Qazirgi zamannyń ómir súrý salty, ıaǵnı adamnyń qımyl-qozǵalysynyń azaıýy saldarynan júrek-qan tamyrlary aýrýlary, qant dıabeti, sýsamyr, prostatıt, búırek jáne baýyr aýrýlary, t.b. kóbeıip, ketip otyr. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń DDU boljamyna súıenetin bolsaq, bul qorqynyshty derekter jyldan jylǵa ulǵaıa beretin syńaıly.
Álemdegi keıbir ǵalymdardyń pikirinshe, halyqty eń ońaı, halyqty joǵaryda atalǵan syrqattardan arashalap alýdyń eń qoljetimdi ári tıimdi joly kún saıyn taza aýada jaıaý júrý. Máselen, japon ǵalymdary kún saıyn 10 myń qadam (shamamen 6-7 km) jaıaý júrgen adamnyń deni saý ári kóptegen aýrýdan ada bolatynyn aıtady. Al Amerıkanyń Onkologtar qaýymdastyǵy qaterli isiktiń aldyn alýdyń tıimdi joly retinde de jaıaý júrýdi usynady. Mundaı materıaldar medısınalyq BAQ-tarda, ǵalamtorda óte kóp. О́zimiz júrgizgen saýaldamalardy da saraptaıtyn bolsaq, shyn máninde jaıaý júrýdi kúndelikti daǵdysyna aınaldyrǵan azamattar ishinde joǵaryda atalǵan aýrýlarǵa shaldyqqandar joq eken.
О́kinishke qaraı, bizdiń azamattar jaıaý júrmeıdi, taıaq tastam jerge de kólikpen barǵandy durys kóredi, óıtkeni, kópshiligi jaıaý júrýdiń zor densaýlyqtyń kepili ekendigin, atalǵan aýrýlardyń aldyn alatynyn bilmeıdi, al biletinderi jaıaý júrýge erinedi nemese osy mańyzdy máselege mán bermeıdi. Sondyqtan halyq arasynda úgit-nasıhat jumystaryn júrgizýimiz kerek.
Qazaqstannyń jaıaý júrý jáne skandınavııasha jaıaý júrý federasııasy (budan ári – Federasııa) jaıaý júrýdi halyq arasynda jappaı nasıhattap, ony jalpyulttyq qozǵalysqa aınaldyrýdy josparlap otyr. Federasııany damytý úshin qatarymyzǵa qalyń buqarany tartyp, erikti azamattarmen jumys isteıtin bolamyz. Federasııanyń resmı saıty www.hodba.kz
Biz bir top belsendi azamat halqymyzdyń densaýlyǵyn jaqsartýǵa óz úlesimizdi qosý úshin osy Federasııany qurdyq. Endi «Kún saıyn 10 000 qadam júreıik» dep atalatyn jalpyulttyq baǵdarlamamyzdy qalyń jurtshylyqqa usynamyz. Bizdiń búkil baǵdarlamamyz bir ǵana sóılemnen tursa da onyń kóterer júgi aýyr, mán-mańyzy joǵary. Iаǵnı, Federasııanyń árbir múshesi kún saıyn 10 000 qadam júrip ótýge mindettenedi. Árbir adamnyń osy maqsatty oryndaýy úshin kómektesetin bolamyz, ıaǵnı oqytamyz, úıretemiz, tıisti sharalar uıymdastyramyz jáne qajet bolsa arnaıy daıyndaımyz. Biz aldymyzǵa osyndaı óte qarapaıym da qoljetimdi, biraq halyq úshin paıdasy asa zor maqsat qoıyp otyrmyz. Shyn máninde jaıaý júrýdiń adamnyń densaýlyǵyn jaqsartyp, ómir jasyn uzartatyndyǵyna esh kúmán bolmaýy kerek.
DDU derekterine súıenetin bolsaq, sońǵy kezde obyr, júrek-qan tamyrlary aýrýlary, prostatıt, qant dıabeti, ókpe qabynýy, búırek jáne baýyr aýrýlaryna shaldyǵý sany búkil álem boıynsha ósip keledi, bizdiń elimiz de odan shet qalyp otyrǵan joq. Al onyń aldyn alýdyń eń tıimdi de jalǵyz joly jaıaý júrý ekendigi qazirgi medısınada dáleldengen. Sondyqtan osy qorqynyshty aýrýlardan halqymyzdy qutqarýdyń tıimdi joly − kún saıyn jaıaý júrý. Biz keńesimizdi 1000 adamǵa tyńdata alsaq, olardy osy zaýaldardan qutqardyq dep esepteımiz. Eger bizdiń qatarymyzǵa 1 000 000 adam kiretin bolsa, qoǵamdaǵy mıllıon jannyń deni saý bolyp, baqytty bolýyna óz úlesimizdi qosqanymyz. Federasııa aýrýhanalar salmaıdy, adam emdeýmen de aınalyspaıdy, biraq osylaısha shyn máninde myńdaǵan adamnyń ómirin qutqarýǵa atsalysady.
Bizdiń elimizde jaıaý júrý jáne skandınavııasha jaıaý júrý sport túrinde tanylmaǵan, ıaǵnı respýblıkalyq sporttyq tizbede sport túri retinde tirkelmegen. Sondyqtan bizdi osy sport túrlerin zańdy túrde tirketip, resmı moıyndalýy úshin júrgiziletin úlken jumystar kútip tur. Osy maqsatta skandınavııasha jaıaý júrý sporty boıynsha Fınlıandııadaǵy halyqaralyq skandınavııasha jaıaý júrý federasııasynyń standarttary men normatıvterin qabyldaımyz. Al jaıaý júrý sporty boıynsha ózimizdiń normatıvterimiz ben standarttarymyzdy ázirleımiz jáne soǵan sáıkes ózimizdiń tártipterimiz ben erejelerimizdi jasap shyǵaramyz.
Federasııamyz respýbıkalyq jáne halyqaralyq deńgeıdegi tıisti akkredıtteý jáne moıyndalý rásimderinen ótkennen keıin elimizdegi basqa da moıyndalǵan sporttyq federasııalar sekildi zańdyq negizde óz sportshylarymyz ben jattyqtyrýshylarymyzǵa tıisti sporttyq razrıadtar men ataqtar beremiz. Mamandar daıyndap, tıisinshe ózimizdiń jattyqtyrýshylarymyz ben sportshylar quramyn jasaqtaımyz.
Qazaqstannyń jaıaý júrý jáne skandınavııasha jaıaý júrý federasııasyn elimizdiń barlyq óńirinde quramyz. Osyǵan baılanysty, óz densaýlyǵymen birge halyqtyń densaýlyǵyn da jaqsartýǵa úles qosýǵa nıettes azamattardy quramymyzǵa kirýge shaqyryp, Federasııa fılıalynyń prezıdenti, vıse-prezıdentteri laýazymdaryna konkýrs jarııaladyq. Barlyq aqparat www.hodba.kz saıtynda.
Jambyl AHMETBEKOV,
Parlament Májilisiniń depýtaty, Qazaqstannyń jaıaý júrý jáne
skandınavııasha jaıaý júrý federasııasynyń prezıdenti