«Men Oblomovpyn»
Fotoónerdegi avtoportret janrynyń orny erekshe. Eske túsireıikshi, mysaly buqaralyq mádenıet pen álemdik óner tarıhyn sheber ushtastyra bilgen Iаsýmasa Morımýranyń jumystary qandaı edi? Nemese áleýmettik narazylyǵyn kórkemdik kamfýlıaj ádisimen bildirýdi jón kórgen «kórinbeıtin adam» atanyp ketken qytaı sýretshisi Lıý Bolınniń jumystary she? Al japonııalyq Ikýrý Kývadjıma ózi tór dep tanyǵan tusqa jantaıa ketip, atalǵan eki tásildi avtoportret janrymen úılestire otyryp «Oblomovtardyń» ótkeni men búginin jańa prızmadan kórsetýge tyrysady.
«Qonystanǵan jurt tutas qalaǵa aınalýǵa shaq qalǵan Gorohov kóshesindegi eńseli úılerdiń birinde tańerteń óz úıi, óleń tóseginde Ilıa Ilıch Oblomov jatty». Osylaı bastalatyn Goncharovtyń áıgili romanynyń alǵashqy sóılemi japon fotografy Ikýrý Kývadjımanyń ýaqyt pen keńistikti tutastyrǵan derekti saıahatyna ulasty. Romanda jatyp isher masyl bola tura jaqsy ómir súrý salty men jaıly da tynysh ómir súrýdi armandaıtyn Oblomovtyń dıvannan turýǵa murshasy kelmeıtin edi ǵoı. Tipti qojaıynnyń qýýy da, páterdi bosat dep qorqytýy da oǵan shybyn shaqqan qurly áser etpeıtin. Jobanyń «Men Oblomovpyn» atalýynyń da bar qupııasy osynda jatsa kerek. Goncharov beınelegen bas keıipker Oblomovpen avtor ózin bylaı uqsastyrady:
«Men Reseıde jáne ózge de postkeńestik elderde 10 jyldan astam ýaqyt turyp keldim. Sonda baıqaǵanym, mundaǵy ýaqyt AQSh pen Japonııaǵa qaraǵanda óte baıaý ótedi. Bos ýaqytymdy úıde jatyp ótkizetin kezderim kóp boldy. Al «Men – Oblomovpyn» ataýy meniń jeke basyma sonshalyqty qatysty dep aıta almaımyn, túrli maǵynada túsindirýge bolady. Bul ózi abstraktili ári eki jaqty túsinik».
«Men – Oblomovpyn» jobasynyń avtory Ikýrý Kývadjıma derekti fotosýretteri arqyly ózi qonystanǵan mekenniń taý-tasynan bastap, salt-dástúri, turmys-tirshiligi týraly keńinen tolǵaıdy. Uqypty avtoportretter serııasy túrli geografııalyq oryndarmen ǵana shektelmeıdi, ár alýan keńistiktiń tórinde uıyqtap jatqan Ikýrý Oblomovtyń beınesi arqyly jańa bir mádenıetke ózge qyrynan qaraýǵa shaqyrady.
Ikýrý Kývadjıma Astana Art Show kórmesine arnaıy shaqyrylyp otyrǵan syıly qonaqtardyń biri. Degenmen Ikýrýdyń bul Astanaǵa alǵash kelýi emes. Budan buryn Almatyda, Balqash mańaıynda, Aqtaýda, Qaraǵandyda, shyraıly Shymkentte de bolǵan. Avtordyń atalǵan qalalardaǵy eńseli úılerdiń birinde tańerteń tósekten turmastan sýretke túsken portrettik sýretteri alýan jaıttan syr shertedi.
– Maǵan Qazaqstan erekshe unady, tipti alysta júrsem saǵynatyn kúıge jettim. Jalpy, kez kelgen jerge barǵanda kórneki oryndardan, ásirese týrısterge arnalǵan jyltyraq oryndardan qashyq júremin. Odan da jergilikti turǵyndardyń shynaıy pikirin bilgen qyzyǵyraq, – deıdi fotosýretshi.
Ikýrý Kývadjıma AQSh-taǵy Mıssýrı ýnıversıtetinde jýrnalıstıka mamandyǵynda bilim alǵan. Sodan da bolar, onyń kez kelgen vızýaldy týyndylarynda jýrnalıstıka elementteri aıqyn kórinip turady.
Aıa О́MIRTAI,
«Egemen Qazaqstan»