Qalamger Jolaman Boshalaqtyń qaıratkerlik qarymy

Bir sózben aıtqanda, ol bizge aǵa, biz oǵan ini bola bildik-aý deımin. Úne­mi ázildep kúle sóılep, arqa­myz­dan qaǵyp qanattandyryp otyra­tyn Jo­lekeń ózgeni de syılap, ózin de syı­­lata biletin. Biz Baqqoja Mu­qaı, Shómish­baı Sarıev, Jaqaý Dáýren­be­kov­­pen bólmeles bolsaq, Sultanáli Bal­­ǵabaev, Smaǵul Elýbaev, Amanjol Ar­ǵyngeldın qashanda Jolekeńniń janynan tabylatyn. Al bul aza­mat­tar­dy kózi ashyq, kóńili oıaý jan­darǵa tanystyrýdyń qajeti shamaly dep oılaımyn.

1971 jyly oqý bitirip jatqan shaqta shańyraq kótergen Jolekeń ómir­lik qosaǵy Gúljaýharmen qol usta­syp sol kezde Shevchenko dep ata­latyn búgingi Aqtaý qalasyna bet alǵan. Negizi Jolekeńniń ata-babasy mańǵystaýlyqtar. Al ózi Atyraý oblysynyń Jyloı óńirinde týyp-ósipti. Sonaý otyzynshy jyldardaǵy qystalań shaqta ata-analary amalsyzdan Aqtóbe jaqqa aýa kóshýge máj­búr boldy. Sodan tek soǵystyń aldynda ǵana oralypty. Te­gin­de Jolaman keıinde bir ulttyń abyzyna aınalǵan kórnekti jazýshy, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Ábish Kekilbaevtyń aǵaıyny, aýyl­dasy. Ákesi Ońdybaıdyń týǵan je­ri Qarataýdyń bókterindegi Oń­dy aýy­ly. Jolekeń oqý bitirgeli jat­qan shaqta Ábekeńniń jasy otyz­dan endi asqanmen esimi qalyń qaza­ǵyna ábden tanylyp qalǵan sha­ǵy edi. Sol jaqsy aǵasy inisine ta­ıaý jyldary Mań­ǵystaý jaǵynda má­ni zor ja­ńa­lyqtar bolyp qalýy áb­den múm­kin, sondyqtan el jaqqa bar­ǵan­daryń durys dep aqylyn aıtady.

«Aǵanyń aqyly jáne respýb­lıka Ortalyq partııa komıte­tiniń joldamasymen Shev­chenkoǵa keldik. Munda qazaq tilinde shyǵatyn ne qalalyq, ne oblystyq gazet joq eken dep eske ala­dy áriptesimiz. Qalalyq tele­stý­dııa­nyń ashylǵanyna áli bir jyl tolmaǵan. Gúljaýhar ekeýmiz de sonda jumysqa ornalastyq. Eń qyzyǵy sol, aınaldyrǵan on bes kúnniń ishin­de bas- panaly boldyq».

Osy arada bastapqyda aǵa redaktor, redaksııa meńgerýshisi, bas redaktor bolyp qyzmet etken jas maman arada segiz jyldan soń Almatydaǵy jo­ǵary partııa mektebine oqýǵa atta­nady. Partııa mektebin bitirip kel­gen soń Munaılyda eki tilde shy­ǵatyn «Munaıly jańalyǵy» atty aý­dandyq gazettiń redaktory bolyp ta­ǵaıyndalady. Odan oblys orta­ly­ǵyna qaıta oralyp, oblystyq televızııa jáne radıo habarlary komıteti tóraǵasynyń orynbasary, te­lestýdııa dırektory bolyp qyzmet at­qarady. Al egemen el atanyp, táý­el­sizdikke qol jetken shaqta eki jyldaı oblystyq ákimdiktiń baspasóz qyz­metiniń basshysy bolǵany da bar.

Sóz oraıyna qaraı aıta keteıin, sol shaqta men Semeı­den Almatyǵa kó­ship kelip «Qazaq­stan kommýnısi» jýr­nalynda qyzmet ettim. Elge jıi shyǵyp turatynmyn. Alǵashqy is- saparlarymnyń birinde Aqtaý, Aty­raý jaǵyna jol tarttym. Bul Jo­lekeńniń oblystyq telearnada basshylyq qyzmette júrgen kezi. Biraq men Aqtaýǵa kelgende kýrstasym Kavkaz jaqta demalyp jatyr eken. Gúljaýhar kýrstasymnyń ju­mys ornyna baryp júzdestim. Oblys ortalyǵyndaǵy jumysym oryn­dalǵan soń Mańǵystaý aýda­ny ar­qyly Atyraýǵa júrmek bolǵanda, Gúl­jaýhar oblys ortalyǵyna jı­na­lysqa ke­le qalǵan sol aýdannyń bi­rin­­shi basshysymen tanys- ty­ryp iles­tirip jiberdi.

Jolda kele jatqanda jasy menen kishi álgi baýyrym maǵan: «Dáýke, bul jaq­qa adaılardy kórýge keldińiz be?» de­geni. Bul suraqtyń mánisin túsi­niń­­­­kiremegen men «Nege olaı deısiz?» dep qarsy suraq qoıdym. Aýdan basshysy bir kúlip alyp, onyń sebebin aıta bastaǵanda bári túsinikti boldy. Sóıtsek, meniń aldymda osy óńirge kelgen abaılyq jazýshy, ǵa­lym inim Tursyn Jurtbaı bularǵa «Mań­ǵystaýǵa adaılardy kórý úshin ke­lip otyrmyn» degen eken.

Jolekeń qaı jerde de, qandaı ju­mysta da abyroıly boldy, iskerlik qabi­letin baıqata bildi. Oblystyq «Mańǵystaý» ga­zetine segiz jyl bas redaktor bolýy sonyń aıǵaǵy. Qazaqstan Jýrnalıster oda­ǵynyń oblystyq basqarmasyna tór­aǵa bolyp saılandy. Birneshe márte jer­gilikti máslıhattyń depýtaty da boldy. Oblys qalamgerleri aty­nan res­pýblıka jýrnalısteri qu­ryl­taıyna eki ret delegat retinde qa­tysty. Sheteldik delegasııalar quramynda el, jer kórdi. Joǵary marapattarǵa ıe boldy.

Jolaman Ońdybaıuly 11 jyl el gazeti «Egemen Qazaq­­stannyń» Mań­ǵys­taý obly­syndaǵy menshik­ti tilshisi boldy. Osy tusta jumys­tas retinde gazet ujy­my men basshy­ly­ǵy­nyń Jolekeńdi qaı­ratker jýr­nalıs­t, aqyl­shy aǵa retinde qa­laı syılap, qalaı syı-qurmet kór­setkenin kózimiz kórdi.

Biz – respýblıkamyzdyń bas gazeti – «Egemen Qazaqstannan» zeınet­ker­likke shyqqan ardager jýrnalıs­ter bir-birimizben, redaksııamen jıi ha­barlasyp turamyz. Bir-birimizge, ujy­mǵa ıgi tilek tileımiz. Sol oraıda Jolekeńniń Aqtaý qalasynyń jáne Munaıly aýdanynyń, sondaı-aq Atyraý oblysy Jylyoı aýdanynyń qurmetti azamaty, KSRO televızııa jáne radıo isiniń úzdigi, Qazaqstan Res­pýblıkasynyń mádenıet qaırat­ke­ri, Qazaqstannyń qurmetti jýr­nalısi bolǵanyn estip birge qýan­dyq. Taǵy bir atap aıtarlyǵy, Aqtaýǵa ony ár jyldary keshegi mem­le­kettik syılyqtyń laýreaty, jazý­shy-dra­matýrg Baqqoja Muqaı, bú­gingi qa­zaq ádebıetiniń tanymal tul­ǵa­la­ry Smaǵul Elýbaı, Sultanáli Bal­ǵabaevtyń ádeıi izdep barǵandary da esimizde. Munyń ózi halqymyzdyń «Dosyńnyń kim ekenin aıt, seniń kim ekenińdi aıtaıyn» degen ataly sózin eske túsiredi.

Biz, kýrstastary Jolekeńniń otba­synda da syıly ekendigin jaq­sy bilemiz. Sonyń bir aıǵaǵyndaı Gúljaýhar onyń ómirdegi jaqsy tire­gi bola bilse, ózi qudaı qosqan qosa­ǵynyń shyǵarmashylyqpen alań­syz aınalysýyna jaǵdaı jasady. Ol syrqattanyp uzaq jatqanda, balasha baǵyp kútti. Sonyń dálelindeı Gúljaýhar kýrstasymyzdyń artynda onnan astam jyr jınaǵy qaldy. Munyń syrtynda mańǵystaýlyqtar búginde Gúljaýhardyń týǵan til janashyry bolǵanyn jyr ǵyp aıtyp júrgenin de estımiz. Teginde al­ǵash ýnıversıtetke oqýǵa túskende kýrs­taǵy jıyrma bes stýdenttiń bári aqyn bolatyn. Keıinde solardan Gúl­jaýhar Seıitjan men Shómishbaı Sa­rıev qana poezııaǵa adaldyǵyn saqtap qal­dy.

Bizdiń qadirli kýrstasta­rymyzdyń qyzy Janar men uly Serikten tórt nemeresi bar. Jolekeńe endi solardyń qyzy­ǵyn ózińiz kórińiz deımiz. Gúl­jaý­hardyń jasaı almaǵan jasyn ózi­ń­iz jasap, jasy toqsannan asyp ómir­­den ótken Aqsúırik anamyz­dyń jasyn ózińizge artyǵymen bersin deı­miz! Joǵaryda aıtyp ótkendeı, siz jýrnalıstıkanyń jiligin shaǵyp, maı­yn ishken, adal eńbegimen abyroı bıigine shyqqan azamatsyz. Osyndaı ónegeli ómirińiz keıingi jas tolqynǵa juǵysty bolǵaı!

Dáýlet SEISENULY,

Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi

Almaty