Batys Qazaqstan oblysynyń Aqjaıyq aýdanynda jerlester forýmy ótti. «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda uıymdastyrylǵan basqosýǵa oblystyń jáne elimizdiń ár qıyrynan 200-den astam jerlester jınaldy. Sharaǵa osy aýyldyń týmasy, 2002-2006 jyldary aýdandy basqarǵan, búginde Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty Shafhat О́temisov te arnaıy kelip, quttyqtaý sóz sóıledi.
Aq Jaıyqtyń eki jaǵyn tel emgen bul óńir tóńkeristen burynǵy Ilbishin jáne Kalmykov ýezderiniń, Sovet kezindegi Chapaev jáne Taıpaq aýdandarynyń basyn qosqan úlken aımaq. Aqjaıyqtyqtar ózderin beıresmı túrde «Juban elinenbiz» dep ataıdy. Qazaqstannyń ár óńirinde ótip jatqan «Týǵan jer» bastamasy bul aýdanda da halyq tarapynan qyzý qoldaý tapqan. «Bar bolsań, halqyńa paıdań tısin» degen qaǵıdany ustanǵan jomart júrek ul-qyzdar týǵan aýylyn kórkeıtýge belsene atsalysyp, jaqsy istiń jarysyna túskeni qýantady.
Jan-jaqtan jınalǵan jerlester áýeli aýdan ortalyǵyndaǵy «Dańq» saıabaǵyna taǵzym etti. Odan keıin «túri ulttyq, mazmuny sosıalıstik» qoǵamda «Men qazaqpyn!» dep jar salǵan áıgili Juban Moldaǵalıevtiń eskertkishi mańynda jınaldy. «Juban rýhyna taǵzym» sharasyn aqyn Saǵyntaı Bısenǵalıev júrgizip, Aqjaıyq aýdanynyń ákimi Ádil Jolamanov quttyqtaý sóz sóıledi. Ákim tatýlyq pen birlikke úndegen Rýhanı jańǵyrýdyń mán-mańyzyna toqtalyp, aýylyna asyǵyp jetken eljandy azamattarǵa alǵys aıtty. Belgili dáriger-terapevt, M.Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan memlekettik medısına ýnıversıtetiniń kafedra meńgerýshisi, medısına ǵylymdarynyń doktory, professor Qaıyrǵalı Ahmetov pen eńbek ardageri, Aqjaıyq aýdanynyń Qurmetti azamaty Álenǵalı Kereev Juban eskertkishine gúl shoǵyn qoıdy.
Aýdandaǵy irgeli bilim ordasy Muhtar Áýezov atyndaǵy orta mektep ǵımaraty aldyna aýdandyq balalar shyǵarmashylyǵy ortalyǵy men aýdandyq týrızm ortalyǵy jasaqtaǵan kórme uıymdastyrylǵan eken. Munda oqýshylardyń qolynan shyqqan dúnıeler, mektep murajaılarynan jınaqtalǵan qundy jádigerler qoıylǵan. Mysaly, Almaly aýyldyq okrýgi, Atameken aýylyndaǵy belgili ólketanýshy Jánibek Ábilpeıisov jetekshilik etetin «Jeruıyq» murajaıynyń jádigerleri – batyrdyń bes qarýy qoıylǵan kórme ylǵı da jurtty magnıtshe tartyp alady. Jánibektiń shákirtteri ár qarýdy jiktep-jiliktep, mańyzy men maqsatyn taldap túsindirip bergende, rýhtanbaǵan jan qalmaıdy.
Forýmǵa qatysýshylar mektep zalynda ornalasqan 18 aýyldyq okrýgtiń kórmesimen tanysty. Aıta keteıik, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy el ishinde shynymen de mesenattyq sýnamı týǵyzǵan. Ár aýylda tanymal kásipkerler bolsyn, mektep bitirgen qarapaıym túlekter bolsyn, bas qosyp, óreli tirlik, ónegeli is atqarýda. Máselen, kásipker Nurbergen Jumaǵalıev Almaly aýylyna quny 500 myń teńge turatyn syıymdylyǵy 150 adamdyq sońǵy úlgidegi kıiz úı syılaǵan. «Kóshim» sharýa qojalyǵynyń ıesi Jangeldi Baıanov Býdarın aýylyndaǵy balabaqshaǵa quny 1,5 mln. teńge turatyn oıyn alańyn salyp bergen. Erbolat Qurmanǵalıev jyl saıyn ondaǵan otbasyna qarjylaı kómektesip, 8 otbasynyń 25 adamyn jumyspen qamtyp, 10 turǵyn úı salyp bergen. Aıta bersek, mundaı mysal kóp. Rýhanı jańǵyrý aıasynda aýdanda byltyr jomart jandardyń kómegimen 11 586,0 myń teńgege 21 joba júzege assa, bıyl 52520,0 myń teńgege 32 joba qolǵa alynǵan.
- Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń baǵdarlamalyq maqalasy búkil tanym-túsinigimizge, kózqarasymyzǵa serpilis ákeldi. Týǵan jerge qamqorlyq qashanda óz eline degen janashyrlyqpen astasyp jatady. Aýyldy kórkeıtý, muqtaj jandarǵa qol ushyn berý jomart júrekti jandardyń qolynan ǵana keletin is, - dedi aýdan ákimi Ádil Jolamanov jınalǵan halyqqa.
Aýdan basshysy týǵan jerine mesenattyq márttik tanytqan jandarǵa «Jomart júrek» syılyǵyn taǵaıyndaǵan eken. Bul syılyqtyń alǵashqy ıegerleri de belgili boldy. Mysaly, «Aıaly alaqan» atalymymen Jangeldi Baıanov, «Shapaǵat» atalymymen Erbolat Qurmanǵalıev marapattaldy. Erbolat jyl saıyn turmysy tómen, kópbalaly otbasylar men jalǵyzbasty qarııalarǵa qarjylaı jáne mal azyǵymen qol ushyn berip keledi eken. Osylaısha ár salada ozyq shyqqan belsendi 20 shaqty azamat túrli atalymdaǵy syılyqtarǵa, alǵys hatqa ıe boldy. Marapattalǵandardyń ishinde osy joldardyń avtory da bar. Aýdan aýmaǵyndaǵy kıeli jerler, kóne qorymdardyń zerttelýine qosqan eńbegimiz elenip, «Qaısar qalam» atty arnaıy syılyqqa ıe bolyppyz.
Forýmnyń basty qonaǵy, osy Chapaev aýylynda kindik qany tamǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty Shafhat О́temisov sóz alyp, osy sharany uıymdastyrǵan, ótkizýge atsalysqan barsha janǵa alǵys aıtty. Kópshilik aldynda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń depýtaty Narıman Tóreǵalıevtiń jerlesterine arnaǵan quttyqtaý haty oqyldy. О́lketanýshy, Aqjaıyq aýdanynyń Qurmetti azamaty Álenǵalı Kereev, eńbek ardageri Amantaı Saparov, Batys Qazaqstan oblystyq dene shyqytyrý jáne sport basqarmasynyń basshysy Ásııa Amanbaeva, «Ǵıbadat» JShS basshysy Birjan Qojaqov aqjarma tilekterin arnady.
Bolashaq jastarda dep jatamyz. Qaı el de jastardyń belsendiligimen, bilimdiligimen ósedi, kórkeıedi. Aqjaıyq aýdanynda da jastar tárbıesine, jastar muqtajyna erekshe kóńil bólinedi. «Jyl basynda ashylǵan «О́rken» coworking ortalyǵy aýdan jastarynyń bos ýaqytyn tıimdi ótkizetin shańyraqqa aınalǵan. Jumys izdegen jastar da osynda kelip, tegin ınternet arqyly bos jumys oryndaryn izdeýge múmkindik aldy» deıdi aýdandaǵy bastamashyl jastyń biri, jas aqyn Bekbolat Qalenov.
Osy jıynda belgili bolǵandaı, bolashaqta aýdan kásipkerleriniń demeýshiligimen Juban Moldaǵalıev atyndaǵy ortalyq qurylysy qolǵa alynatyn boldy. Jyl sońyna deıin aýdanda 52 joba júzege asýy tıis deıdi forýmdy uıymdastyrýshylar. Al jeke kásipker Álııa Shoqanova aýdan ortalyǵynan ashqaly otyrǵan jańa balabaqshaǵa «Astana» ataýyn bermek. «Bul Elordanyń 20 jyldyq mereıtoıyna meniń tartýym» deıdi Álııa. Bir el, bir nıet, bir tilek bolyp jumylǵan mundaı eldiń alar bıigi az bolmas dep túıdik biz.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
Batys Qazaqstan
Sýretterdi túsirgen Nurbek IHSAN