Keshe Astanada ótken Qazaqstan men Slovakııa arasyndaǵy «Iskerlik keńes» bıznes-forýmynda saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytý joldary talqylandy. Forýmǵa Qazaqstan men Slovakııa bıznes-qaýymdastyǵynyń 120-ǵa jýyq ókili qatysyp, iskerlik saladaǵy ilkimdi jobalar baıandaldy.
Jıynda sóz alǵan Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaev Slovakııa Ortalyq Eýropadaǵy Qazaqstannyń mańyzdy seriktesteriniń biri ekenin aıta kelip, eki eldi baılanystyratyn ortaq salalarǵa toqtalyp ótti.
– Ekonomıkanyń ındýstrııalyq-agrarlyq baǵyty, damyǵan adamı kapıtaly, tıimdi geografııalyq ornalasý sekildi uqsastyqtary bar. Bıyl biz eki eldiń arasynda dıplomatııalyq qatynastardy ornatýdyń 25 jyldyǵyn atap ótýdemiz. Qazaqstan men Slovakııa arasyndaǵy dostyq pen seriktestiktiń osy merziminde senimdi saıası dıalog qalyptasyp, saýda-ekonomıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyqty damytý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaldy, – dedi B.Saǵyntaev.
Bul turǵyda Úkimet basshysy saýda-ekonomıkalyq saladaǵy baılanystarda jaqsy qarqyn baıqalyp jatqandyǵyn jetkizdi. Búginde Qazaqstanda slovakııalyq kapıtaldyń qatysýymen 60-tan astam kásiporyn tirkelgen.
− Biz aldaǵy ýaqytta da saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq qatynastardy keńeıtýge múddelimiz. Ol úshin barlyq jaǵdaı bar. Búginde Qazaqstan tıimdi bıznes júrgizýde jańa múmkindikter men aýqymdy áleýeti bar memleketke aınaldy. Bizdiń EAEO múshesi ekenimizdi bilesizder, bul rette 180 mıllıon adamdy qamtyp turǵan úlken naryq bar, – dedi Baqytjan Saǵyntaev. Sonymen qatar Úkimet basshysy birlesken jumystardy júrgizýge qos taraptyń da isker toptary qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵandyǵyn atap ótti.
О́z kezeginde Slovakııa Premer-mınıstri Peter Pellegrını eki el arasyndaǵy ózara ekonomıkalyq qatynastardy damytýǵa múddeli ekendikterin jetkizdi. Sondaı-aq ol slovakııalyq kásipkerlerge Qazaqstanda qolaıly jaǵdaı jasalǵanyn aıtty.
− Ekonomıkalyq baılanystardy talqylaǵan kezde Qazaqstan Slovakııa úshin Ortalyq Azııa óńirinde basymdyqqa ıe ekenin atap ótken jón. Yntymaqtastyqty nyǵaıtýda balama energetıka, avtomobıl ónerkásibi, mashına jasaý, sýdy tazartý tehnologııasy, azyq-túlik ónimderin óndirý sekildi salalar qarqynmen damyp keledi, – dedi P.Pellegrını.
Eki el arasyndaǵy syrtqy saýda aınalymy 2018 jyldyń 8 aıynda 13,9 paıyzǵa ósip, 33,5 mln AQSh dollaryn qurap otyr.
Bıznes-forýmda «Kazakh Invest» UK» AQ basqarma tóraǵasynyń orynbasary Marat Birimjan sheteldik ınvestorlardy tartýdaǵy elimizdiń basym tustaryna toqtaldy.
− Qazaqstanǵa kelgen ınvestorlardyń nazarynda bolýǵa tıis jaıttar bar. Birinshiden, elimiz – óte yńǵaıly strategııalyq lokasııada ornalasqan. Álemdegi iri ekonomıkalyq derjava sanalatyn Qytaı men Reseıdiń aralyǵynda ornalasqanbyz. Bizge ınvestor bolǵysy keletin el Qytaı men Reseıdiń, Eýrazııalyq ekonomıkalyq qaýymdastyq elderinde joq naryqqa kire alady. Qazaqstan tek 18 mln adamy bar naryq emes. Qazaqstan – 500 mln tutynýshysy bar naryq. 180 mln-dyq naryq – Eýrazııalyq yntymaqtastyq aıasyndaǵy elder, 50 mln halyq shoǵyrlanǵan Qazaqstannyń ońtústigindegi kórshiles О́zbekstan, Tájikstan, Qyrǵyzstan, t.b. elder bar, sonymen qatar shyǵysynda Qytaıdyń batysyndaǵy 300 mln adamdyq naryq bar. Mine, bul – óte aýqymdy naryq. Bizde taýarlar, qyzmetter jáne adamdar keden salyǵynsyz áreket etip, ınvestorlar óz taýaryn erkin sata alady, – dedi.
Onyń aıtýynsha, Qazaqstan Qytaı – Batys Eýropa tranzıtinen mol tabys tabady. Sonymen qatar spıker kez kelgen sheteldik ınvestor taýaryn elimiz arqyly tez jetkize alatynyn aıtty.
− Qazaqstan arqyly ótetin tranzıt arzan. Eldegi kólik ınfraqurylymyn damytýǵa arnalǵan «Nurly jol» ulttyq baǵdarlamasy aıasynda memlekettik jáne sheteldik ınvestısııanyń kólemi – 6 trln teńge, shamamen 18 mlrd dollar. Bul ınfraqurylym arqyly Batys Qytaı men Batys Eýropa arasy jalǵasady. 10 myń shaqyrym joldyń 3 myń shaqyrymy Qazaqstan aýmaǵy arqyly ótedi desek, bul kórsetkish jalpy alǵanda qanshalyqty mańyzǵa ıe ekenin baǵamdaımyz. Osy jol arqyly Qytaıdan Eýropaǵa taýar 10-12 kúnde jetedi, al teńiz arqyly 45 kúnde barady. Árıne teńiz joly arqyly arzan. Degenmen, másele 10-12 kúnde birneshe ese artyq kólemde taýar jetkizýde ekenin nazarǵa alǵan jón, dedi M.Birimjan. Ol Qazaqstannyń bıznes bastaýǵa qolaıly elderdiń reıtınginde 190 eldiń ishinde 28-shi orynda turǵanyn da atap ótti.
Eki el arasyndaǵy iskerlik keńeste slovakııalyq «Coloseo EAS» kompanııasynyń bas dırektory Iаn Djenka Qazaqstan naryǵyndaǵy jobalarymen tanystyrdy. Sonymen qatar forým aıasynda ınvestısııa tartý, kólik-tranzıt, IT-tehnologııalar jáne ınnovasııalar, sondaı-aq agroónerkásiptik keshen salalary boıynsha eki el arasyndaǵy ekijaqty saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtý máseleleri talqylanady. Bıznes forýmnyń qorytyndysy boıynsha ınvestısııalardy yntalandyrý jáne ózara qorǵaý týraly úkimetaralyq kelisimge qol qoıyldy.
Erkejan AITQAZY,
«Egemen Qazaqstan»