Eýropada atoılaǵan qazaq

Bir sát toptanyp tura qalyp, kúıek kezinde kúıge túsken qoshqarlar sııaqty súzisse, odan qaldy sopaq dopty kóz ilespes jyldamdyqpen oıynshylar bir-birine laqtyryp, dopqa qoly jetkeni jardy súzgen buqadaı entelep ólermendikpen alǵa umtylady kep.  Ásirese jasyldar sapynda túbit murty jańa tebindegen qara tory jigittiń atoılap shabýy sumdyq. Qolyna ilingen so­paq dopty qoltyqtaı-qu­shaq­tap, ekpindeı umylǵan ol qarsy kezdesken jalpaq saryny jer qap­tyryp, keýdeleı soqqan taǵy bireýdi oń qaptalǵa aýdara laqtyryp, seńgir bıikten jem­ge shúıilgen bala qyrandaı zý­laǵan kúıi aq syzyqtan asyp jyǵyldy. Goll!!! Jas jigittiń ábjil jyldamdyǵy men túz búr­kitteı qarymyna rıza bolǵan tórt qaptal toly kórermen tik tu­ryp qol soqty. О́z kezeginde túbit murt qara tory da qarap qal­ǵan joq, jappaı qoshemet kór­setken jalpaq jurtqa qolyn kóterip, bas ıip meziret jasady.  Qart qurlyqtyń tórinde, óz­derin aqsúıek sanaıtyn nemis­ter­diń elinde, jan berip, jan alysqan regbıshiler ortasynda atoı­lap júrgen bul jigittiń esi­mi – Bókeıhan Álı. Ulty – qazaq. 

* * *

Áńgimeni áriden bastasaq Bókeı­han 1993 jyly 12 naý­ryz kúni Germanııanyń Baden-Vıýr­­temberg shtatyndaǵy Geı­del­berg qalasynda týypty. Áke­siniń aty – Álı Súrer. Ále­keń­men telefon arqyly ha­bar­lasqanymyzda, óziniń 1960 jyly Túrkııanyń Salahı qala­­synda týǵanyn aıtty. 1969 jy­ly Álıdiń ata-anasy ju­mys babymen Almanııanyń Geı­delberg qalasyna kóship kelgen eken. Sodan beri bul áý­let tú­gel­deı osynda turyp jatyr. 1981 jyly Álı Súrer men Sa­dııa Qur­manbaıqyzy ekeýi sha­ńyraq kóterip, 1993 jyly egiz per­zentti bolǵan eken. Sonyń biri Ra­bııa atty qyz da, ekinshisi búgin­gi bizdiń keıipkerimiz Bókeı­han. Odan keıin de bul otba­syna 1997 jyly Táńir Quby­laı jáne Shaǵataı atty egiz ul syı­lapty. Otbasynyń qys­qasha tarıhy osy.  

* * *

Bizdiń keıipkerimiz Bókeıhan alty jasynda mektepke baryp 1999-2003 jyldary Geı­delberg qalasyndaǵy Emmers­gýrnd bas­taýysh dárgeıinde bi­lim alǵan. Odan soń 2003-2010 jyldary Gelmgols gım­nazııasyn támam­daǵan. 2010-2013 jyldary ózi tý­ǵan qa­ladaǵy halyqaralyq joǵary zań oqý ornynda oqyp, 2014 jyly Mangeıma ýnıver­sıtetiniń ujymdyq quqyqtaný fakýl­tetine túsipti. Qazirgi tańda osynda bilim alyp júr. 

Endigi sóz jas jigittiń sport­tyq jolyna úńilsek, Bókeıhan 2001 jyly segiz jasynda reg­bıdi bastapty. 2004 jyly Ba­den-Vıýrtemberg shtatynyń jas­óspirimder, keıin jastar quramasy sapyna qabyldanyp, 2011 jylǵa deıin osynda turaq­ty óner kórsetken. 

Osy aralyqta maqala basynda sıpattap ótkenimizdeı, jastar arasynda Germanııa chempıony atanyp, ulttyq qurama qataryna qabyldanyp, Fransııanyń Tar­be qalasynda ótken Eýropa chempıonatynda óner kórsetipti. Sóıtip bir jyldyń ishinde  Bó­keıhan Álıuly bolashaǵy zor jas regbıshige buıyratyn «TV Pforzheim» kýbogyn ıelenip, onyń komandasy Býndeslıgada kúmis júldege qol jetkizedi. 

Kelesi 2012 jyly jasyndaı janyp, qyrandaı túlep kózge túsken jas jigitti Túrkııanyń ulttyq quramasy attaı qalap, qataryna qosqan.  2013-14 maý­sym oıyndarynda túrkııalyq regbıshiler eýropalyq ulttar kýbogynyń úshinshi dıvızonynda óner kórsetip, bir topqa túsken Slovakııa quramasyn 31:5, ázerbaıjandyqtardy 53:3 ese­bimen tize búktirse, Tallın qalasynda Estonııany 49:5 esebimen jeńdi. Osy saıystarda bizdiń bala mamandar tarapynan «úzdik oıynshy» retinde biraýyzdan moıyndaldy.  

Qazirgi tańda Shahın Kómúr­­kis basqaryp otyrǵan túrik regbıshileri damý ústinde. Sońǵy jyldary halyqaralyq debıýtine qatysqanymen IRB quramyna ilige almady. Biraq soǵan qara­mastan túrkııalyqtardy Eýro­pa regbı federasııasynyń múshe­si retinde qabyldady. Osy­nyń arqasynda komanda dál búgin halyqaralyq regbı – 15 jo­ǵa­ry deńgeıli matchtarda óner kór­setýde.

Beken QAIRATULY, «Egemen Qazaqstan»