Búgin Sankt-Peterbýrg qalasynda QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev Eýrazııalyq úkimetaralyq keńes otyrysyna qatysty, onda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq elderiniń premer-mınıstrleri bas qosty.
Otyrysqa Armenııanyń Premer-Mınıstri N. Pashınıan, Belarýs Premer-Mınıstri A. Kobıakov, Qyrǵyzstan Premer-Mınıstri M. Abýlgazıev, Reseı Federasııasynyń Premer-Mınıstri D. Medvedev, sondaı-aq Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa alqasynyń tóraǵasy T. Sarkısıan qatysty.
Dástúrli túrde Úkimetaralyq keńestiń otyrysy shaǵyn jáne keńeıtilgen quramda ótti.
Shaǵyn quramda qatysýshylar EAEO sıfrlyq kún tártibin iske asyrý barysyn, aýyl sharýashylyǵy, energetıka jáne kólik salalarynda ózara is-qımyl ornatý máselelerin qarady. Atap aıtqanda, ortaq gaz naryǵyn qalyptastyrý, tehnıkalyq quraldardy paıdalana otyryp jáne memlekettik aqparattyq júıelerdiń túıindesýi arqyly Odaqtyń kedendik aýmaǵy boıynsha taýarlar tranzıtiniń biryńǵaı júıesin qurý máseleleri talqylandy.
Keńeıtilgen quramda ótken otyrysta kedendik yntymaqtastyq máseleleri, sondaı-aq, ónerkásiptiń basym salalarynda kooperasııa jáne ımportty almastyrýda ıntegrasııalyq ózara is-qımyldy retteý quraldary qaraldy.
QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev keńeıtilgen quramdaǵy EÚAK otyrysynda sóz sóıleý kezinde búgingi jumystyń nátıjeleri — jańa ıdeıalar, jobalar men bastamalar aımaqtaǵy barlyq memleketterdiń azamattarynyń ál-aýqatyn jaqsartýǵa yqpal etetinin aıtty. Olar ekonomıkalyq, saıası jáne áleýmettik turaqtylyqqa yqpal etetin jaǵdaılar jasaıdy. Baqytjan Saǵyntaev Odaq aıasynda ornatylǵan yntymaqtastyq taýar aınalymy ósiminiń turaqty úderisin kórsetip otyrǵanyn atap ótti.
2018 jyldyń I toqsanynda 2017 jyldyń osyndaı kezeńimen salystyrǵanda EAEO-nyń ózara saýda-sattyǵy 16,4%-ǵa ($13,9 mlrd) ulǵaıdy, úshinshi eldermen Odaqqa múshe memleketterdiń syrtqy saýda kólemi 23,8%-ǵa ($172,3 mlrd) artty. Eýrazııalyq damý bankiniń boljamdaryna sáıkes 2019 jyly EAEO JIО́ ósimi 2,1% quraıdy.
Sonymen qatar, Baqytjan Saǵyntaev EAEO aıasynda yntymaqtastyqty zańnamalyq retteý máselesine erekshe nazar aýdardy. Osylaısha, Odaqtyń sharttyq-quqyqtyq bazasyn qalyptastyrý jáne damytý jumystary josparǵa sáıkes júrgizilip jatyr. О́tken jyly ıntegrasııalyq birlestikti damytýǵa baǵyttalǵan 600-den astam akti qabyldandy.
«Biz qajetsiz retteý quraldary men bızneske kedergilerge jol bermeı, aınalystaǵy ónimderdiń sapasyn arttyrýǵa umtylamyz. EAEO týraly kelisimshartqa Odaqtyń quqyqtaryn jetildirý boıynsha 70-ke jýyq túzetýler engizý boıynsha jumystar júrgizilip jatyr. Búginde Qytaımen saýda-ekonomıkalyq kelisimder, Vetnammen jáne Iranmen erkin saýda aımaǵy týraly kelisimder jasaldy. Biz syrtqy saýda saıasatyn júrgizý úshin seriktesterdi anyqtaý maqsatyndaǵy jumysty jalǵastyra berýimiz kerek», — dep Baqytjan Saǵyntaev, taıaý ýaqytta birqatar mańyzdy qujattardy qabyldaý qajettigin atap ótti.
Aıta ketý kerek, qazirgi tańda EAEO-nyń birqatar memlekettermen saýda-ekonomıkalyq kelisimder jasasý týraly kelissózder jandandyrylǵan. Izraıl, Úndistan, Egıpet, Sıngapýr, Serbııa jáne basqa da eldermen yntymaqtastyq ornatý máseleleri túrli daıyndyq satysynda tur.
«Qazaqstan árdaıym bizdiń ıntegrasııa «orbıtasyna» jańa oıynshylardy tartýdyń qoldaýshysy boldy. Qazaqstan Prezıdenti EAEO-nyń tehnologııalyq jaǵynan tabysty jáne ınvestısııalyq tartymdy eldermen jáne ıntegrasııalyq bloktarmen yntymaqtastyq ornatýy qajettigine basa nazar aýdartqanyn aıtyp ótkenim jón», — dedi B. Saǵyntaev.
Qazaqstan Premer-Mınıstri otyrystyń qatysýshylaryna bıyl 14 mamyrda ótken Joǵarǵy keńestiń otyrysynda múshe memleketterdiń basshylary alǵa qoıǵan EAEO-ny odan ári damytý jáne tartymdylyǵyn arttyrý jónindegi jańa strategııalyq mindetterin eske saldy. Máselen, QR Prezıdenti N. Nazarbaev iri ınfraqurylymdyq megajobalar: «Qytaı — Qazaqstan — Reseı — Belarýs — Eýropa» baǵyty boıynsha jyldamdyqty temir jol jáne avtokólik magıstralin, Kaspıı jáne Qara teńizder arqyly keme júzetin arnany salý bastamalaryn, sondaı-aq, Odaqtyń ózara saýda-sattyǵyndaǵy oryn alyp jatqan kedergilerdi joıý jáne oǵan taldaý jasaý týraly usynysyn bildirgen bolatyn.
Osyǵan oraı, B. Saǵyntaev atap ótkendeı, Azııa men Eýropa, Shyǵys pen Batys, Tynyq jáne Atlant muhıttary arasyndaǵy kópirge aınalýǵa múmkindik beretin EAEO-nyń áleýeti men ınfraqurylymyn barynsha paıdalaný qajet. Komıssııa Keńesiniń ótkizilip júrgen otyrystary, óz kezeginde, taıaý keleshekte kedergiler sanyn aıtarlyqtaı azaıtýǵa jol ashady.
Qorytyndylaı kele, Premer-Mınıstr EAEO barynsha júıeli ári berik bolyp kele jatqanyn atap ótti.
«Bul biz úshin basymdyqty syrtqy ekonomıkalyq joba. EAEO-ny ashyq, teń quqyqty ıntegrasııalyq birlestik retinde qurdyq. Ymyraǵa kelý jáne tıimdi sheshimderdi ázirleý qaǵıdalaryna negizdelgen ózara qarym-qatynasymyzdy qalyptastyrý Odaqty nyǵaıtýǵa, onyń álemdik qoǵamdastyqtaǵy tartymdylyǵyn arttyrýǵa zor yntalandyrý bolmaq», — dep túıindedi B. Saǵyntaev.
EÚAK otyrysynyń qorytyndysy boıynsha Úkimetaralyq keńestiń Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń ortaq gaz naryǵyn jáne ónerkásiptiń basym salalarynda kooperasııa jáne ımportty almastyrýda ıntegrasııalyq ózara is-qımyl máseleleri jóninde jumys tobyn qalyptastyrý týraly tapsyrmalaryna, sondaı-aq uıymdastyrýshylyq sıpattaǵy birqatar qujattarǵa qol qoıyldy. Eýrazııalyq úkimetaralyq keńestiń kezekti otyrysyn bıyl qazan aıynda Belarýste ótkizý týraly sheshim qabyldandy.