«Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda Almatydaǵy Ulttyq kitaphanada Qazaqstan Jazýshylar Odaǵynyń múshesi, Qazaqstan Jastar Odaǵy «Serper» syılyǵynyń laýreaty, Halyqaralyq «Jambyl» syılyǵynyń ıegeri Málik Otarbaevtyń «Bir qaıyry bar dúnıe» kitabynyń tusakeseri ótti.
Qazaq ádebıetin shetelderde nasıhattaýdy shyǵarmashylyǵyna berik ustanym ketken Málik Otarbaev búginde elimiz ǵana emes túrki dúnıesine belgili qalamger. Kópshilik eleı bermeıtin qoǵamdaǵy túıtkildi máselelerdi qamtyp, adamı qundylyqtar, rýhanııat mazmunyndaǵy esseleri men shaǵyn áńgimelerin avtor Astananyń 20 jyldyǵyna tartý ketken «Bir qaıyry bar dúnıe» kitabyna arqaý etipti. Kitapty jaryqqa shyǵarǵan – «Annur» baspasy.
Zııaly qaýym ókilderi bas qosqan rýhanı is-sharany aqyn Dáýletbek Baıtursynuly júrgizip, Málik Otarbaevtyń qazaq qalamgerleriniń shyǵarmalaryn túrki dúnıesine tanytýdaǵy eńbekterine toqtaldy.
Al Ulttyq kitaphananyń dırektory J.Seıdýmanov jazýshyǵa shyǵarmashylyq tabystar tileı otyryp, aldaǵy ýaqytta osy rýhanııat shańyraǵynda qazaq jazýshylary alańynyń ashylatyndyǵy jaıyndaǵy qýanyshty habardy jetkizdi.
Jańa kitaptyń tusaýkeser rásimin alǵashqy bolyp segiz jasar Mustafa bastady. Baldyrǵannyń ákesi jas jazýshyǵa kezinde esimin ózińiz qoıyńyz dep qolqalaǵan eken. D.Ysqaq, B.Shahanuly, ana tilimizdiń janashyry A.Osman, qoǵam qaıratkeri Sh.Berkimbaeva syndy qaıratkerlerimiz kitaptyń lentasyn qıyp, jazýshynyń shyǵarmashylyǵyna telegeı tabystar tiledi.
Avtordyń jańa týyndysyna oraı pikirin bildirgen aqyn Rafael Nııazbekov «Bir qaıyry bar dúnıe» kitabynda jaryq kórgen yqshamdy dúnıelerde úlken fılosofııa, mán-maǵyna jatqandyǵyna toqtaldy. Kúndelikti tirshilikte kez kelgen adam eleı bermeıtin qundy sózderdi qalamyna arqaý etken Málik Otarbaevtyń bul da bir erekshe qyry dep, atap ótti aǵa qalamger.
«Máliktiń shyǵarmashylyǵyna zor qurmetpen qaraımyn. Árbir sózin mazmundy tirkestermen órip, bes-alty sóılemniń ishine qundy dúnıeni syıǵyza bilgen sheberligine tánti bola otyryp, bilikti, bilimdi, zerdeli jazýshy ekendigin baıqaımyz», dep baǵasyn bergen jazýshy A.Ashırı avtordyń «Baıandy baq» pesasy turǵysynda da az-kem pikirin bildirdi.
Al aqyn aǵamyz Temirhan Medetbek keıingi jyldary ónimdi jumys istep júrgen Málik Otarbaevtyń ádebıette ózindik orny, úni bar tulǵa ekendigin atap ótti. «Shaǵyn áńgimelerimen adam boıyndaǵy izgi qasıetterdi, aıta otyryp, qoǵamdaǵy keleńsiz qubylystardy, kerek emes minez-qulyqtardy da synaıdy. Sonymen birge adam men adamnyń jarasymdylyǵyn da áńgimelerine arqaý etip júrgen oıly azamat», – dedi T.Medetbek.
Berik Shahanuly jazýshynyń azamattyǵymen qatar kásibı saladaǵy iskerligine toqtaldy. Prozada, dramatýrgııamen qatar aýdarma salasyndaǵy shyǵarmalary arqyly qazaq pen túrki jurtyn mádenı turǵydan baılanystyryp júrgengendigi quptarlyq is dep, Málikteı jan-jaqty azamattarymyz kóp bolsa eken degen tilegin bildirdi.
S.Muqanov pen Ǵ.Músirepovtiń ádebı-memorıaldyq murajaıynyń dırektory Ádilǵazy Qaıyrbekov qazaq-túrki ádebıetiniń qaınarynan qanyp ishken jas jazýshynyń álemdik ádebıet tájirıbesindegi dástúrdi óz shyǵarmashylyǵyna arqaý etip, oqyrmanǵa jetkizýi úlken jetistik dep baǵasyn berdi.
Al aqyn-jazýshy Nurjan Qýantaıuly úsh tildi erkin meńgergen jazýshynyń túrkiler tarıhyn jaqsy meńgergendigin jetkizdi. «Bir qaıyry bar dúnıe» esseler jınaǵynda shyǵystyń kóne saryndaryn, Osman zamanyn, musylmandyq kezeńderdi qazirgi ýaqytpen salystyra otyryp, oı túıindeıdi. Mundaı qadamǵa ekiniń biri bara bermeıdi. Málik Otarbaev bul salada bes aspap maman», dep atap ótti.
Ǵalym-ustaz Shámsha Berkimbaeva Málik Otarbaev shyǵarmalarymen «Almaty aqshamy», «Egemen Qazaqstan» gazetteri arqyly da tanysyp otyratyndyǵyn jetkizdi. «Az sózben kóp oıdy bildiretin jazýshy bolady-aý dep oıladym. Maǵan qoltańbasy unaıdy. Durystap zer salsaq, ár sózi aforızm. Osy oraıda qazaq halqynyń danalyq mektebin jalǵastyratyndar bar eken ǵoı» dep oı túıdim degen pikirin bildirdi.
Jańa kitaptyń tusakeserine N.Qapalbekuly, N.Aqysh, N.Oraz, t.b. elimizge belgili aqyn-jazýshylar qatysyp, Málik Otarbaevtyń el rýhanııatyn óristetý jolynda áli de mańyzdy da mazmundy ister atqaratynyna senim artty.
Basqosý sońynda Málik Otarbaev aǵa býyn ókilderine alǵysyn bildirdi. «Sizder el Táýelsizdiginiń qalyptasýynyń káýisi bolyp, tuǵyrynyń bekýine atsalystyńyzdar. Al biz jastar sonyń jemisin kórip otyrmyz. Árıne alǵashqy jyldarda kóptegen qıyndyqtar boldy. Arqa tósinde Astana boı kóterdi. Álemge máshhúr boldy. Eseli eńbektiń arqasynda sol qıyndyqtar artta qaldy. Sondyqtan da kitabymdy «Bir qaıyry bar dúnıe» dep atadym. Halqymyzdyń qalaýly tulǵasy Sherhan atamyzben kezdesýimde de «Bir kem dúnıege» kitabyna qatysty pikirlesip, ǵasyr shejiresi týrasynda kóptegen mazmundy áńgimelerge qanyqtym. Sizderdeı tulǵalardyń batasyn alý men úshin úlken ǵanıbet. Al kitapty oqyrman qalaı qabyldaıdy, ol ýaqyttyń enshisinde, dep atap ótti Málik Otarbaev.
Elvıra Serikqyzy,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY