Qustyń sútinen basqanyń bári tabylatyn berekeli, mol dastarqan basyndaǵy qaýym aldaryna as tartylǵanda sál jelpinip, qaýqyldasyp qalǵan. Shynynda da, jeńdi bilekteı qazy týralyp jatyr eken. Maıly qarta «meni kórdińder me?» degendeı jalpaq astaýdyń jarymyn alyp jatqan uzyn omyrtqanyń shetine jaıǵasypty. Mártebeli qonaqtar etti búgin kórip júrgen joq, talaı-talaı jomart dastarqandardyń basynda dám tatysyp, májilis qurǵan. Áıtse de búgingi astyń ajary bólek eken.
– Pah, shirkin, jaryqtyqtyń semizin-aı!.. – dep tórde otyrǵan jigit aǵasy dastarqan ıelerine rızashylyǵyn bildirdi.
– Sońǵy kezde jylqyny dárimen semirtý beleń alyp ketti, – dedi manadan beri tis jarmaı otyrǵan elýdiń jýan ortasyndaǵy meıman, – syrttaı qaraǵanda kóziń súısingenimen, dámi tabıǵı semirtkendeı bolmaıdy eken. Tipti bar ǵoı tábetiń qansha shaýyp tursa da, súısinip jeı almaısyń. Al bylaı qaraǵanda áp-ádemi, quddy sýret sııaqty. Qazysy da taban eli, jaıanyń syrtyndaǵy qyrtys taıdyń qazysyndaı. Qartadaǵy maıdyń qalyńdyǵy sondaı, tipti barmaǵyń batpaıdy. О́tkende sondaı bir et buıyrdy. Sulbasyna súısingenimizben, dámsiz bolǵan soń qarbytyp qaýjańdaı almadyq.
Endi bir sát áńgime sarqyt jaıyna oıysqan. Árkim bilgenin aıtyp jatyr.
– Baıaǵyda bala kezimizde ájemiz asqa, toıǵa barǵanda aldynan júgirip shyǵatynbyz. Ol kezdegi el qanaǵatshyl ǵoı, qamzoldyń qaltasyna salyp bir-eki karamel kámpıt, birer toqash ákeledi. Soǵan talasýshy edik. Qazir ǵoı dastarqannan dastarqan qoımaı sypyryp-sıyryp alyp ketetindi shyǵardy.
– Osydan bes-alty jyl buryn ǵoı deımin, Býrabaıdaǵy meıramhanalardyń birinde úlken toı boldy. Toıdy sol kezde aıtqyshtyǵymen tanylyp júrgen áne bir aqyn inishek basqaryp edi. Zamanynda el tizginin ustaǵan eki aǵamyz kóldeı-kóldeı eki paketten tórt paket sarqyt alyp ketip bara jatyr eken. Shyǵaryp salýshylar:
– Aǵa, búgin asaba sizge tıispedi ǵoı, – dep jaı jatqan jylannyń quıryǵyn baspasy bar ma?..
Sol sátte álgi el aǵasy qarap turmaı nege tıisedi, osydan tıissin jaǵasyn jyrtaıyn dedi. Áńgimeniń aýjaıy oń jambasyna kelip qaldy-aý deımin, asaba da sart etkizsin:
– Býrabaıda bir jaısyz jyr týdy, aǵa,
Aǵam daıyn jaǵamdy jyrtýǵa da.
Bazardan qaıtqan áıel qusap paket arqalap,
Basyńyzǵa sonshalyq ne kún týdy, aǵa?!.
– Qatyrǵan eken, – dep qoshtady jurt.
– Sarqyt alǵan durys shyǵar, – dedi jón biletin bireý, – mysaly, osy dastarqan qonaqtarǵa arnalyp jaıylǵan. Sondyqtan kópshiliktiń nesibesi bolǵan soń alǵan durys. Qazir aldyńnan júgirip shyǵyp sarqyt suraıtyn eshkim bolmasa da, ádeppen, sypaıylyq saqtap alǵannyń artyqtyǵy joq shyǵar dep oılaımyn.
– Men bir qyzyq aıtaıyn. Sarqyt tosatyn balalar men nemereler bolmasa da, meniń bóribasarym tosady. Qaıdan biletinin kim bilsin, keshke qaraı jınalyp qonaqqa bara jatsaq, quıryǵyn bulǵańdatyp qýanyp qalady. О́tkende aýyzashardan qoıdyń tutas jambasy tıgen. Álginiń jeıtin jeri joq, appaq qardaı maı. Muzdatqyshta eki kún turdy da, úshinshi kúni bóribasardyń aýzyna attandy. Sodan beri álgi patsháǵar sarqyt dámetedi, – dep synyqsúıem qazynyń etegin, jambastyń shetin, kóldeneńniń qyrtysyn orap jatyp bireý dastarqandy basyna kótere qarq-qarq kúlgen. Biraq eshkim qoshtaı qoımady.
Osy arada sál únsizdik týdy. Dastarqan basyndaǵylar ıt jaıly «ıgi» áńgime aıtqan meımannyń qolyna qaraǵan. Salyp jatqany bóribasarǵa alǵan sarqyty emes pe eken... Tórde otyrǵan, jón sóz aıtqan aqsaqaldyń ishi muzdap ketti.
Baıqal BAIÁDILOV