KADEX - áskerı yntymaqtastyq kórmesi

Qorǵanys mınıstrlikteri men vedomstvolarynyń basshylary, sonymen qatar alys jáne taıaý shet memleketterdegi kompanııa­lar ókilderi qatysyp otyrǵan kórme elordanyń Halyqaralyq áýejaıyndaǵy áskerı sektor aýmaǵynda ornalasty. 

Bul kórme 2010 jyldan beri ótkizilýde. Osy ýaqyt araly­ǵynda «KADEX-2018» kórmesi qorǵa­nys ónerkásibi ónimderin óndi­rýshi­ler men tutynýshylar ara­synda ózara tıimdi baılanys kópirin ornatý men damy­týdyń nátıjeli alańyna jáne tehnologııalyq jańartý másele­lerinde tájirıbe almasý tetigi retinde tanyldy. 

Atap óterligi, «Advanced Def Tech» ǵylymı-tájirıbelik kon­ferensııasy bul kórmeniń negiz­gi is-sharasyna aınaldy. Jıyn­da áskerı-tehnıkalyq ynty­maq­tastyq, qorǵanys-ónerkásip salalaryn jańartý tetikteri, jańa tehnologııalardy endirý boıyn­sha ózekti máseleler keńinen tal­qyǵa salyndy.

Konferensııanyń alǵashqy kúni tórt paneldik sessııa ótti: «Keńestik brondalǵan teh­nıkany jańartý. Jańa teh­no­logııalyq sheshimder», «Bron­dalǵan dońǵalaqty mashınalardy damytýdyń zamanaýı úrdisteri», «Ushqyshsyz basqary­latyn ushý apparattary. Jańa býyndaǵy qarýlaný», «Oq atý reaktıvti júıesin jańartý – júıelerdi jetildirý». QО́K (qorǵanys-ónerkásip kesheniniń) iri óndirýshileri keńestik bron­dalǵan tehnıkany jańartý, oq atý reaktıvti júıeleri, bron­dalǵan dońǵalaq kólikter jáne ushqyshsyz basqarylatyn ushý apparattaryn shyǵarý salasyndaǵy zamanaýı zerttemeler boıynsha  jobalar tanystyryldy. Sony­men birge T-72, BTR-80, BPM-1, BMP-2 tanki negizinde zamanaýı urys modýlderin jáne elektr-optıkalyq aspaptardy yqpaldastyrýdyń qanshalyqty qajettigi sarapqa salyndy. Jıynda RZSO BM-21 «Grad» keshenin jańartýda qatty otyn raketalyq qozǵaltqyshtardy paıdalaný aspektileri, qurlyq áskerlerin shynjyr tabandydan dońǵalaqty tehnıkaǵa qaıta jaraqtandyrý, beıbit ýaqytta jáne urys is-áreketteri kezinde  ushqyshsyz basqarylatyn ushý apparattaryn tájirıbelik tur­ǵyda qoldaný máseleleri keńinen talqylandy. Konferensııanyń ekinshi kúni Qorǵanys jáne aero­ǵarysh ónerkásibi mınıstri Beıbit Atamqulovtyń qatysýymen «Qorǵanys-ónerkásip keshenin damytýdyń ózekti máseleleri» taqyrybynda plenarlyq sessııa ótti. B.Atamqulovtyń aıtýynsha, qorǵanys-ónerkásip kesheniniń búginde el ekonomıkasynda ózin­dik mańyzdy orny bar jáne eleý­li eksporttyq áleýetke ıe. Bul óz kezeginde áskerı qýatpen qatar azamattyq sektordyń damýy­­­na da áser etedi.  Búginde QО́K ǵy­lymı qam­tymdy júıe bolyp tabylady. Onyń quramyna 9 myń adamdy jumyspen qamtıtyn 40 kásiporyn kiredi. Al «Qazaqstan ınjınırıng» UK» AQ basqarma tóraǵasy Áset Qurmanǵalıev óz baıandamasynda besinshi mereıtoılyq «Kadex-2018» kórmesi taıaýda qurylǵany­na 15 jyl tolǵan «Qazaqstan ınjınırıng» kom­panııasynyń mereıtoıymen tuspa-tus kelgenin atap ótti. 

– «Qazaqstan ınjınırıng» kompanııasy úshin «KADEX-2018» kórmesi óte mańyzdy is-shara. Dál osy jerde biz ózimiz­diń áleýe­ti­mizdi jáne jumy­sy­myz­dyń nátıjelerin barynsha tolyq tanystyra alamyz, áleýet­ti seriktestermen kezdesýge, qor­ǵanys-ónerkásip kesheni sala­syn­daǵy jetistikter men jańa­shyl­dyqtardy zerdeleýge múmkindik bar. Sondyqtan búgingi plenarlyq sessııa QО́K damytýdyń ózekti máselelerin keńinen talqylaýdyń tıimdi alańyna aınalyp otyr, – dep atap ótti ol.

Á.Qurmanǵalıev  birqatar mashına jasaý kásiporyndaryn biriktiretin «Qazaqstan ınjı­nırıng» eldegi QО́K basty kom­panııa ekendigin atap ótti. Hol­dıngtiń kásiporyndary kóp beıindi tehnologııalyq bazaǵa ıe. Bul óz kezeginde daıyndaý­dan bastap daıyn ónimdi shyǵa­rýǵa deıingi óndiristiń tolyq sıklyn qamtamasyz etýge múm­kindik beredi. Bul kásip­­oryn­dar­dyń árqaısysy kóp­­jylǵy tájirıbeniń arqa­synda jınaq­talǵan mańyzdy quzyretterge jáne tapsyrys berýshiler­men berik baı­la­­nys­­tarǵa ıe. Kom­panııa óziniń enshiles jáne táýeldi uıym­darynda biryńǵaı óndi­ristik, tehnologııalyq, qar­jy­lyq jáne kadrlyq saıasatty qamtamasyz etedi. 

Onyń aıtýynsha, bul faktorlar «Qazaqstan ınjını­rıng» kompanııasynyń áleýeti jáne kelesheginiń zor ekendigin kórsetedi.

Sonymen birge ol konfe­rensııaǵa qatysýshylar men jýrnalısterge «KADEX-2018»  kórmesine kompanııanyń 17 enshi­les jáne táýeldi uıymy kelesi baǵyttar boıynsha qaty­syp otyrǵanyn baıandady, onyń ishinde qurlyqtaǵy qarýlaný jáne tehnıka; áýedegi qarýlaný jáne tehnıka; áskerı  qarýlaný jáne tehnıka bar.

– Sizder kórip otyrǵandaı, áskerdiń barlyq túrleri men baǵyttary boıynsha taýarlar men qyzmetterdi usyna alamyz, – dedi «Qazaqstan ınjınırıng» kompanııasynyń basshysy. – Sonymen qatar bizdiń kompanııa eksportqa baǵyttalǵan jańa tehnıkalyq sheshimderdi ázirleýmen aınalysady.

Bul kompanııanyń múmkin­dikterin kórsetetin shaǵyn ǵana tizim. Ol «Qazaqstan ınjı­nırıng» ónimderimen jáne qyz­metterimen pavılonda keńinen tanysýdy usyndy.

Sonymen birge sońǵy jyldary kompanııa ónimder men qyzmetterdi keńeıtý jumys­taryn belsendi túrde júrgizetini atap ótildi. Bul maqsatta bir­qatar ınvestısııalyq joba iske asy­rylǵan. Olardyń qata­rynda ES145 tikushaqtaryn qurastyrý, optıkalyq aspaptardy shyǵarý, «Arlan» jáne «Alan» brondalǵan kólikterin jasaý, Astanada Áýe-tehnıka­lyq ortalyǵyn qurý jáne taǵy basqalary bar.

Á.Qurmanǵalıevtiń baıanda­ýynsha, Memleket  basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes aldaǵy jyldary elimizdiń qorǵanys ónerkásibindegi 9 iri kásiporynda tehnologııalyq jańartý jumys­tary júrgiziledi. Jańartý esebi­nen eńbek shyǵyndaryn qys­qartý, ónimniń ózindik qunyn tó­men­detý, sapasyn kóterý, bu­ıym­­nyń naqtylyǵyn arttyrý, eńbek ónimdiligin arttyrý ba­ǵytynda basymdyqqa ıe ar­tyq­shylyqtarǵa qol jetkizý jos­parlanyp otyr. 

Kompanııa ishki naryqtyń qajettilikterin qamtamasyz etý jáne ony eksportty ilgeriletý maqsatynda mashına jasaý salasynda, ózara sabaqtas óndiris­terde mýltıplıkatıvti nátıjeni qalyptastyratyn, sonymen birge servıstik qyz­metterdiń aıasyn keńeıtetin keleshegi bar klasterlerdi damytýdy kózdep otyr. Al­daǵy ýaqytta «Qazaqstan ınjı­nırıng» qyzmetiniń negizgi ba­ǵyttaryna aınalatyn klas­terler retinde raketalyq-otyn, bron­­dalǵan tank jáne áýe klas­terleri ataldy.

«Advanced Def Tech» ǵylymı-tájirıbelik konferensııasynyń qorytyndysy boıynsha tujy­rymdama qabyldandy. Oǵan óńirdegi memleketter arasynda áskerı-tehnıkalyq saladaǵy ynty­maqtastyqtyń barlyq baǵyt­tary kirdi.

Maqsut IRJANOV