Qazirgi tańda elimizde bas bostandyǵynan aıyrylǵan jandardy ustaıtyn oryndarǵa qatysty synı pikirler az aıtylyp júrgen joq. Ásirese, qamaýda otyrǵandarǵa kúsh qoldaný máselesine qatysty jaısyz aqparattardy jıi estımiz. Bul sózimizdi azaptaýlardy boldyrmaý jónindegi Ulttyq aldyn alý tetiginiń aımaqtyq toby da (UAT) rastaı túsetindeı.
Máselen, qamaýda ustaý oryndarynan sottalǵandarǵa kórsetiletin qatygez qarym-qatynasqa qatysty jıi túsetin shaǵymdarǵa baılanysty Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákildiń tapsyrmasy boıynsha azaptaýlardy boldyrmaý jónindegi Ulttyq aldyn alý tetiginiń aımaqtyq toby Almaty oblysyndaǵy birqatar penıtensıarlyq mekemelerge monıtorıng júrgizip, birqatar keleńsiz jaǵdaıattarǵa kóz jetkizgen.
Naqtylaı aıtqanda, quramynda bilikti mamandar men medısına sarapshylary bar Ulttyq aldyn alý tetiginiń aımaqtyq toby sottalǵandarǵa qatygez qarym-qatynas kórsetý faktilerin anyqtaǵan. Bul faktiler tıisti qujattarmen dáıektelgen. Tipti, sottalǵandardyń biri alǵan jaraqattarynan kóz jumǵan kórinedi.
Jalpy, Ulttyq aldyn alý tetiginiń Úılestirý keńesi bas bostandyǵynan aıyrý oryndaryndaǵy ókilettikterdi teris paıdalaný isin birneshe ret qarastyrǵan. Bul másele Úılestirý keńesiniń nazarynda turǵan túıtkilderdiń biri bolyp otyr. Osy jaǵdaıatqa baılanysty atalǵan qurylym ýákiletti memlekettik organdarǵa tıisti shaǵymdar men usynymdar jibergen. Degenmen, joǵaryda atalǵan problemalar áli ózektiligin joıǵan joq, ıaǵnı aıtylǵan máseleler sheshimin tabar emes.
Osy arada atalǵan túıtkilderge baılanysty Adam quqyqtary jónindegi ýákil mekemesi naqty faktilerdi keltire otyryp, Bas prokýratýraǵa qadaǵalaý tártibimen qaraýǵa jáne tıisti júıelik sharalardy qabyldaý úshin júgingenin de aıta ketkenimiz oryndy.
Negizinde, sottalǵandarmen durys qarym-qatynas jasamaý, penıtensıarlyq júıedegi mádenıettiń tómendigi jáne bilikti mamandardyń azdyǵy sottalǵandardy qaıta áleýmettendirý, resıdıvti qylmystyń ósýin boldyrmaý sharalaryna keri áserin tıgizbeı qoımaıdy. Qalaı desek te, penıtensıarlyq júıedegi keleńsiz jaǵdaılar Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń quqyq qorǵaý organdaryn reformalaý boıynsha tapsyrmasyn oryndaýǵa teris yqpalyn tıgizetin faktor bolyp tabylady. Sondyqtan joǵaryda aıtylǵan máselelerge barlyq tıisti memlekettik qurylymdardyń nazar aýdarýy qajet-aq.
Memleket basshysy alqaly jıyndarda, túrli basqosýlarda halyq senimin arttyrý qajettigine, el senimi bárinen de qymbat ekenine únemi nazar aýdaryp otyratyny belgili. Osy oraıda quqyq qorǵaý organdary qyzmetiniń el kóńilinen shyǵýy halyq senimin nyǵaıtý isinde asa mańyzdy rólge ıe ekeni aıtpasa da túsinikti.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan»