Dúnıejúzilik ekonomıkalyq forýmynyń Jahandyq básekege qabilettilik jónindegi esebine qaraǵanda, Qazaqstan 2017 jyly týberkýlezdiń taralýy boıynsha 138 eldiń arasynda 90-orynǵa turaqtaǵan. Sóıtip odan bir jyl burynǵy kórsetkishten 2 deńgeıge tómendegen. Aqmola oblysynda da týberkýlez aýrýy bar naýqastar sany 30 paıyzǵa azaıǵan. Alaıda elimizde atalǵan aýrýǵa qatysty másele áli de kúrdeli kúıinde. 2017 jyly óńirde 478 belsendi týberkýlez naýqastarynyń anyqtalýy sonyń dáleli.
Joǵaryda qaperge sala ketkenimizdeı, jańadan dıagnoz qoıylǵan naýqastar sany jóninen óńirler arasynda Aqmola oblysy kóshbasshylardyń birine aınalyp otyr. Al «Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory» KEAQ oblystyq fılıalynyń málimetine qaraǵanda, Q.Qurmanbaev atyndaǵy oblystyq týberkýlezge qarsy kúres dıspanserinde aýrýlar sany jyl saıyn azaıýda. Negizinen týberkýlezden aıyǵýǵa bola ma? Dárigerler aýrýdan tolyq aıyǵyp ketýge bolatynyn jáne oǵan qarsy dári-dármekter men preparattardyń barlyǵyn aıtady. 2017 jyl qorytyndysyna júginer bolsaq, ambýlatorlyq jaǵdaıda emdelýshiler sany 25,1 paıyzǵa artyp, 40,3 paıyzǵa jetkendigin ataı ketken oryndy. Bul aýrýlardyń saýyǵyp ketýge degen seniminiń arta bastaǵandyǵyn kórsetedi. Áıtse de óziniń týberkýlezben syrqat ekendigin bilmeıtinderdi bylaı qoıǵanda, jumysynan aıyrylyp qalmaý úshin aýrýyn ádeıi jasyratyndar nemese densaýlyǵyna nemquraıly qaraýshylar aramyzda áli de joq emes. Keıde naýqasqa qulyq, al dárigerge bilik jetispeı jatady. Biraq soǵan qaramaı, sońǵy jyldary týberkýlezben aýyrǵandardy anyqtaý aıtarlyqtaı jaqsarǵandyǵyna kóz jetkizý qıyn emes. Mysaly, týberkýlezben aýyrǵandardy anyqtaý 2016 jyly 87 paıyzdy qurasa, 2017 jyly osy deńgeı saqtalypty.
Ulttyq ftızıopýlmonologııa ǵylymı ortalyǵynyń dırektory Málik Ádenov elimizde týberkýlezben aýyratyndar sany sońǵy 10 jylda 2,4 ese azaıyp, 2017 jyly árbir 100 myń adamǵa shaqqanda 52,2-ge deıin kemigendigin alǵa tartty. Deı turǵanmen, jyl saıyn qurt taıaqshalarynan kóptegen adam kóz jumyp jatatyny ókinishti. Qazirgi zamanaýı medısınalyq tehnologııalar men dári-dármekterdiń jetkilikti mólsherine qaramaı, juqpaly dertti tolyq aýyzdyqtaý múmkin emes. Aınalyp kelgende barlyǵy aýrý juqtyrǵan adamnyń qam-qareketine baılanysty. Eger aýrýdy der kezinde anyqtap, emdeýdiń joldaryn qarastyrsa saýyǵyp ketýge bolady. Sondyqtan da bul másele bárimizdi de oılantýǵa jáne densaýlyǵymyzǵa bir sát bolsa da kóńil bólýge ıtermeleýi tıis.
Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan»
Aqmola oblysy