtetiniń
shet tilderi men aýdarma kafedrasynyń meńgerýshisi