Zamanaýı tehnologııalar qalalyq jerlerdiń problemalaryn tıimdi sheshýge jol ashady. Shaharlarymyzdy damytýǵa ınvestorlar tartý úshin básekege laıyq bolý shart.
Investorlar neǵurlym jaıly, ýaqyt talabyna saı qalalardy tańdaıdy. Qazir álemde «Smart Sıtı», ıaǵnı «Aqyldy Qala» túsinigi keń taraǵan. Elimizdiń Astana bastaǵan birneshe iri qalasy osy údeden shyǵýǵa talpynýda. Elbasy N.Nazarbaev Qazaqstan halqyna bıylǵy joldaýynda atap kórsetkendeı, «Aqyldy qalalar» óńirlik damýdyń, ınnovasııany taratýdyń jáne elimizdiń barlyq aýmaǵynda turmys sapasyn arttyrýdyń lokomotıvterine aınalady».
«Smart Sıtı» tujyrymdamasy Qaraǵandyda da kórinis taba bastady. Kenshiler qalasyndaǵy «Absolıýt» saýda úıiniń aldyna qoıylǵan alty smart oryndyq osy kúni jurtshylyqtyń talaı qajetin ashyp otyr. Kún kózinen qýat alatyn oryndyqtardan qalta telefonyńyzdy qýattandyryp alýǵa bolady. Smart oryndyqtardyń árqaısysynda eki USB-porttan bar. Sonymen qatar, jalpyǵa ortaq oryndyqtardyń Wi-Fi júıesi de árdaıym qosýly ári tegin. «Aqyldy qala» tehnologııalarynyń basty artyqshylyǵy – olardyń adamdar men qorshaǵan ortaǵa esh zııany joq. Ornatylǵanyna kóp ýaqyt óte qoımasa da, «aqyldy oryndyqtar» kópshiliktiń yqylasyna bólenip úlgergen. Bastapqyda buryn turǵan oryndyqtar estetıkalyq kórinis úshin ǵana aýystyrylǵan dep oılaǵandar da qazir osy tusqa jıi taqalyp, tegin ınternet jelisin paıdalanatyn bolǵan.
Jalǵyz-aq aıtary: qala turǵyndary men qonaqtary jergilikti bılik tartý etken osy ıgilikti oryndy uqypty paıdalansa jaqsy. Áıtpese, osy keshe ǵana Qaraǵandynyń ortalyǵyndaǵy jańa saıabaqta jaqynda ornatylǵan oryndyq-sákini on shaqty jasóspirim qaskóılikpen qıratyp, ornynan julyp alypty. Olardyń buzaqylyq isin polısııa qarap, ata-analaryna qatań eskertý jasady. Mundaı jaǵdaı qaıtalanatyn bolsa, qomaqty aıyppul salynatyny aıtyldy. Ol – jaı oryndyq. Degenmen, sondaı sotqarlar erteń mıllıondaǵan qarajatqa ornatylǵan «aqyldy oryndyqtarǵa» aýyz salmasyna kim kepil!? Sol ýaıym, áıtpese, órkenıet jetistikteri degen jaqsy ǵoı.
Smart oryndyqtar sany, bılik ókilderiniń aıtýynsha, munymen shektelip qalmaıdy. Aldaǵy ýaqytta basqa da kópshilik oryndar birtindep osyndaı zamanaýı oryndyqtarmen qamtamasyz etiledi. Sonymen qatar, «Smart Sıtı» tehnologııasy basqa salalarda da qoldanysqa engizilmek. Máselen, qoǵamdyq kólikterde jol aqysyn elektrondy júıe arqyly tóleý, qoǵamdyq tártipti baqylaýdy kúsheıtý, densaýlyq saqtaý salasyn ońtaılandyrý úshin jańa tehnologııalar kómekke keledi.Qalaǵa zaman talabyna saı tujyrymdama jobalaryn engizer aldynda Qaraǵandy oblysy ákiminiń orynbasary Almas Aıdarov: «Bul jobalardy júzege asyrýǵa biz bıznes-qurylymdardy tartamyz. «Smart Sıtı» jobalaryn iske asyrýǵa qajetti uzaq merzimdik ınvestısııalar jalǵyz bıýdjetke aýyr bolady. Sondyqtan, memleket pen menshik áriptestigi baǵdarlamasy boıynsha jumys isteımiz. Búgingi naryqta on jylǵa deıingi merzimge ınvestısııa sala alatyn iri kompanııalar bar. Solardyń kómegimen «Smart Sıtı» tujyrymdamasyn óńir bıýdjetine zalal keltirmesten engizýge bolady», – degen bolatyn.
«Sıfrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda smart tehnologııalar elimizdiń birneshe qalasynda iske qosylǵan. Halyq ıgiligine qyzmet etetin órkenıetti bastama órisin jaıa bermek.
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY