Jaýapkershilik tanytýǵa shaqyrdy

Keshe Astanada «Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisi depýtattarynyń kezekten tys saılaýyn baqylaý jónindegi res­pýb­lıkalyq qoǵamdyq komıssııasy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń uıymdastyrýymen «Saılaý-2012: jaýapkershilikpen jáne salmaqtylyqpen kelý» atty dóńgelek ústel bolyp ótti. Dóńgelek ústelge 2012 jylǵy QR Parlamenti Májilisi depý­tat­tarynyń saılaýyna qatysýshy saıası partııalar shtabtarynyń, EQYU/DIAQB mıssııasynyń, Bas prokýratýranyń, Ortalyq saılaý komıssııasynyń, Astana qalalyq saılaý komıssııasynyń jáne BAQ-tyń ókilderi qatysty. Jıynǵa Qoǵamdyq komıssııa­nyń teń tóraǵasy, «Aıt-park» pikirtalas klýbynyń tóraǵasy Nur­lan Erimbetov moderatorlyq etti. Ol aldymen Qoǵamdyq komıssııa 2012 jylǵy 15 qańtarǵa belgilengen Parlament Májilisi depýtat­ta­ry­nyń kezekten tys saılaýyna baı­lanysty ózde­riniń elektoraldy kezeń aldyndaǵy qyzmetteriniń ja­ńarǵandyǵy tý­ra­ly dóńgelek ústelge qatysýshy­lar­dy habardar ete kelip, usynys-pikirlerin ashyq bildirýdi ótindi. Sonymen, alǵashqy sózdi Or­talyq saılaý komıssııasynyń mú­she­si Marat Sársembaev alyp, saılaý úderisteriniń belsendi ótip jat­qanyna toqtaldy. Onyń atap ótýinshe, qazirgi kezde saıası par­tııa­lar ózderiniń saılaýaldy úgit jumystaryn belsendi júrgizip jatyr. Úgit jumystary 2012 jyl­ǵy 13 qańtarda saǵat 24.00-ge deıin júrgiziledi. Sonymen qatar, ol más­lıhattar depýtattarynyń saı­laýy da elimizdiń barlyq aýmaq­ta­rynda belsendi túrde júrip jat­qa­nyn atap ótti. Saılaý naýqanyn respýblıkalyq jáne jergilikti bu­qaralyq aqparat quraldary jan-jaqty kórsetýde. Barlyq saıası par­tııalarǵa BAQ-tarda teńdeı oryn berilip keledi. Bul jóninen Ortalyq saılaý komıssııasyna óti­nish-shaǵymdar túsken joq. Budan keıin sóz alǵan «Ádilet» partııasy tóraǵasynyń orynbasa­ry Sergeı Ýdarsev saılaý úderis­teri ashyq bolý qajettigin atap ótip, birqatar buqaralyq aqparat quraldarynda jarııalanǵan áleý­met­tik suraý salýdyń nátıjesimen kelispeıtindigin bildirdi. «Bul shyndyqqa sáıkes kelmeıdi, – dedi ol osy týraly. – Oǵan kimderdiń tap­syrys bergeni, kimderdiń qar­jy­landyrǵany belgisiz kúıinde qa­lyp otyr». Al «Azat» partııa­sy­nyń tóraǵasy Bolat Ábilov ózi jetekshilik etetin «Azat» partııasy túrli sebeptermen áli tirkeýden óte almaı kele jatqandyǵyn alǵa tarta otyryp, Jańaózendegi jaǵdaı­lar­ǵa toqtaldy. Osyǵan baıla­nys­ty ol saılaý ótkizý merzimin keıinge shegerýdi usyndy. Onyń bul usynysyna JSDP Astana qalalyq fılıalynyń tóraǵasy Serikbaı Álibaev, «Ádilet» partııasynan kan­dıdattyqqa usynylǵan Musa­ǵa­lı Dýanbekov qoldaý bildirdi. Bolat Ábilovtiń atalǵan usy­nysyna Qoǵamdyq komıssııanyń teń tóraǵasy Nurlan Erimbetov, «Aq jol» partııasynyń ókili Vladımır Jýkov, «Nur Otan» HDP Ortalyq apparaty jetekshisiniń orynbasary Danııar Vagapov, taǵy basqalar qarsy boldy. Olardyń aı­týynsha, saılaýdy keıinge qal­dy­rýdyń qajeti joq. О́ıtkeni, qazirgi kezde óz kandıdattaryn Májilis depýtattyǵyna usynǵan elimizdegi segiz saıası partııa úgit sharalaryn belsendi júrgizip jatyr. Al Ja­ńa­ózendegi qaıǵyly oqıǵalarǵa baı­lanysty Prezıdenttiń tapsyrmasy boıynsha komıssııa qurylyp, ju­mys isteýde. Qaıǵyly oqıǵalardyń sebep-saldaryn sol komıssııa anyq­taıtyn bolady. Dóńgelek ústel barysynda Ortalyq saılaý komıssııasyna qa­ty­sýshylar tarapynan birqatar synı turǵydaǵy pikirler de aı­tyl­ǵan bolatyn. Sonyń biri – partııalar arasynda teledebat ótkizý edi. Buǵan Ortalyq saılaý komıs­sııa­sy­nyń múshesi Marat Sársembaev naqty jaýap qaıtardy. Onyń atap ótkenindeı, úgit sharalary kezinde saıası partııalar teledebat ótkizip, saılaýshylardy ózderiniń saılaý­al­dy tuǵyrnamasymen tanystyra­tyn bolady. Jalpy, dóńgelek ústel aldaǵy saılaý kezeńiniń barlyq saı­laý­aldy naýqany boıynsha ólshengen ádisterdiń qajettigi jáne jaýapkershilik máseleleri jóninde baı­sal­dy da úılesimdi qyzý pikirtalas jaǵdaıynda ótti dep aıtýymyzǵa bolady. Nátıjesinde oǵan qaty­sýshylar saılaý zańnamasynyń múl­tiksiz saqtalýy, saılaý úderisi kezinde ornyqty pikir almasýlar ornatý jaıy, qorytyndy esepterdi ázirleýge qoǵamdy qatystyrý jáne birlesken saraptamalardy jú­zege asyrý úshin tirkelgen sheteldik baıqaýshylarmen ózara yn­ty­maqtastyqty damytý, saılaý úde­risterine jaýapkershilikpen, sal­maqtylyqpen kelý, «qara pııar» men «las» tehnologııalardy qolda­ný­dan bas tartýdy qamtamasyz etý, jýrnalıstik etıka normalary men «Saılaý týraly» Zańnyń talabyn saqtaý negizinde saılaý naý­qany­nyń ótý barysy týraly BAQ-tarda shynaıy aqparat jarııalaý týraly ýaǵdalastyqqa keldi. Álısultan QULANBAI.