Jýyrda qala ákimi Nurjan Áshimbetov qazir ınvestısııa kózi joq ekenin, ınvestor baılanysyn úzgenin, sondyqtan kremnıı zaýytynyń jobasy toqtatylǵanyn habarlady. Qazir ákimdik zaýyt salýǵa berilgen jerdi qaıtarý jumystarymen aınalysyp jatqan kórinedi.
Jalpy, bul joba «Kásipkerlikti qoldaý kartasyna» engizilgen. Oblystyq ákimdik te ınvestorlarǵa qoldaý kórsetip, olardy tezirek jobany júzege asyrýdy bastap, berilgen jer ýchaskesin ıgerýge shaqyrdy. Zaýyt salynatyn jer qaladan 16 shaqyrym qashyqta – Nur-Sultan – Pavlodar magıstraldy temir joly men avtojolyna jaqyn mańaıda ornalasqan. Kelisim boıynsha kompanııaǵa GRES-1, GRES-2 stansalary arasynan 124 gektar jer telimi berilgen. Budan bólek 40 gektar jer turmystyq qatty qaldyqtar polıgonyn qurýǵa bólindi.
Aldymen bul jaǵdaıǵa qalanyń atmosferasyn lastaný deńgeıin jaqsy biletin ekibastuzdyqtar alańdaı bastady. Buǵan tóńirekte jaǵalaı qonystanǵan mal-jany bar 33 aýyldy qosyńyz. Sondyqtan jobanyń qorshaǵan ortaǵa áserin baǵalaýdy ekologtar men osy salanyń sarapshylary ázirledi.
– Turǵyndardyń pikirleri eskerilip, jobanyń qorshaǵan ortaǵa ekologııalyq áseri jóninde túsinik beriledi. Qoǵamdyq tyńdaýlar ótkiziledi, – dep habarlandy.
Bul zaýyttyń ınvestory kim? Investısııa qaıdan kelýi tıis edi? Qalalyq ákimdiktiń málimetinshe, ınvestor «Ansa Silikon» JShS – resmı tirkelgen otandyq kásiporyn eken, zaýyt dırektory Serǵazy Berkinbaev. Jobany ınvestordyń menshikti qarajaty men bankten alatyn qaryz aqshasyna salý josparlanypty. Joba boıynsha О́skemenniń, Qaraǵandynyń mamandary jumys istep, otandyq fırmalar zaýyt qurylysyn júrgizýge tıis boldy. Biraq zaýytqa qajetti qural-jabdyqtar Qytaıdan tasymaldanady. Zaýyt iske qosylǵan kúnde de qytaılyq mamandar tehnıkalarmen jumys isteýdiń qyr-syryn jergilikti mamandarǵa oqytady, úıretedi. Odan soń elderine qaıtady.
Toqtap qalǵan jobanyń áý bastaǵy jospary tym jaqsy edi. Kremnıı zaýytyn salýǵa nelikten Ekibastuz qalasynyń tańdalýy aıtpasa da túsinikti. Birinshiden, eki birdeı elektr stansasy arqyly zaýyt jaqyn jerden elektr qýatyn arzanǵa satyp alady. Ekinshiden, shıkizat keletin Qaraǵandy, Reseı jaqyn, munaı koksy – Pavlodardan, jumys kúshi – Ekibastuzdan keledi. Zaýyt basshylyǵy aıtqandaı, kremnıı Eýropa, Japonııa, Qytaıda suranysqa ıe. Qaldyqsyz óndiristiń ónimi negizinen, eksportqa shyǵarylýǵa tıis. О́ndiris iske qosylsa, jergilikti bıýdjetke jyl saıyn 500 mıllıon teńge kóleminde salyq túsedi. Qorshaǵan ortany qorǵaý maqsatynda kásiporyn tóńireginde 50 gektar aýmaqqa jasyl jelek otyrǵyzylady. Jobada jasalǵandaı, joǵary tehnologııalyq zamanaýı tozań tutqysh quraldar ornatylady.
Alaıda, qurylys bastalmaı jatyp-aq, qalada onsyz da aýaǵa zııandy qaldyqtar shyǵaratyn óndiristerdiń ortasynda qalǵanyn aıtqan qoǵam belsendileri narazylyq bildirgeni de esimizde. Byltyr qoǵam belsendilerimen, jurtshylyqpen kezdesken «Ansa Silicon» JShS dırektory Serǵazy Berkinbaev, joba jetekshileri Baýyrjan Alteev pen Jaqyp Kúltaıuly Qaraǵandyda da kremnıı zaýyty bar ekenin, óndiristen qalaǵa eshqandaı qaýip-qater joq ekenin aıtqan-dy. Investısııalyq áleýmettik baǵdarlamany júzege asyrýǵa ázirmiz degen bolatyn.
– Joba mindetti túrde ekologııalyq saraptamadan ótkiziledi. Bul zańda qarastyrylǵandyqtan, memlekettiń baqylaýynda. Turǵyndardyń kelisiminsiz zaýyt qurylysy bastalmaıdy, – degen edi kompanııa ókilderi.
Árıne, Ekibastuzdaǵy kremnıı zaýytynyń jobasy qandaı maqsatta toqtatylǵany áli belgisiz. Múmkin, jobanyń áli de naqty durys jasalmaǵany da, áldeqalaı basqa da sebepter bolǵan shyǵar. Tipti qala ákimi Nurjan Áshimbetovtiń jobanyń toqtaǵany týraly málimdegeni tańsyq emes. Elimizde qanshama jobalar osylaı qur daqpyrtpen bastalyp, ashylyp-jabylatyny jurtshylyqqa onsyz da belgili.
Aıtpaqshy, kúni keshe taǵy bir jańalyq óńir turǵyndaryn eleń etkizdi. Oblys ákimi Bolat Baqaýov Nur-Sultanda AQSh, BAÁ, Pákistan ınvestorlarymen kezdesti. Ákimdiktiń baspasóz qyzmetiniń habarlaýynsha kezdesýde sheteldik ınvestorlarmen óńirde júzege asyrylatyn aýqymdy jobalar barysy talqylanǵan. Oblys ákimi kezdesýge qatysqan Birikken Arab Ámirlikteriniń kompanııasyn aldaǵy ýaqytta oblysta kremnıı zaýytynyń jobasyn júrgizýge shaqyryp, barynsha qoldaý kórsetetinin aıtypty. Osylaısha, bul kezdesý toqyrap qalǵan zaýyt qurylysynyń qaıta jandanýyna túrtki bolar degen úmit otyn qaıta jaqty.
Pavlodar oblysy