«Serilerdiń serisi» atanǵan ánshi, aqyn, sazger, balýan Muhamedqanapııa (Segiz seri) Shaqshaqov kıgen shekpen jergilikti tarıhı-ólketaný mýzeıine saltanatty jaǵdaıda tapsyryldy.
Ataqty tulǵanyń týǵan jerine Qaraǵandy oblysy, Buqar jyraý aýdany, Úshtóbe aýylynan arnaıy kelgen Esimbek aqsaqal men Baqytjamal ájeı otbasynda 52 jyl boıy kózdiń qarashyǵyndaı saqtap kelgen asa qymbat jádigerdi dúıim jurttyń kózinshe tartý etti. Kóp jyl boıy partııa, keńes organdarynda abyroıly qyzmet atqarǵan Esekeńniń tarıhtyń túbin tereńnen túpteı aqtarǵan eskirmeıtin estelikterin tyńdaı otyryp, baba ómiriniń tylsym syrlaryna birge boılaǵandaı bolasyń. Kóneniń kózindeı kórinetin qarııanyń aıtýynsha, shıdem shekpenniń 172 jyldyq tarıhy bar kórinedi. 1846 jyly Ulytaýdy qonys etken Sandybaıdyń Erdeni Segiz seri Bahramulynyń bir top serikterimen Syr boıynan Arqa jaqqa bet alǵanyn estigennen keıin arnaıy kisi jiberip, qonaq bolyp ketýin ótinedi. Ataǵy jer jarǵan batyrdy úlken iltıpatpen qarsy alyp, keterinde qazaqtyń saltymen astyna at mingizip, ıyǵyna túıeniń júninen toqylǵan shekpen jabady. Osy saparynda Segiz seri Ombydaǵy orys-túzem mektebinde birge oqyǵan dosy, áskerı bekiniste keńesshi, tilmash qyzmetin atqaratyn Jıenáli Dosqojaulyna soǵyp, aýnap-qýnap qaıtady. Qımastyqpen qoshtasar sátte aǵa sultan syıǵa tartqan shekpendi kıgizedi.
– Sodan, – dedi, sózin sabaqtaǵan Esimbek aqsaqal bir jótkirinip qoıyp. Jıenáli patshanyń áskerı qyzmetinen bosaǵan soń Qorǵan bolysynda halyq arasynan saılanǵan bı bolady. 1901 jyly 82 jasynda nemeri inisi О́sip ekeýi qajylyqqa barady. Bul áýlet shekpendi qasıetti dúnıege balap, erekshe qasterlegen. 1902 jyly Jıenáli dúnıeden ótip, О́sipke muralyqqa qalady. Aqtyq demi taýsylarda inisi Omarǵa amanattap ketedi. Ol uly, meniń ákem Muqanjarǵa qaldyrady. Odan biz ıe boldyq.
Baqytjamal apaıdyń aıtýynsha shıdem shekpen taza túıe júninen toqylyp, shyt, keńirdek barqytpen kómkerilip, qaptalǵandyqtan óte myqty, tózimdi. Sý tıgen saıyn shıryǵyp, qalyńdaı túsedi. Besaspap syrtqy kıimniń basqa da artyqshylyǵy kóp. Arada eki ǵasyrǵa jýyq ýaqyt ótse de qaz-qalpynda saqtalǵan deýge bolady. Boıy eki metrdeı adamǵa shaqtalǵanyna qaraǵanda, babamyz iri, batyr tulǵaly bolǵan tárizdi. Sol jaq jaǵasynda oń jaqtaǵy ilgekke kıgizilip, alqymdy qymtaıtyn sopaq jańǵaq tárizdi zergerlik buıym «bulbul túıme» taǵylǵan.
Jıynda sóılegender bul jádigerdiń orny bólek, quny erekshe, babamyzdyń ıyǵynda bolǵan, ıisi sińgen deı kelip, bıyl atap ótilgen 200 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan baǵa jetpes syılyq retinde qabyldady. Qundy dúnıeni menshigindeı saqtap, týǵan jerine ádeıi amanattap ákelgen Omarovtar áýletine degen shynaıy rızashylyqtaryn jetkizdi.
Taǵylymy mol ádemi keshte Segiz seriniń ánderi shyrqalyp, Esimbek aǵa bastap kelgen delegasııa múshelerine úlken qurmet kórsetildi.
О́mir ESQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy