Aqtóbede Joldaýda qoıylǵan mindetterdi talqylaýǵa arnalǵan aktıv jınalysy jedel túrde ótkizilip, naqty is-qımyl jospary bekitildi. Eki saǵatqa sozylǵan jıynda Joldaý talaptaryn oryndaýdyń kestesi men merzimi naqtylandy.
– Biz eń aldymen bul talaptyń údesinen shyǵý arqyly áleýmettik damý deńgeıi men halyqtyń ál-aýqatyn odan ári kóterý isine qol jetkize alamyz. О́mir súrý sapasyn kóterýde Elbasy Joldaýynda aıtylǵandaı jalaqy mólsherin ósirýdiń alatyn orny joǵary. О́ńirde onyń ósimi bıyl 109 prosentke kóterildi. Bul óńirler arasyndaǵy joǵary kórsetkishtiń biri, – dedi aktıvke tóraǵalyq etken oblys ákimi Berdibek Saparbaev.
Áleýmettiń kóńil kúıge áser etetin faktorlardyń biri baǵa desek, óńirde ony qalypty túrde ustaı bilýdiń birneshe tutqalary qarastyrylǵan. Sonyń eń bastysy – ınflıasııanyń negizsiz ósýine jol bermeý bolyp otyr.
О́ńirde «Bıznestiń jol kartasy» baǵdarlamasynyń ekinshi tynysyn ashý úshin 5 mıllıard teńge jumsalǵan. Aldaǵy kezde buǵan qosymsha 2,5 mıllıard teńgeni osy maqsatqa jumsaý kózdelgen. Basqosýda básekelestikti damytý men elge qajet ónimdi kóbirek óndirý jóninde jańa mindetter qoıyldy. Bul rette tarıfterdiń turaqtylyǵy men onyń negizsiz qymbattamaýynyń orny aıyryqsha. Osy oraıda tıisti ınvestısııalyq mindetterin oryndaýdan góri, tarıfterdi ósirýge búıregi buryp turatyn monopolıst kásiporyndarmen áńgime ashyq bolýǵa tıis.
Memleket basshysy óz Joldaýynda el óńirleri eksporttyq áleýetti odan ári kóterý kerektigi jóninde jańa mindetter qoıdy. Aqtóbe – kólik-logıstıka júıesin qurý men ornyqtyrý úshin óte yńǵaıly ári tıimdi óńir. Ári Aqtóbe Reseıdiń eýropalyq bóligine aparatyn qaqpa, al Eýropa úshin Ortalyq Azııa men Qytaıǵa ashylatyn kilt ispettes. Sonyń bir dáleli Batys Eýropa – Batys Qytaı halyqaralyq dálizi. Búginde Aqtóbe – Or tas joly qurylysy aıaqtalyp keledi. Qazirgi kezde Aqtóbe – Atyraý tas joly qurylysy júrgizilýde. Osy endikterde jol servısin damytýdyń úlken perspektıvalary bar. Áıtse de izdeseń taptyrmaıtyn osyndaı múmkindikter men áleýetter tıisti túrde paıdalanylmaı keledi. Aktıvke tóraǵalyq etken óńir basshysy máseleniń osyndaı túıindi tustaryn da aınalyp ótken joq.
Aqtóbe jaıylymdyq mal sharýashylyǵyn órkendetýge óte yńǵaıly óńir. Oblys ákimi B.Saparbaev aktıv ústinde málimdegendeı, munda 25 mıllıon gektar jaıylymdyq jer bar. Munyń ózi mal basyn ósirý isine eleýli septigin tıgize alady. Sondaı-aq óńirde sýarmaly jerlerdi ıgerý qarqyny da baıaý deýge bolady. Sondyqtan da aktıv májilisinde ony taıaýdaǵy jyldarda 100 000 gektarǵa deıin jetkizý jóninde másele qoıyldy. Joldaýda ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń aldyna qoıǵan mindetterdiń biri – halyq tutynatyn taýarlar óndirisin jolǵa qoıý bolǵany belgili. Bul iste Aqtóbe aımaǵynda da jańa jobalar júzege asýǵa tıis.
Respýblıka Prezıdentiniń bul jolǵy Joldaýynda da bilim berý men densaýlyq saqtaý jáne sport salalaryn damytýǵa basymdyq berildi. Osy oraıda oblys aktıvinde memlekettik qarajatty tıimdi paıdalaný turǵysynda naqty mindetter belgilendi. Elbasy málimdegendeı, jobalyq qýaty birdeı qurylystardyń baǵasy ártúrli bolý kórinisteri Aqtóbe oblysynda da kezdesip qalady. Aqtóbe sekildi respýblıkada balamasy joq medısınalyq klaster qurylǵan óńirde medısınalyq qyzmettiń sapasy joǵary bolýynyń mańyzy joǵary. Buǵan zamanaýı tehnologııalar men qural-jabdyqtardy engizgen jaǵdaıda ǵana qol jetkizilmek. Osy ispen ózektes taǵy bir másele bar. Bul dárigerlerdiń biliktigi men kásibı sheberligin odan ári kóterýden týyndaıdy. Aktıv kezinde 2020 jylǵa deıin óńir aýmaǵyndaǵy irgeli eldimekenderdi medısınalyq qosynmen jáne dárigerlik ambýlatorııalarmen tolyq qamtý jáne sıfrlandyrý deńgeıin ósirý jóninde sóz qozǵaldy.
Oblysta sońǵy úsh jylda 48 mektep ǵımaraty boı kótergen. Qazirgi kúni sol nysandardaǵy sport zaldarynyń bári tıimdi túrde paıdalanylyp júr me? Olardyń qajetti qural-jabdyqtarmen qamtylý deńgeıi qandaı? Bul isti oblystaǵy ókiletti organ jetekshileri jańa sapalyq deńgeıge jetkizýi qajettigi de aktıvte ashyq aıtyldy. Sapaly ómir súrýdiń basty bir qaǵıdaty –turǵyndardyń baspanamen qamtylýy desek, óńirdegi bul istiń jaı-kúıi qanaǵat tutýǵa turarlyqtaı. Buǵan «Nurly jol», «Nurly jer» jáne «7-20-25» baǵdarlamalaryn iske asyrýdaǵy sergek kózqaras septigin tıgizgen. Degenmen bul iste túıtkildi tustar da joq emes. Mysaly oblys aýmaǵynda 4000-nan astam áskerı qyzmetshi bar eken. Olardyń baspanaly bolý tártipterin retteý isinde sheshimin tappaǵan máseleler bar. Sondaı-aq oblysta jas pedagogter men medısına qyzmetkerlerine arnalǵan jańa jataqhana salý isi de óz sheshimin kútip tur.
Memleket basshysy Qazaqstan halqyna arnalǵan Joldaýyn qorytyndylaı kele, aldaǵy 2019 jyldy elimizde «Jastar jyly» dep jarııalady. Aqtóbe oblysynda bıyl 2018 jyly «Baqytty bala» jobasy júzege asyp, tutastaı alǵanda oblysta balalar jyly jarııalandy. Oblys ákimi Berdibek Saparbaevtyń tujyrymdaýynsha, elimiz boıynsha jarııalanǵan jastar jyly nyshandyq túrde alǵanda oblysta ótkizilgen balalar jylynyń zańdy jalǵasy bolmaq.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE