Eýro-2020: qarsylastardyń qarymy qandaı?

Jaqynda Irlandııanyń Dýblın qalasynda fýtboldan 2020 jylǵy Eýropa chem­pıonatynyń irikteý kezeńine jerebe tartý rásimi ótti. Je­­rebe qorytyndysy bo­ıynsha Qazaqstan quramasy FIFA reıtınginde kósh bas­tap turǵan Belgııa, Reseı, Shotlandııa, Kıpr jáne San-Marıno quramalarymen birge I tobyna tústi. Eýropa chem­pıonatynyń irikteý ke­zeńi 2019 jyldyń naýryzy men qarasha aralyǵynda óte­di. Qazaqstan quramasy alǵash­qy jáne sońǵy oıynyn Shot­­l­an­dııa fýtbolshylaryna qarsy ótkizedi. Astanadaǵy oıyn 2019 jyldyń 21 naýryzy kúni «Astana Arena» stadıo­nynda ótse, qarymta kezdesý 21 qarashaǵa josparlanǵan. 

Endi toptaǵy quramalarǵa jeke-jeke toqtalyp, qar­sy­las­tarymyzdyń qarymyn ret-retimen saralap kórsek. Top­taǵy alǵashqy oıyndy óz alańymyzda Shotlandııa quramasymen ótkizemiz. Ta­rıhqa kóz júgirter bolsaq, Qazaqstan fýtbolshylary bul quramamen buryn-sońdy kezdesip kórmegen. Qarasha aıynyń qorytyndysy bo­ıynsha Shotlandııa FIFA reıtınginde 38-orynǵa jaı­ǵasqanymen, aýyz toltyryp­ aıtarlyqtaı jetistigi joq. Degenmen 2 ret álem jáne 8 ret Eýropa chempıonatta­ryna qatysyp, toptyq kezeń­nen ári asa almaǵan. Fýt­bol­shylarynyń kóbisi, Shot­lan­dııa jáne Anglııa chempıonattarynda dop tebedi. Klýbtyq deńgeıde Qazaqstan men Shotlandııanyń joly jıi túıisip turady. «Seltık», «Aberdın» sııaqty komandalary Qazaqstanǵa birneshe ret kelgen. Endi ulttyq qura­malarymyz alǵash ret bir-birimen jolyqpaq. 

Ekinshi kezdesýdi de óz je­rimizde ótkizip, «Astana Arenada» Reseı quramasyn qabyldaımyz. Reseı quramasy bıyl óz elderinde ótken álem chempıonatynda shırek fınalǵa deıin jetip, ózderiniń tarıhı nátıjesine qol jet­kizdi. Stanıslav Cherchesovtyń shákirtteri jýyrda ǵana aıaq­talǵan Ulttar lıgasynda da nátıjeli oıyn kórsetti. 4 oıyn­nyń ekeýinde jeńiske je­tip, 1 oıynda teń túsip, 1 oıynda jeńiliske ushy­rady. Reseı quramasy qa­zir­gi tańda FIFA-nyń reıtınginde 41-orynǵa orna­lasqan. 

Buǵan deıin eki qurama 2008 jyly jáne 2015 jyly 2 ret joldastyq kezdesý ótkizgen. Iаǵnı, Astanadaǵy kezdesý alǵashqy resmı match bolmaq. 2008 jyly Máskeýde ótken alǵashqy oıynda 6:0 esebimen jeńilsek, 2015 jyly Hımkı qalasyndaǵy matchta 0:0 esebimen teń túskenbiz. Bir qyzyǵy eki quramanyń qatarynda da ózge eldiń, ıaǵnı «baýyrǵa basqan» oıyn­­shylar jeterlik. Reseı qu­ramasyndaǵy brazılııalyq Marıo Fernandes, Arı, Gılerme, nemis Konstantın Raýsh pen Roman Noıshtedter Reseı azamattyǵyn alyp, osy eldiń quramasynda oınap júr. 

Úshinshi týrdy syrt alańda toptyń kóshbasshysy sanalǵan Belgııa quramasyna qarsy ótkizemiz. Bıylǵy álem chempıonatynda qola júlde jeńip alǵan Belgııa FIFA reıtınginde kósh bastap tur. Búginge deıin Qazaqstan men Belgııa quramalary resmı oıynda 4 ret kezdesken. 2008 jylǵy Eýropa chempıonatynyń irikteýinde eki ret jolyǵyp, eki oıynda da teń túsken bolatynbyz. Al 2012 jylǵy Eýropa chempıonatynyń irikteý kezeńindegi eki oıynda da utylyp qaldyq. Astanadaǵy oıynda 0:2 esebimen jeńilsek, syrt alańda 4:1 nátıjesimen ese jiberdik. 

Tórtinshi týrdy Astanada San-Marıno quramasymen ótkizemiz. Resmı kórsetkish boıynsha  San-Marıno toptaǵy aýtsaıder komanda sanalady. Sebebi, FIFA reıtıngindegi eń sońǵy 211-orynda tur. Degenmen qaı qurama myq­ty ekenin reıtıng emes, alań­daǵy 90 mınýttyq kezdesý anyqtaıtyny belgili. San-Marıno men Qazaqstan buǵan deıin kezdesip kórmegen. Toptaǵy besinshi kezdesýdi Kıprge qarsy ótkizemiz. FIFA-nyń reıtınginde 86-orynǵa jaıǵasqan quramamen tek joldastyq kezdesýde ǵana kezdeskenbiz. Eki matchta da Kıpr jeńiske jetken. Alǵash ret 2004 jyly halyqaralyq týrnırde 2:1 esebimen jeńilsek, byltyr Larnakada ótken oıynda Kıprǵa 3:1 nátıjesimen ese jiberdik. Qoryta aıtqanda, Qazaqstan quramasy toptaǵy 5 komandanyń ishinde Belgııamen resmı match ótkizse, San-Marıno quramasymen múlde kezdesip kórmegen. Osydan-aq bas bapker Stanımır Stoılovtyń naǵyz synalar shaǵy alda ekenin baǵamdaı berýge bolatyn sııaqty.

Bas bapkerler ne deıdi?

Stanımır Stoılov, Qazaqstan ulttyq qurama­synyń bas bapkeri:

– Jerebeniń qorytyn­dysyna kóńilim tolady. Bizdiń toptaǵy ár qarsylasqa salmaqty daıyndalý qajet. Irikteý kezeńiniń oıyndary qyzyqty ótedi dep oılaımyn. Toptyń úzdigi – Belgııa quramasy. Reseı quramasy da óz úıinde ótken álem chempıonatynda jaqsy nátıje kórsetti. Toptaǵy kez kelgen qurama kópshilik kútpegen nátıjege qol jetkizýi múmkin. Ol Qazaqstan quramasy bol­ǵanyn qalar edim.

Stanıslav Cherchesov, Reseı quramasynyń bas bapkeri:

– Teń dárejedegi qarsylastar tústi. Olardyń arasynda Belgııanyń erekshelenetini aıqyn. Barlyq komandany muqııat zertteý kerek, óıtkeni sońǵy jyldary jolymyz túıispedi. Árıne, Belgııadan basqasyn. 

Roberto Martınes, Belgııa quramasynyń bas bapkeri:

– Alty komandadan turatyn topqa tústik. Qazaqstanǵa alys sapar kútip tur. San-Marıno jaqynyraq. Reseı quramasy álem chempıonatynda jaqsy oınady. Shotlandııamen oıyn qyzyq bolmaq. Olar Ulttar lıgasynyń tobynda jeńiske jetti. Jankúıerler úshin barlyq oıyn qyzyqty bolady dep úmittenemin. Ońaı qarsylas joq. 

Aleks Maklısh, Shotlandııa qurama­synyń bas bapkeri:

– Uzaq sapar jáne tartysqa toly oıyndar kútip tur. Ásirese, Belgııa quramasyna qarsy. Oıyndardyń arasynda demalatyn ýaqyt bolady dep oılaımyn. Toptaǵy qarsylastar myqty. Bosańsýǵa bolmaıdy.

Ran Ben-Shımon, Kıpr quramasynyń bas bapkeri:

– Ár toptaǵy oıyn qıyn. Úlken koman­dalardyń úlken maqsattary bar. Al kishkentaı komandalardyń armany bolady. Sol armannyń oryndalǵanyn qalaımyz. Qazaqstannyń «Astana» fýtbol klýbynyń sońǵy jyldardaǵy oıyn­darynan habardarmyn. Bapker Stanımır Stoı­lov týraly bilemin. Bizdiń topta ońaı oıyn bolmaıdy. Astana – keremet qala. Oıyn­dy asyǵa kútemiz.

Franko Varrella, San-Marıno quramasynyń bas bapkeri:

– Belgııa quramasy sońǵy jyldary keremet oınymen kózge túsip júr. Shotlandııa, Reseı jáne Qazaqstan quramalarynyń daıyndyqtary myqty. Ulttar lıgasynda Belarýs jáne Moldo­va quramalarymen ótkizgen oıynnan keıin qaı ba­ǵytta jumys isteý qajet ekenin bilemiz. Biz úshin jańa qarsylastar, jańa tájirıbe. Qazaqstan men Kıpr quramalary bizden myqtyraq. Alaıda, olardyń oıyndaryna baǵa berý úshin tolyq málimet joq.

Álı BITО́RE,

«Egemen Qazaqstan»