“ALPAMYS” AÝYL SPORTYN DAMYTÝDY JAQTAIDY

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń atyna Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna Joldaýyna oraı pikir bildirgen hattar men jedelhattar kelip túsýin jalǵastyrýda. Ońtústik Qazaqstan oblysynan “Alpamys” ÚEU tóraǵasy Valerıı Turlybekov “Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qa­zaq­stannyń jańa múmkindikteri” Jol­daýymen muqııat tanysqanyn jazady. “Sizdiń josparlaryńyz dáıekti, naqtyly, oń nıetti. Burynǵy sportshy, 40 jyldyq ótili bar oqytýshy retinde maǵan sala­matty ómir salty, sporttyń bu­qaralylyǵy taqyryptary aı­ryqsha etene jáne bolashaq jas ur­paqqa Sizdiń tereń alańdaýshy­ly­ǵy­ńyz túsinikti. Aýyldyq jerdegi mektepke deıingi sapaly bilim, óske­leń urpaqtyń densaýlyǵy – bul mindetterdi Siz joǵary deń­geıge kóterdińiz. Aýylda buqaralyq sportty damytý úshin joǵary áleýet jet­kilikti. Bizde, Saıram aýdanynda “Sharbolat” sporttyq oıyndary bes jyldan astam ýaqyttan beri ót­kizilip keledi. Men mundaı shara­lar, belgili bir qarjylyq qoldaý jaǵdaıynda, barlyq jerde damı alady dep senemin. Men Sizdiń memlekettik baǵy­ty­ńyzdy tolyqtaı qoldaımyn jáne Otanymyzdyń ıgiligi úshin jumys isteıtin bolamyn”, – delin­gen V.Turlybekovtiń hatynda. Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń baspasóz qyzmeti. ELORDA MÁRTEBESIN MEREILI ETEIIK “Nur Otan” halyqtyq-demokratııalyq partııasynyń Astana qalalyq fılıalynda depýtattardyń aımaqtyq forýmy ótkizilip, oǵan Parlament depýtattary men qalalyq máslıhattyń depýtattary jáne jergilikti basqarý organdarynyń basshylary, BAQ ókilderi qatynasty. Anar TО́LEÝHANQYZY. Kún tártibine qoıylǵan alǵashqy másele – ótken jyly atqarylǵan jumystar boıynsha esep bergen par­tııanyń Astana qalalyq fı­lıaly tóraǵasynyń orynba­sa­ry Ámirhan Rahymjanov búgingi forýmnyń negizgi maq­saty aldymyzǵa qoıyl­ǵan mindetterdiń atqarylý ba­rysyna oı jiberý  jáne El­basy Nursultan Nazar­baev­tyń jyl saıynǵy Qazaq­stan halqyna arnaıtyn Jol­daýy aıasynda  ózimiz oryn­daý­ǵa tıis jumystardy ilge­ri­le­tý­diń joldaryn qaras­ty­rý, dep partııa músheleriniń nazaryn birqatar máselelerge aýdardy. Máselen, Joldaýda kórsetil­gen kishkentaı asta­na­lyqtardy balabaq­sha­lar­men qamtamasyz etý, qalanyń týrıstik baǵytta qyzyqty bolýy úshin ju­mys­tar atqarý qoǵamdyq qabyl­daýdy júıeli júrgizýdiń jáne halyqpen baılanysty jaqsar­týdyń ar­qasynda múmkin bolatynyna toqtaldy. Elbasy bıylǵy Joldaý­yn­da aldaǵy onjyldyqta at­qarar jumystardy belgilep berdi. Bul – jańa ekono­mı­kalyq órleýge bastaıtyn,  jańa múmkindikterge jol ashatyn Joldaý. Eldi jedel ındýstrııalandyrý men ın­fraqurylymdy damytý, eko­nomıkany ártaraptandyrý, adam kapıtalynyń básekege qabilettiligin arttyrý, halyq­qa sapaly áleýmettik qyzmet túr­lerin kórsetýdi damytý jáne basqa da kóptegen iri-iri min­detter aldymyzda tur, deı kelip, fılıal tóraǵasy­nyń orynbasary keıbir de­pýtat­tardyń belsendiligi tó­mendigin syn­ǵa alyp ótti. Jáne alda kele jatqan Uly Jeńistiń Otan soǵysyndaǵy 65 jyldyq merekesine baı­la­nysty árbir ar­dagerdiń, tyl eńbekkerleri­niń nazardan tys qalmaýy ke­rek­tigin qaperge salyp, bul ju­mystardyń tek meıram ót­ken­she ǵana degen naýqandyq úr­dis almaýy kerektigine mán berdi. Munan soń depýtattar al­dynda qaladaǵy kásiporyn­dar men bıznestiń damýy jaı­yn sóz etken basqarma bastyǵy Ryskúl Qaýǵabaeva ótken jylǵy atqarylǵan ju­mystarmen qatar, alda iske qosylatyn birqatar nysan­dar bar ekenin aıtty. Olar­dyń qatarynda farmasev­tı­kalyq fabrıka, tońazyt­qysh­tar shyǵaratyn zaýyt syndy halyqty jumyspen qamtamasyz etýge úlesin qosatyn nysandar bar eken. Qalalyq bilim depar­ta­mentiniń basshysy Ásıma Bımendına Joldaýda kórse­tilgen problemanyń biri–baldyrǵandardy balabaq­shamen qamtamasyz etý má­selesine toqtaldy. Búgingi kúni Astana qalasynda 28 myń búldirshinniń ata-anasy mektepke deıingi tárbıeleý ornynyń qalamyzda azdy­ǵynan zárýlik kórip otyr. Kazir bul máseleni sheshýde  birneshe baǵytta jumys júr­gizilip jatyr. Alǵashqysy – túrli mekemelerdiń keńsele­ri­ne aınalyp ketken buryn­ǵy balabaqshalardy qaıtarý, ekinshisi – jańa bala­baq­shalar salý, úshinshisi – je­kemenshik balabaqshalar ashý, tórtinshisi – ǵımarattardyń  birinshi qabattarynda ýaqyt­sha bala qabyldaıtyn oryn­dar jumysyn uıymdastyrý, besinshisi – mektep janynda oǵan daıyndaý toptaryn ashý. Mine, osylaısha bes baǵyt boıynsha qolǵa alyn­ǵan jumystardy baıandaǵan departament basshysynyń sózin jınalǵandar den qoı­yp tyńdady. Sebebi,  Astana qalasynda balabaqsha máse­lesi óte bir qıyn túıinge aınalyp turǵany anyq. Qalalyq máslıhattyń hat­shysy Vladımır Redko­ka­shın Joldaýda aıtylǵandaı, Astananyń óz mártebesine laıyqty bolýy úshin depý­tattar men  barsha qoǵam músheleriniń ynta-yqylasy, janashyrlyqtaryna qosa árkimniń ózderi eńbek etetin salalarynda tynbaı qareket jasap, úles qosýynyń ma­ńyz­dylyǵyna toqtaldy. Ásire­se, aımaqtyq bıýdjettik baǵdarlamalardy oryndaýǵa qoǵamdyq aýdıt júrgizý, jer­gilikti bılik pen de­pýtattyq korpýstyń úndese qımyldaýynyń mańyzy zor degen oılaryn ortaǵa saldy. KО́LIK SALASYNDAǴY JAÝAPTY MINDETTER Kólik jáne kommýnıkasııalar mınıstrliginde ótken Elbasynyń Qazaqstan halqyna Joldaýyn iske asyrý jumystaryn talqylaýǵa arnalǵan alqa májilisinde ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy boıynsha kólik salasynda jalpy somasy 2,4 trln. teńgege 57 jobanyń júzege asyrylatyny habarlandy. Dastan KENJALIN. Májiliste baıandama ja­sa­ǵan mınıstr Ábilǵazy Qu­saıynov iske asyrylatyn jo­balardyń ishine 1,1 trln. teńge shamasyndaǵy 6 jo­ba­nyń ındýstrııalandyrý­dyń bazalyq kartasyna enge­nin, olardyń qataryna avto­mo­bıl joldary salasyn­da­ǵy 3 jobanyń, temir joldaǵy 2 jobanyń jáne avıasııa sa­lasyndaǵy 1 jobanyń qo­syl­ǵanyn jetkizdi. Vedom­stvo basshysy osy jumys­tar­dyń bári Elbasynyń Jol­daýyna sáıkes jasalyp jatqanyn, bul jolǵy Jol­daýdyń bir ereksheligi Qazaq­standy damytýǵa arnalǵan 10 jyldyq baǵdarlamanyń qa­byldanýy ekendigin, onyń birinshi kezekti sharalary iskerlik jáne ınvestısııalyq ahýaldy jaqsartýǵa, elimizdiń qarjy júıesin nyǵaıtyp, memlekettik basqarýdyń tıim­diligin arttyrýǵa baǵyt­tal­ǵandyǵyn atap ótti. Bul oraıda ol Prezıdenttiń tap­syrmasy boıynsha Úkimet úde­meli ındýstrııalyq-ınno­va­sııalyq damýdyń memle­ket­tik baǵdarlamasy men eli­mizdi ındýstrııalandyrý kar­tasynyń ázirlegeninen habar­dar etti. Onyń aıtýynsha, osy qujattarǵa baılanysty 2020 jylǵa deıin kólik salasyn damytýdyń negizgi ba­ǵyttary retinde kólik ın­fraqurylymynyń tórt qu­raý­shysy bolyp tabylatyn temir jol, avtomobıl jol­da­ry, áýe jáne sý qatynas­ta­ry taraptarynyń tıimdi­li­gin arttyrý jáne olardy óz­ara ıntegrasııalaý belgilen­gen. Onyń ishinde, temir jol salasynda 2020 jylǵa deıin 1 400 km. jańa temir ol je­lilerin salý josparlanǵan. 2012 jyldyń aıaǵyna deıin “О́zen – Túrkimenstan mem­lekettik shekarasy”, “Qorǵas – Jetigen” jobalary aıaq­ta­lýy tıis. Osy is-sharalardyń nátıjesinde elimizdiń aýmaǵy arqyly ótetin tranzıttik ta­symal eki eseden astamǵa ar­ta­dy dep kútilýde. Al aza­mattyq avıasııa salasynda 2020 jylǵa deıin 15 áýe­jaıdy IKAO deńgeıine kel­tirip, áýe tasymalynda bá­se­ke­lestik qalyptastyryp, tranzıttik tasymal kólemi men halyqaralyq áýe qaty­nastary sanyn eki ese kó­beı­tý josparlanyp otyr. Sonymen birge, ol Elbasy­nyń tapsyrmasymen ótken jyly “Jol kartasynyń” oı­daǵydaı iske asyryl­ǵa­nyn, bul bastamanyń bıyl da jalǵasyn tabatynyn aıtty. Májiliste Prezıdenttiń Joldaýyna baılanysty mı­nıstrliktiń kólik jáne jol qatynastary, avtomobıl joldary, azamattyq avıasııa jáne kóliktik baqylaý ko­mı­tet­teriniń tóraǵalary da óz salalarynda atqarylyp jat­qan jáne bolashaqqa jos­par­lanǵan jumystar týraly keńinen habardar etti. Aza­mattyq avıasııa komıtetiniń tóraǵasy Rádilbek Ádımolda qazir elimizge joǵary bilikti mamandar jetispeı jatqan­dy­ǵyn, Elbasynyń óz Jol­daýynda mamandardy daıyn­daý isine keńirek toqtal­ǵanyn, soǵan baılanysty aldaǵy kezde Azamattyq avıa­sııa akademııasyn qurý máselesin sheshý kerektigin aıtsa, Avto­mobıl joldary komıtetiniń tóraǵasy Zamır Saǵynov Joldaýda sóz bol­ǵan “Batys Qytaı – Batys Eýropa” dá­liziniń qurylysy jóninde málimetterimen bó­lis­ti. Onyń aıtýynsha, jo­banyń quryly­sy kelesi aıda bastalyp, 2013 jyly bitedi dep josparlanýda. Qazir 230 shaqyrym men 1186 ýchaskege merdigerler anyq­taldy. Bı­yl­ǵy jyly onyń qury­lysyna 50 000 adamdy tartý josparda bar. Al jalpy, 104 mlrd. teńgeni quraıtyn jo­baǵa 128 000 adamdy jumys­qa alý kózdelýde. Májilisti sońynda oǵan qatysýshylar Prezıdenttiń Joldaýyn nasıhattaý boı­yn­sha jumystardyń tıisti deńgeıde júrgizilip, mı­nıstrliktiń qurylymdyq bólimsheleri men vedom­stvo­lyq komıtetteri joǵaryda atalǵan máselelerdi sheshý úshin qolda bar múmkindiktiń bárin jasaý kerek dep sheshti. ÁLEÝMETTIK JOBALARǴA – KEŃ О́RIS Keshe Almatyda “Memlekettik áleýmettik tapsyrys týraly” Zańǵa engiziletin ózgerister men tolyq­ty­rýlar jobasyn daıyndaý jónindegi jumys tobynyń kezekti otyrysy bolyp ótti. Oǵan múd­deli memleket­tik organdardyń ókilderi, Almaty qalasynyń jáne elimizdiń basqa da aımaq­tarynyń kóptegen úkimettik emes uıymdarynyń je­tek­shileri qaty­syp, olar Máde­nıet jáne aq­pa­rat mınıstrliginiń ókilderimen bir­lese otyryp, atalmysh máse­leni talqyǵa saldy. Ár taraptan usy­nyl­ǵan túzetýler keńinen oılasy­lyp, qoldanystaǵy zań­namany jaqsartý jóninde naqty usynystar aıtyldy. Jumys tobynyń tóraǵasy, Má­denıet jáne aqparat vıse-mınıstri Ǵazız Telebaevtyń atap kórset­kenin­deı, qoldanystaǵy zańǵa ýaqyt talabyna saı túzetý­ler men tolyq­tyrýlar engizý búgin tań­da ábden tolǵaǵy jetken máse­le. Zańnyń jańartylýy eldegi demokratııalyq úderisterdiń jedel­dep jaqsara túsýine de ıgi áserin tıgizbek. Qazaqstan EQYU-ǵa tóraǵalyq etip otyrǵan qazirgi kezeńde bul jaıdyń mańyzy óte zor. Olaı bolsa, jumys toby atalmysh zań jobasyn ázirleý oraıynda neǵurlym belsendirek qımyldaýy qajet. Bul jumysty sozbaqqa salyp, kesheýildete be­rý­ge bolmaıdy. Demek, bul oraıda bıliktiń azamattyq qoǵammen bir­lese is-áreket etýi jaqsaryp ártúrli qoǵamdyq uıymdardyń ókilderimen ortaq pikir qalyp­tas­tyrýdyń máni zor. Budan keıin sóz alǵan Halyq­ara­lyq kommersııalyq emes qu­qyq ortalyǵynyń zańgeri Jan­ǵa­zy Kún­serkın memlekettik tap­syrys­ty rettestirýdegi basqa el­derdiń tájirıbesi jaıynda áń­gi­melep berdi. Sarapshynyń piki­rinshe, biz­diń respýblıkamyzda memleket­tik emes uıymdar qaty­satyn kon­kýrstyq rásimdeme­ler­diń ashyq­ty­ǵy men móldirligin arttyra túsý qajet. Qandaı da bir tenderdiń baǵ­darlanǵan eń az baǵasy negizgi túıtkilderdiń biri bolyp taby­la­dy. Osynaý usta­nym azamattyq qoǵam ınstıtýt­tarynda qoldanýǵa kóbine-kóp yńǵaıly bola bermeı­tinin esker­gen jón. Áńgime múgedek­terdiń, ká­meletke tolmaǵandar­dyń, jal­ǵyzilikti analardyń turmysyn jaqsartý týraly bolǵan kezde bas­ty nysanaly baǵdarǵa joba­nyń qoǵamǵa keltiretin paıdasy alynǵany abzal. Shuǵyl sheshýdi talap etetin taǵy bir másele – áleýmettik jo­ba­ny júzege asyratyn tenderdi utyp alǵan úkimettik emes uıym­nyń shyǵynyna baı­lanysty. Qo­ǵamdyq belsendiler­diń paıym­daý­ynsha, úı-jaıdyń jalǵa alynýy, jabdyqtardy satyp alý men jóndeý memle­kettik tapsyrystyń qunyna kirýi tıis. Sondaı-aq, sóı­leýshiler elde áleýmettik qyzmet­ter­diń satyp alyný júıesin jaq­sartýǵa jaýap beretin biregeı ókiletti organ bolýyn jaqtady. Qorǵanbek AMANJOL. RESMI SAPARLAR JOSPARY JARIIаLANDY 22 jáne 24 aqpan aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy – Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev resmı saparmen Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Iаn Szechıdiń shaqyrýy­men Qytaıǵa barady. Bul týraly keshe Syrtqy ister mınıstrliginde bolyp ótken brıfıngte Syrtqy ister mınıstrliginiń resmı ókili Asqar Abdrahmanov málimdedi. Qanat Saýdabaevtyń syrtqy saıasat vedomstvosy basshysy  laýa­zymyndaǵy Pekınge jasap otyrǵan alǵashqy saparynda Qytaı basshy­lyǵymen birqatar kelissózder júr­gizilip, ekijaqty yntymaqtastyqty odan ári jandandyra túsýdiń joldary qarastyrylmaq. Q.Saýda­baevtyń sondaı-aq Qytaıdyń Qoǵamdyq ǵylymdar akademııa­syn­da “Qazaqstan jáne Qytaı: aı­maq­taǵy beıbitshilik pen órleýge ba­ǵyttalǵan strategııalyq áriptestik” taqyrybynda sóz sóıleıtindigi josparlanyp otyr eken. “Qanat Bekmyrzaulynyń Qy­taı­ǵa sapary ekijaqty saıası ún­qatysýdy odan ári damytýǵa jáne dıp­lomatııalyq vedomstvolar bas­shylarynyń kezdesýlerin turaqty túrde ótkizý tájirıbesin ornyq­tyrýǵa, sondaı-aq joǵary deńgeıde qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy iske asyrýǵa baǵyttalǵan”, – degen resmı ókil, sonymen qatar, Pre­mer-Mınıstrdiń orynbasary, EýrAzEQ-tyń Integrasııalyq ko­mıteti men Kedendik odaq komıs­sııa­synyń múshesi О́mirzaq Shókeev bastaǵan delegasııa 26 aqpanda Más­keýde bolatyn Eýrazııalyq ekonomıkalyq qoǵamdastyq Integrasııalyq komıtetiniń 48-shi jáne Kedendik odaq komıssııasy­nyń 14-shi basqosýlaryna qatysa­tyn­dyǵyna toqtaldy. Alda ótetin atalmysh basqosýda EýrAzEQ-qa múshe memleketter arasynda 2011 jylǵy kóshi-qon,  bıýdjettik saladaǵy yqpaldastyq jáne aýylsharýashylyq tehnıkasy men kólikti halyqaralyq lızıngke berý máseleleri talqylanbaq eken. A.Abdrahmanovtyń aıtýynsha 26 aqpan men 1 naýryz aralyǵynda Shveısarııanyń Jeneva qalasynda BUU-nyń násildik kemsitýshiliktiń barlyq túrlerin joıý týraly ko­mı­tetinde Qazaqstan ókilderi arnaıy baıandama jasaıtyn bolady. Munda qazaqstandyq delegasııa basshy­lary­nyń baıandamalarynan ózge usynys, pikirleri de tyńdalady. Araı ÚIRENIShBEKQYZY. BASQARMADA BASPASО́Z KLÝBY AShYLDY Jarııalylyq – qoǵamnyń aı­na­sy. Oblystyq ishki ister depar­ta­mentinde sońǵy kezderi buqara­lyq aqparat quraldarymen baıla­nys nyǵaıa túskeni baıqalady. Ná­tıjesinde departamentte baspasóz klýby ashylyp, ol jıyn ótkizýge qajetti kerek-jaraqtarmen, son­daı-aq basqa qural-jabdyqtarmen tolyq qamtamasyz etilgen. Klýbtyń ashylýynda oblystyq IID bastyǵynyń orynbasary B.Qo­jamberdıev Elbasynyń halyqqa arnaǵan Joldaýyna túsinikteme berip, ondaǵy quqyq qorǵaý sala­syna qatysty alǵa qoıylǵan min­detterdi saralady. Sondaı-aq máse­lelerdiń saladaǵy kásibı maman­dar­dyń qajyrly qımyly, kásibı sheberligimen jalǵasatyny ortaǵa salyndy. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.