KEDENDIK ODAQTYŃ ALǴAShQY QADAMDARY

Qazaqstan, Reseı, Belarýs elderine arnalǵan biryńǵaı ekono­mıkalyq keńistik aradaǵy qarym-qatynastardyń qyzý ári jyldam júrýine yqpal etýde. Belorýssııa elinen kelgen bir top delegasııa Se­meıde bolyp, birqatar kelisimderge qol jetkizgen bolatyn. Atap aıtqan­da, qala ákimi Meıramhat Aın­a­bekov pen Mogılev qala­synyń meri Stanıslav Borodavko áriptestik qarym-qatynasty nyǵaıtý maqsatynda kelisimderge qol qoıdy. Eki qala kásiporyndary jaǵynan bir-birine uqsas. Bul ózara mańyzdy áriptestiktiń qataryna jatady. Semeı Ertis ózeniniń boıynda ornalassa, Mogılev Dneprdiń jaǵasynda tur. Eki qalada da turǵyndar sany 300 myńnan asady. Semeı qashanda saýda orta­lyǵy bolǵan. Qytaıdan 500 sha­qyrymda, Reseıden 150 shaqyrym jerde ornalasqan. Semeıdiń Mınskidegi traktor zaýytymen iskerlik baılanysy bastalǵanyna bir jyldaı ýaqyt ótti. Bıylǵy jyldyń ózinde jıyp, qurastyrýǵa 420 traktor túsipti. Mınsk traktor zaýyty marketıng-dırektorynyń birinshi orynbasary Valerıı Aleksandrov Semeıdegi traktor jasaıtyn SemAZ kásipornynda shyǵarylatyn ónimder sapaly, sondyqtan da zaýyt Ortalyq Azııaǵa aýylsharýshylyq kólikterin shyǵaratyn iri óndiris ornyna aınala alady deıdi. Bıyl alǵash ret myńdaǵan tehnıka shyǵaryl­maq. Qazir qolda bar úlgige qo­symsha jer jyrtatyn energııalyq qýattylyǵy joǵary traktor túri óndiriske engiziledi. Belarýs eliniń Bobrýısk qalasyndaǵy “Agromash” kásipornynyń óndiretin traktor tirkemeleri men qosymsha jabdyq­tary SemAZ-daǵylar úshin qyzyǵý­shylyq týǵyzýda. Osy jabdyqtar Semeıde de shyǵarylatyn bolsa onda kommýnaldyq sharýashylyqqa qajetti traktor túri jasalatyn bolady. Jol sypyrǵysh, qar kú­regishterdiń traktorǵa jasaqtalǵan túrleri qazirgi zaman talabyna saı qamtylmaq. Belorýssııadan kelgen ókilder bul jabdyqtardy SemAZ-da shyǵarý úshin qajetti óndiris alańdary men tájirıbeli ma­man­dar­dyń bar ekendigine kóz jet­kizdi. “Belarýs” traktory Eýropada shyǵarylatyn traktorlarǵa qa­ra­ǵan­da baǵasy arzan, sapasy joǵary. Máselen, ótken jyly Mınsk trak­tor zaýyty 47 myń dana tehnıka túrlerin shyǵarsa, onyń 6 myńy Belorýssııaǵa qaldyrylyp, qalǵa­ny Reseıge eksportqa shyǵarylǵan. Úsh eldiń kedendik ońtaıly ózge­risteri taýarlardy almasý baǵytyn­daǵy ekonomıkalyq zor múmkin­shilik. Ásirese, kásipkerlikke betal­ǵandar úshin bul ońtaıly júıe bolyp otyr. Mogılev meri Sta­nıslav Borodavkonyń aıtýynsha, sharýashylyq salasynda tyǵyz qarym-qatynasta jumys isteý óndiristi ilgeriletedi. Bılik oryn­dary áriptestik baılanys­tyń da­mýyna yqpal etip otyr. Kásip­oryn jumysy degenimiz – bul qalanyń ósip-órkendeýine qajetti salyqtar. Qolda bar múmkindik­terdi paıdalaný ýaqyt enshisinde. Mogılevte de qazaqtar tura­dy, — dedi Stanıslav Borodavko, – olar negizinen Keńes odaǵy kezinde áskerı boryshyn ótep jú­rip, sodan keıin birjola turaq­tap qalǵandar. Olardyń barly­ǵynyń da halderi jaqsy. Belo-rýssııa ekinshi otandary bolyp ketken. Taǵy bir aıta keter másele, avtobýs qurastyratyn “DAEWOO BUS KAZAKHSTAN” kásiporny osydan bir jyl buryn turalap qalǵan edi. Qazirde zaýyttyń sehtarynda jumys tolyǵymen jalǵasty. Reseıdegi jolaýshy­lardy tasymaldaıtyn kólik qura­ly retinde maquldanǵan sertı-fıkatqa ıe bolý erteńge degen naǵyz senim. Alǵashqy avtobýs­tar­dy Máskeý men Tom qalalary alypty. Kedendik odaqtyń qazirgi sharttary avtobýs baǵasyna tıimdi bolyp otyr. Olardyń sharty boıynsha avtobýstardyń joba­syna sál-pál ózgerister engen eken. Kásiporyn bolashaqta 120 oryndyq avtobýs túrin shyǵarýdy josparlap otyr. Raýshan NUǴMANBEKOVA, Semeı.