Búgin Almaty oblysyna jasaǵan jumys sapary barysynda QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev óńirdegi medısına qaýymdastyǵynyń ókilderimen kezdesip, Elbasynyń «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty Joldaýynda qoıǵan mindetterin júzege asyrý sharalaryn talqylady.
Kezdesý barysynda medısınalyq qyzmet kórsetý sapasy men qoljetimdiligin arttyrý, dárigerler men medbıkelerdiń jalaqysyn kóterý, salaýatty ómir saltyn saqtaý úshin jaǵdaı jasaý arqyly adamı kapıtaldy damytý, densaýlyq saqtaý salasyn sıfrlandyrý jáne qaıta retteý máseleleri talqylandy.
Sóz bastaǵan Premer-Mınıstr B. Saǵyntaev jaqynda halyqqa joldaǵan Joldaýynda Memleket basshysy Úkimet aldyna jaqyn aralyqta oryndalýy tıis negizgi alty mindet qoıǵanyn eske saldy. Jańa Joldaýdyń basty maqsaty — halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartý.
Elbasynyń «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty byltyrǵy Joldaýynyń sátti júzege asyrylýynyń arqasynda ótken jyly ekonomıkalyq ósim baıqaldy. Qabyldanǵan sharalar qajetti jaǵdaıdy jasap, bıyl Memleket basshysy halyqtyń tabys deńgeıin kóterý týraly sheshim qabyldady. Máselen, 2019 jyldan bastap eń tómengi jalaqy 1,5 ese ósedi, ıaǵnı 28 myńnan 42 myń teńgege deıin artady. Sharapatyn 1,3 mln jaldamaly qyzmetker kóredi, olardyń eńbekaqylary 30%-ǵa deıin óspek. Sondaı-aq, 275 myń memlekettik qyzmetkerdiń tabysy 35%-ǵa artady.
2019–2020 jyldary densaýlyq saqtaý qyzmetkerleri úshin, atap aıtqanda ýchaskelik dárigerler men medbıkelerdiń eńbekaqysy 20%-ǵa ósedi. Bul — 10 myń ýchaskelik dáriger men 30 myń medbıke tabysyn arttyrady degen sóz. Jalpy, densaýlyq saqtaý men bilim berý júıesin odan ári damytý úshin aldaǵy bes jylda osy salalarǵa jumsalatyn memlekettik shyǵystardyń kólemi JIО́-niń 10%-na deıin kóbeıedi.
B. Saǵyntaev, ásirese aýyldyq jerlerde alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómek kórsetýdiń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrý týraly Elbasynyń tapsyrmasyna basa nazar aýdardy. Jaqynda Astanada Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy men basqa da halyqaralyq qaýymdastyqqa múshe elder ókilderiniń qatysýymen ótken halyqaralyq konferensııa alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómek kórsetýdi odan ári damytýdyń negizgi baǵyttaryn talqylaýǵa múmkindik berdi. Jıynǵa álemniń 140 elinen 1500-den astam qatysýshy keldi.
Oblystaǵy medısınalyq uıymdardyń ókilderi óz kezeginde densaýlyq saqtaý júıesin damytýǵa qatysty óz kózqarastaryn bildirdi, onyń ishinde Memleket basshysynyń Joldaýyn iske asyrý aıasyndaǵy pikirlerin jetkizdi.
Taldyqorǵan qalalyq kópbeıindi aýrýhanasynyń dırektory S. Qusmoldanova jalaqynyń 20%-ǵa kóterilýi medısınalyq qyzmetkerlerdiń yntasyn arttyryp, oblystaǵy densaýlyq saqtaý mekemelerine bilikti kadrlardyń kelýin ulǵaıtatynyn atap ótti. Sonymen qatar, onyń aıtýynsha, sıfrlandyrýdy, mysaly elektrondy densaýlyq pasporttaryn engizý medısınalyq qyzmet kórsetý sapasyn arttyratyn bolady. №2 qalalyq emhananyń pedıatr dárigeri A. Jumaǵazıeva eńbekaqyny kóterý dárigerlerdiń ımıdji men medısınalyq qyzmetterdiń tartymdylyǵyna oń yqpalyn tıgizetinin aıtty.
Oblystyq kardıologııalyq ortalyqtyń dırektorynyń orynbasary, kardıolog dáriger A. Shormaqov jańa tehnologııalardy engizýdiń arqasynda 2009 jylmen salystyrǵanda ólim-jitim kórsetkishteri 4 esege tómendegenin jetkizdi, aldaǵy ýaqytta EYDU elderiniń kórsetkishterine qol jetkizý kózdelip otyr. Bul jerde jylyna júrekke 250-ge jýyq ota jasalatynyn aıta ketý qajet. О́z kezeginde Eskeldi aýdandyq ortalyq aýrýhanasynyń jalpy tájirıbe dárigeri M. Tileýberdi jedel ári sapaly medısınalyq kómek kórsetýde sıfrlandyrýdyń paıdasy týraly áńgimelep berdi.
Jumystaǵy ınnovasııalyq tásilder týraly oblystaǵy jedel jáne shuǵyl kómek stansııasynyń dırektory B. Ospanov baıandady. Onyń aıtýynsha, jumys úrdisterin sıfrlandyrý medısınalyq kómek kórsetý ýaqytyn qysqartady, az ýaqyt ishinde dárigerge avtomattandyrylǵan júıe arqyly emdelýshiniń jaı-kúıi týraly habarlaýǵa múmkindik beredi. Osylaısha, emdelýshiniń medmekemege kelgen sátinde oǵan dereý qajetti kómek kórsetiledi.
«Bıyl jyl sońyna deıin jumys oryndaryn kompıýter tehnıkasymen jaraqtandyrý jáne ınternet jelisine aýdandyq deńgeıge deıingi medısınalyq mekemelerdi qosý kózdelgen. Qazir medısınalyq uıymdardyń kompıýterlik tehnıkamen jabdyqtalýy 94% qurap otyr», — dedi B. Ospanov.
Medısınalyq qaýym sóz sóılep bitken soń oblys ákimi A. Batalov óńirde Memleket basshysynyń medısına sapasyn jaqsartý boıynsha tapsyrmasyn iske asyrýdy bastaǵandaryn aıtty. Sıfrlandyrý maqsatynda jergilikti bıýdjetten ınventarızasııaǵa, pasporttandyrýǵa, densaýlyq saqtaý nysandaryn jańa tehnıkamen qamtýǵa qarajat bólinip jatyr, medısına qyzmetkerleriniń jalaqysy kóterilýde. Bul sharalardyń basty nátıjesi — analar men balalar ólimin, júrek-qan tamyr júıesi aýrýlarynan, týberkýlezden ólim-jitimdi aıtarlyqtaı azaıtý bolmaq.
Búginde Almaty oblysynda 811 densaýlyq saqtaý uıymy bar, 20 myńǵa jýyq medqyzmetker jumys isteıdi. 511 meduıymda 22 aqparattyq júıe qoldanylady. Internet jelisine barlyq oblystyq jáne aýdandyq aýrýhanalar qosylǵan, kompıýterlermen qamtylý 94% quraıdy, ony 100% jetkizý úshin bıyl qosymsha 1024 kompıýter satyp alynady. Jyl sońyna deıin «Jetisý» medısınalyq aqparattyq júıesin engizýdi aıaqtap, 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap qaǵazsyz qujat aınalymyna kóshý josparlanǵan.
«Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» Joldaýynyń aıasynda aýrýlardy basqarýda jańa tásilderdi engizgen alǵashqy medısınalyq-sanıtarııalyq kómek qyzmetkerleri jalaqylaryna qosymsha 20% ústemaqy alatyn bolady. Oblysta 3531 adamnyń eńbekaqysy artady, onyń ishinde aýyl dárigeriniń jalaqysy 277 myńnan 332 myńǵa deıin, medısınalyq meıirbıkeniń eńbekaqysy 115 myńnan 135 myń teńgege deıin kóteriledi.
Kezdesýdi qorytyndylaǵan QR Premer-Mınıstri Baqytjan Saǵyntaev medısına sapasyn arttyrý maqsatynda jeke sektordy da damytý qajettigin aıtty. Atap aıtqanda, jeke medısınalyq uıymdarǵa qoıylatyn talaptardy azaıtý, sonymen qatar jeke emhanalarda memlekettik tapsyrystardy ornalastyrý arqyly áleýmettik ekonomıkany damytý qajettigine nazar aýdaryldy.
Eske salaıyq, Úkimet densaýlyq saqtaý júıesin retteýsizdendirý jáne bıznes júrgizý úshin qajetti jaǵdaılar jasaý boıynsha keshendi jumystardy júrgizdi. 2017 jyly densaýlyq saqtaý, bilim berý men qyzmet kórsetý salalarynda 29 eskirgen jáne qaıtalanǵan sanıtarlyq ereje alynyp tastaldy. Tekserý paraqtaryndaǵy talaptar 6,3 esege azaıtylyp, tek úrdister men qyzmetterdiń qaýipsizdigine qatysty talaptar ǵana qaldyryldy. Jalpy, bıznesti tekserýler sany 1,7 ese tómendedi. Emdeý-profılaktıkalyq mekemelerdegi jınaqtar men alańdarǵa qoıylatyn talaptar da qaıta qarastyryldy.
Bul ońtaılandyrý densaýlyq saqtaý nysandaryn salýǵa jumsalatyn shyǵyndardy 30%-ǵa azaıtýǵa múmkindik berdi. Densaýlyq saqtaý salasynda jeke kásipkerlikti damytý úshin dári-dármekterdi daıyndaıtyn nysandarǵa qoıylatyn talaptar — 2,2 esege, stomatologııalyq qyzmetter kórsetetinderine — 4,6 esege, ambýlatorlyq-polıklınıkalyq, konsýltatıvtik-dıagnostıkalyq jáne stasıonarlyq kómek kórsetetinderge — 1,4 jáne 1,3 ese tómendetildi. Sonymen qatar basqa NQA-daǵy qaıtalanǵan talaptardy alyp tastaý boıynsha jumystar júrgizildi.