Áleýmettik máselelerdi sheshýge qomaqty qarajat bólinedi

Forýmǵa qatysýshylar men shaqy­ryl­ǵandardyń báriniń oıynda tek halyqtyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaq­sarýyna qanshalyqty kómek kór­se­tiletini alańdatqan. Al endi El­ba­synyń sezdegi sózinen keıin bul kómek kóleminiń orasan zor bol­ǵanyna qatty tańyrqaǵanymyzdy ja­syra almadyq. Kúrdelenip qalǵan áleý­met­tik máselelerdi sheshýge 2 trln teń­ge­den astam qarajat bólingeni bu­ryn-sońdy bolmaǵan jaǵdaı edi. 

Sheshilýine qarajat bólingen bar­lyq máseleler mańyzdy. Sonyń ishin­de meni qatty tánti etkeni – aýyl tu­rǵyn­dary­nyń aýyz sý máselesin sheshýge qo­maqty qarajattyń bólinýi. Árıne buǵan deıin de osy máseleni sheshýge mıl­lıardtaǵan qarajat bólingen, alaı­da ol jetkiliksiz bolyp edi. Kóptegen oblystarda taza aýyz sý­men qamtý kórsetkishi 50 paıyzdan aspa­ǵan. Al Batys Qazaqstan, Pavlodar sııaq­ty oblystarda odan da tómen. Árı­ne aýyl turǵyndarynyń ómir súrý sapasyn kóterý taza aýyz sýmen qam­ta­masyz etýge tikeleı baılanysty. Son­dyqtan bul másele túbegeıli sheshilýi kerek-ti. Osyǵan Elbasy nazar aýdaryp, máseleni sheshýge 150 mlrd teńge bólin­sin degen talaby bizdi qýantyp otyr. 

Sonymen qatar jergilikti jol­dardy salý men jóndeýge de qomaq­ty qarajat qarastyrylǵany kóńil­­ge jylylyq uıalatty. Bizde iri a­vto­magıstraldardy salý men jóndeý­ge «Nurly jer» baǵdar­la­ma­synyń sheń­berinde qarajat tabylyp, qazir olar paıdalanylýda. Biraq aýyl arasyndaǵy, aýdan ishindegi jol­dar­dyń jaǵdaıy syn kótermeıtin edi. Saılaýshylarmen kezdesken saıyn bizdiń aldymyzdan únemi osy másele shyǵatyn. Keshe Prezıdent óziniń sózinde osy másele týraly aıtyp, árbir adam óziniń úıine deıingi joldyń jaqsy bolǵanyn qalaıdy dedi. Endi osy problemany sheshýge qomaq­ty qarjy bólingeli otyr. Sony­men birge bolashaǵy bar eldi mekender­di anyqtap, olarǵa tolyq jaǵdaı jasaý máselesiniń sheshiletini de bizdi qanaǵattandyryp otyr. «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasynan halyq úlken úmit kútetini belgili. Osy sharalar iske asyrylsa – aýyl turǵyndary­nyń ál-aýqatynyń artatyny sózsiz. Qazir kóptegen eldi mekenderde mal ósirý­ge, kókónis plantasııasyn qurýǵa, as­tyq egýge qolbaılaý bolyp otyrǵan – jol máselesi edi. О́ıtkeni shaǵyn kásippen aınalysatyn jandar joly joq jerge bara qoımaıtyn, endi jol máselesi sheshiletin bolsa, eń shalǵaıdaǵy aýyldarǵa deıin shaǵyn bıznes ókilderi baratyn shyǵar degen úmit bar. 

Maǵan taǵy bir unaǵan másele – tur­mysy aýyr otbasylardyń tur­ǵyn úılerge qoljetimdiligin arttyrý bolyp otyr. Olarǵa arnalyp aren­dalyq úıler salynýmen qatar Turǵyn-úı qurylys jınaq banki arqyly 2-3 paıyzdyq qana ósim­men nesıe beriletin boldy. Bul da hal­qy­­myz úshin qýanyshty habar. Tur­my­sy tómen myńdaǵan otbasylar bul jeńildikti paıdalanatyn bola­dy. Elbasy ózi­niń sózinde ákim­der­ge qaratyp, «bılik qoldaryńda bar, qara­jat bólingen, endeshe nege tap­­syr­­­many oryndamasqa?!» dedi. Son­­dyq­tan ákimder bilekti sybanyp ju­mysqa kirisetin shyǵar dep oılaımyn.

Shavhat О́TEMISOV,

Májilis depýtaty