Almaty oblysy Qarasaı aýdanynyń aýmaǵynda aýyl sharýashylyǵyna jańa tehnologııalardyń engizilýin tájirıbelik maqsatta júzege asyratyn «Qaskeleń tájirıbelik sharýashylyǵy» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi jumys isteıdi.
Bul ujymnyń maqsaty agrarlyq salaǵa zamanaýı jańalyqtardy engizip, ónim alýdyń tıimdi joldaryn synaqtan ótkizý bolyp otyr. Ǵalymdar men tehnıka ǵylymynyń ozattary qyzmet atqaratyn seriktestiktiń jumysy aýylsharýashylyǵynyń birneshe salasyn qamtıdy. Jaqynda seriktestik bazasynda «Qaskeleń» agroparki degen ataýmen pılottyq joba júzege asa bastady.
«Qaskeleń» agroparki – naqty egin sharýashylyǵy úshin ınnovasııalyq ádisterdi engizýge arnalǵan joba. Qazir júgeri, soıa, jazdyq bıdaı, arpa jáne basqa da ónimdiligi joǵary daqyldardy ósirý men jıyn-terin kezindegi shyǵyndy azaıtý, sol arqyly jumysty meılinshe sıfrly tehnologııaǵa negizdeý baǵytynda nátıjeli jumys jasalýda.
Kúni keshe Qaskeleńge elimizdiń túkpir-túkpirinen jınalǵan fermerler men sheteldik ǵalymdar agropark aýmaǵynda atqarylǵan sharalarǵa kýá bolyp, sońǵy jetistikterdiń is júzine asqandyǵyna kóz jetkizdi.
– Ǵylymı-óndiristik agroparkteriniń damýy – agroónerkásiptik keshendegi eńbek ónimdiligin arttyrý jáne óńdelgen aýyl sharýashylyǵy ónimderin eksporttaýdy keminde 2,5 esege arttyrý jónindegi Elbasynyń tapsyrmasyn oryndaýǵa múmkindik beredi. «Qaskeleń» agroparkinde ótken is-shara egin jınaýdaǵy jańa tehnologııalardy tanystyryp, aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshilerge úzdik suryptardyń ónimdiligin arttyrý úshin ázirlengen jańa tehnologııalardy engizý nátıjelerin kórsetti. Olardyń ishinde «aqyldy» kombaın men No till – sýarylmaıtyn jerlerde qarqyndy ósimdikterdi egip ósirý tehnologııasyn erekshe atap ótýge bolady, – dedi Qaskeleńge jınalǵan eki júzge tarta fermerlerdiń bas qosýynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń birinshi orynbasary Arman Evnıev.
Semınarda «Qaskeleń» agroparki jer-jerden jınalǵan dıqandar men mamandardyń nazaryna adamnyń qatysýynsyz egin oratyn kombaınnyń jumysyn usyndy. Bul Qazaqstan úshin biregeı sıfrly joba eken. Seriktestik mamandary John Deere S760 kombaınyn avtomatty basqarýdy oılap tapqan. Tolyqtaı kompıýtermen basqarylatyn kombaın «avtopılot» rejıminde jumys istep, arnaıy baǵdarlama arqyly alqaptaǵy dándi daqyldy ózi oryp, jınaı alady. Ol úshin egistik alqabynyń elektrody kartasy jasalyp, tanaptaǵy qarys súıem jer ólshenip alynady da, ol kombaınnyń «jasandy ıntelektine» joldanady, Ary qaraıǵy jumysty aqyldy kombaın ózi rettep, kerek tetikti iske qosyp otyrady.
Joǵaryda «Qaskeleń tájirıbelik sharýashylyǵy» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń jumysy san-salaly ekenin aıttyq. Onyń ishinde seriktestiktiń agroónerkásiptik keshendi sıfrly júıege kóshirý aıasynda bastaǵan isi qoldaýǵa turarlyq. Máselen, egin alqaptaryn sýarýdy elektrondy basqarý, drondardyń kómegimen jerdi qashyqtyqtan aldyn ala tekserý, robottandyrylǵan astyq jınaý jáne spýtnık baılanysy arqyly meteostansııamen jalǵanyp, tyńaıtqyshtardy avtomatty túrde engizý sııaqty naqty usynystary otandyq aýyl sharýashylyǵyn damytýda keńinen qoldanylsa, bul baǵyttaǵy jumys nátıjeli bolary sózsiz.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan».
Almaty oblysy