Jýyrda Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde Qazaqstan Respýblıkasynyń joǵary oqý oryndaryndaǵy bilim berý baǵdarlamasy reıtınginiń birinshi kezeń nátıjelerine arnalǵan baspasóz májilisi ótti. Oǵan Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri Talǵat Eshenqulov, «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń basqarýshy dırektory Oljas Ordabaev jáne qurylys salasy boıynsha sarapshy Álibek Mardanov qatysty.
Májiliste Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy joǵary oqý oryndarynyń bilim berý baǵdarlamalaryn baǵalaýda birlesip jumys atqaryp otyrǵandyǵy aıtyldy. Búginde 33 mamandyqtyń reıtıngi daıyndalǵan. Zertteý jumysqa ornalasqan túlekter prosenti men olardyń ortasha eńbekaqysy, baǵdarlamanyń ózektiligin baǵalaý, sondaı-aq túlekterdiń saýaldama qorytyndysy mańyzdy ólshem bolatyn ádistemege sáıkes júrgiziledi. Túlekter men olardyń jumysqa ornalasýy týraly málimetter Joǵary bilimdi basqarýdyń biryńǵaı júıesinen alyndy. Sondaı-aq Bilim jáne ǵylym mınıstrligi bergen málimetpen salystyrylyp tekserildi.
Jıynda belgili bolǵandaı birinshi kezeńde Bilim jáne ǵylym mınıstrliginen alynǵan ıesi kórsetilmegen málimettermen rastalǵan byltyrǵy túlekterdiń jumysqa ornalasý prosenti men ortasha eńbekaqyǵa saraptama, professor-oqytýshylyq quramnyń is júzindegi tájirıbesine, joǵary oqý oryndarynyń bilim berý baǵdarlamalaryna salatyn ınvestısııalaryna, bilim berý baǵdarlamalaryn daıyndaý deregine, elektıvti pánder katalogyna, salalyq qaýymdastyqtar men jumys berýshiler birge jasaǵan sıllabýstarǵa, bilim berý baǵdarlamalarynyń halyqaralyq akkredıtasııadan ótýi týraly málimetterine saraptama júrgizilgen.Al ekinshi kezeńde salalyq sarapshylardy qatystyra otyryp, bilim berý baǵdarlamalarynyń mazmundyq alshaqtyǵy baǵalanyp taldanǵan. Aıtalyq, «Qurylys» mamandyǵy 35 joǵary oqý ornynda bar. Olardy sarapshylar memlekettik organdardyń eskirgen ataýlaryn qoldaný, normatıvtik-quqyqtyq bazanyń ózekti bolmaýy, bilim berýdiń jalpy teorııalyq deńgeıi sııaqty faktilerge súıene otyryp baǵalaǵan.
Sonymen qatar sarapshylar berilgen baǵdarlamalar Bilim jáne ǵylym mınıstrligi bekitken formaǵa sáıkes emestigin sondaı-aq orfografııalyq jáne stılıstıkalyq qatelikteri bar ekenin atap ótti.
Negizinen professorlyq-oqytýshylyq quramnyń is júzindegi tájirıbelik ótili zor mańyzǵa ıe. Aıtalyq, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti, E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy memlekettik ýnıversıteti tájirıbeli mamandardy tartýǵa erekshe kóńil bóledi. Al Ortalyq Azııa ýnıversıteti, Kaspıı qoǵamdyq ýnıversıtetine is júzinde tájirıbesi bar oqytýshylardy izdestirýge kóp kóńil bólýge keńes berildi.
Májiliste kóterilgen taǵy bir másele eńbekaqy deńgeıiniń eńbek naryǵyna shyqqan túlekterdiń kásibı daıyndyǵyna tikeleı baılanystylyǵy jaıy boldy. Bul faktor joǵary oqý oryndaryn biliktiligi joǵary professorlyq-oqytýshylyq quram men sapaly bilim baǵdarlamasymen aıaqtaǵan túlekter naryqta básekege qabiletti bolatynyn kórsetedi, tıisinshe olar áldeqaıda joǵary eńbekaqy alady.
Elimiz boıynsha joǵary eńbekaqy «Munaı-gaz isi» mamandyǵynda tirkelgen, ortasha eńbekaqy 250 000 teńge, al eń tómengi eńbekaqy – «Bıotehnologııa» mamandyǵyn támamdaǵan (ortasha eńbekaqy – 70 000 tg) túlekter úlesinde eken.
Sonymen qatar joǵary oqý ornyn bitirgennen keıingi alǵashqy jyly jumysqa ornalasý deregi de mańyzdy. «Munaı-gaz isi» mamandyǵy boıynsha bilim alǵan túlekterde úzdik kórsetkish – 84%; «Bıotehnologııa» mamandyǵyn bitirgen túlekterdiń jumysqa birden ornalasý kórsetkishi tómen 56%-ti quraıdy.
Aıta keteıik, osy jyldyń sońyna deıin Ulttyq kásipkerler palatasy 50-den astam mamandyqtyń reıtıngin usynatyn bolady.
«Egemen-aqparat»