Memlekettik qyzmetshi mártebesine daq túspesin

Memlekettik qyzmetshi mártebesine daq túspesin

Sársenbi, 5 qyrkúıek 2012 7:18

Qazaqstanda jemqorlyqpen kúres memlekettik saıasattyń ne­gizgi basymdyǵy bolyp belgi­le­n­gen. Sondyqtan elimizde sybaılas jemqorlyqpen kúres boıynsha kezeń-kezeńimen jáne júıeli túrde jumys júrgizilip keledi.Osy baǵytta atqarylǵan ju­mys­­tarǵa toqtala ketsem, ótken jyly tártiptik keńestiń usy­ny­sy boıynsha 125 memlekettik qyz­met­­shige tártiptik jaza qolda­nylsa, onyń 67-si sybaılas jem­qorlyqqa barǵany úshin tártiptik jaza aldy. Al bıylǵy jyldyń 6 aıynda 42 tártiptik is qaralyp, onyń ishinde 4 memlekettik qyz­metker sybaılas jemqorlyq sı­patyndaǵy quqyq buzýshylyǵy úshin jazalandy.

Sársenbi, 5 qyrkúıek 2012 7:18

Qazaqstanda jemqorlyqpen kúres memlekettik saıasattyń ne­gizgi basymdyǵy bolyp belgi­le­n­gen. Sondyqtan elimizde sybaılas jemqorlyqpen kúres boıynsha kezeń-kezeńimen jáne júıeli túrde jumys júrgizilip keledi.Osy baǵytta atqarylǵan ju­mys­­tarǵa toqtala ketsem, ótken jyly tártiptik keńestiń usy­ny­sy boıynsha 125 memlekettik qyz­met­­shige tártiptik jaza qolda­nylsa, onyń 67-si sybaılas jem­qorlyqqa barǵany úshin tártiptik jaza aldy. Al bıylǵy jyldyń 6 aıynda 42 tártiptik is qaralyp, onyń ishinde 4 memlekettik qyz­metker sybaılas jemqorlyq sı­patyndaǵy quqyq buzýshylyǵy úshin jazalandy.

Quqyqtyq statıstıka men arnaıy esepke alý basqarmasynyń málimetteri ústimizdegi jylǵy 1 toqsanda oblys boıynsha 29 laýazymdy tulǵa tártiptik jazaǵa tar­tylǵanyn aıtady. Onyń ishin­de memlekettik qyzmetshiler sany – 14, memlekettik qyzmetshige teńes­ti­rilgender – 7 (5-eýi bilim salasyn­­da), quqyq qorǵaý jáne keden or­gan­darynyń qyzmetkerleri – 8 adam. Osy 29 laýazym ıesiniń 7-i tár­tip­tik keńeste qaralyp, basqa­laryn mem­lekettik organ basshy­la­rynyń ózderi qarap, jazaǵa tartqan.Búginde sybaılas jemqorlyq úshin jazanyń kúsheıtilýi sebebi­nen qyzmetinen aıyrylý qaýpi tón­gen qyzmetshiler neshe túrli aılaǵa barýdy ádetke aınaldyra bastady. Olardyń tártiptik isi qaralar kezde aýrýhanaǵa jatyp alýy, sotqa shaǵymdanyp, isti qaraýdy ýaqyt­sha toqtatyp qoıýy, sosyn sot sha­qyrýyna kelmeı, isti saǵyzdaı sozýy da jıilep barady. Tipti keıbir organdarda jazadan qashyp, bala kútimi boıynsha «demalysqa» ketken azamattar da bar.Memlekettik organdar jyl sa­ıyn ózderiniń jemqorlyqqa qarsy josparlaryn bekitip otyrady. Biraq, ókinishke qaraı, bul josparlar tek qana qaǵaz kúıinde qalyp otyrǵanyn taldaý kórsetti. Al jemqorlyqpen ishki kúrestiń túri ýaqytyly deklarasııa tapsyrý jáne toqsanyna bir ret quqyqtyq sabaq ótkizýmen shektelip otyr. Organdar óz qyzmetindegi problemalardy taldap, bastama kóter­meı­di. О́z arasyndaǵy jemqorlyq­pen kúresip, ony áshkereleýdiń ornyna, áriptesterin jazadan qutqa­rýǵa tyrysady. Muny «korpora­tıvtik birlik» dep kúpinetinder de kezdesedi. Alaıda bul «korpora­tıv­tik birlik» emes, quqyq buzý­shyny jasyrý, ıaǵnı zańsyzdyqqa barý bolyp tabylady.Memlekettik organdardaǵy jem­­­qorlyq sıpatyndaǵy quqyq buzý­shylyqtar kadrlardy irikteýden bastaý alatyny ótirik emes. Nege? О́ıtkeni, qoldanystaǵy konkýrs ótkizý mehanızmi ádilettilikti qam­tamasyz ete almaı otyr. Konkýrs­tar ótkizýde formaldilik basym, óıtkeni qorytyndy sheshim shyǵarý kezinde komıssııa basshyǵa táýeldi bolýda. Sondyqtan memlekettik qyzmetke bilimi, biligi barlar emes, «aǵalary» men «qaltalary qalyń­dar» ótip ketip jatady.Sonymen birge, testten ótken úmitkerlerdiń ishinen tańdaý júr­gizýdiń eshqandaı krıterııleri belgilenbegen, barlyǵy memle­ket­tik organ basshysynyń quzyrynda. Osyny paıdalanyp, memlekettik qyzmetke biliktiligi az, moraldyq kelbeti tómen adamdar kirý múm­kin­digi joǵary. Al tártiptik keńes­tiń memlekettik organdarda kadr­lardy irikteý úderisine aralasýy zańsyz bolyp tabylady. Osyndaı sebepter men saldarlar attestasııa, qyzmet­shilerdi aýystyrý ke­zin­de de oryn alýda. Qyzmet­shi­lerdi májbúrleý arqyly tómen laýazymǵa aýystyrý fak­ti­leri de oryn alýy múmkin. Aıtaıyn de­ge­nimiz, «Memlekettik qyz­met­tiń jańa modeliniń tujyrym­damasy» osy aıtylǵan kemshilik­ter­di joıý, memlekettik qyzmetshi­lerdiń sapasyn arttyrýǵa, sol ar­qyly sybaılas jemqorlyq deńge­ıin tómen­detýge baǵyttalyp otyr. О́ıtkeni, tujyrymdamaǵa sáıkes, jaqynda «Memlekettik qyzmet týraly» zańǵa birqatar ózgerister en­gi­zilip, kadrlardy irikteý meha­nızmi ja­ńadan qalyptastyry­la­tyn bolady. Kadrlar rezervin ja­ńa turǵyda qalyptastyrý «ko­man­dalyq jú­ıe­den» arylýǵa septigin tıgizbek.Sapaly kadrlar turaqtylyǵyn saqtaý úshin saıası qyzmetshiler, «A» jáne «B» korpýsyndaǵy mem­lekettik qyzmetshiler sanaty anyq­talady. Qazirgi ýaqytta «korrýp­sıo­gendik laýazymdar» tizbesi jasalyp jatyr, oǵan jatqyzylǵan laýazym ıelerine qosymsha jem­qorlyqqa qarsy arnaıy tekserý júrgiziletin bolady.Eger oblystaǵy memlekettik qyzmettiń monıtorıngi boıynsha statıstıkalyq kórsetkishterdi my­salǵa keltirer bolsaq, 2012 jyl­dyń 1 shildesine memlekettik qyz­metshilerdiń shtattyq sany 4881 bolsa, naqty sany – 4645, ıaǵnı 95,2% qamtylǵan. Al saraptap qa­raıtyn bolsaq, qalǵan 5% shama­syndaǵy laýazymdar ýaqytsha nemese turaqty bos qalyp otyrady. Sondaı-aq, ótken jyly jarııa­lan­ǵan konkýrstardan 268 jeńimpaz anyqtalsa, onyń 132-si nemese 49,3% otyz jasqa deıingi azamattar. Al 2012 jyldyń birinshi jarty jyldyǵy boıynsha jarııalan­ǵan konkýrstarda 124 jeńimpaz anyqtalyp, onyń 69-y (55,6%) otyz jasqa deıingi azamattardy qu­rapty. Degenmen, konkýrs jeńim­pazdarynyń qatarynda jastar kóp bolǵanymen, olardyń úles salma­ǵy jalpy memlekettik qyzmette júr­gen qyzmetshiler arasynda edá­ýir az ekendigi baıqalyp otyr. Bul da oılanatyn másele.Biz jaqynda «Jas tulpar» jas memlekettik qyzmetshiler klýbymen birlesip joǵary oqý ornyn bitirýshi túlektermen kezdesý ót­kizdik. Kezdesý barysynda jastar­dyń janarlarynan memlekettik qyzmetke degen qushtarlyq onsha baıqalmady. Olar úshin jumysqa ornalasýdyń basty sharty – jo­ǵary eńbekaqy bolyp tabylady eken. Osy jerde Memleket basshy­synyń «Bizdiń jastar elespen ómir súrmeýge tıis. Esh jerde, álemniń eshbir elinde bárine birden ıe bolý múmkin emes. Týǵan Qazaqstanda eńbek etip, óz ále­ýet­te­rin júzege asyrýlary qajet», degen sózi eske oralady.Búginde Memleket basshysy eli­mizdiń kadrlyq áleýetin qalyp­tas­tyrýǵa erekshe mán berip otyr. Sany bar, sapasy joq mamandardy emes, bolashaqta halyq úmitin aqtaı alatyn isker azamattardy daıyndaý qajet ekenin únemi eske salýda. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta memle­kettik qyzmettiń jańa mo­delinde iske asyrylatyn yntalan­dyrýdyń tıimdi júıesi jumystaǵy joǵary kórsetkishter úshin tikeleı yntalandyrýlardy qurýshy, kadrlardy memlekettik qyzmette us­tap qalýdy qamtamasyz etýshi faktor jáne sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshy­lyqtarynyń aldyn alýǵa arnalǵan qosymsha shara bolady dep bilemiz.Ázimhan SATYBALDIN,Memlekettik qyzmet isteri agenttiginiń Jambyl oblys boıynsha basqarmasynyń bastyǵy, Tártiptik keńes tóraǵasy.Jambyl oblysy.