Saıası qýǵyndaýlardyń qasireti men zardabyn, onyń obalyn sezine bilgen Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen 31 mamyr – Saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandaryn eske alý kúni bolyp belgilengen edi. Sol ýaqyttan beri tarıhtyń aqtańdaq betteri men qyrlary ashyla túsip, uzaqqa jabylǵan qupııa qorlar qotarylyp, bir-birinen eriksiz ajyratylǵan adamdar qaıta qaýysha bastady. Qoldan uıymdastyrylǵan ashtyq pen qýǵyn-súrgin kesirinen mıllıondaǵan adam qaza tapty.
Halyqaralyq forým aıasynda «Kemel bolashaq úshin ótkendi tarıhı-mádenı turǵyda uǵyný» taqyrybynda ǵylymı konferensııa uıymdastyryldy.
Jıyndy ashqan Qazaqstan halqy Assambleıasy Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Janseıit Túımebaev halqymyzdyń erlik pen eldikke toly jylnamasynda qaıǵyly da qasiretti kezderdiń az bolmaǵany ashy shyndyq ekenin atap ótti.
– Bizdiń halyq qýǵyn-súrgin kesirinen jazyqsyz sheıit bolǵan azamattardyń esimderin eske alyp, olardyń rýhyna taǵzym etýdi eshqashan esinen shyǵarǵan emes. Bul – tarıhtan taǵylym alyp, bıik maqsat – «Máńgilik elge» bet alǵan uly halyqtyń ulaǵatty isi, – dedi J.Túımebaev.
Al Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Dáýren Abaev tushymdy oılaryn ortaǵa saldy.
– Elbasy: «Tarıh ótkenniń sabaǵy. Biz ótkenimizge qarap, erteńimizdi túzeýimiz kerek», degen bolatyn. Sondyqtan ótkendi umytpaý, Alash arystarynyń atyn ulyqtaý, asharshylyq qurbandaryn eske alý bizdiń jáne keleshek urpaqtyń qasıetti boryshy. Sol jyldar qazaqtyń ǵana emes, ózge de kóptegen ulttardyń ulttyq qasiretine aınaldy. Kúrdeli kezeńderde qazaq topyraǵyna tutas halyqtar jer aýdaryldy. О́zderiniń aýyr jaǵdaıyna qaramastan qazaq halqy kóptegen ulys ókilderin baýyryna basty. Kúshpen jer aýdarylǵan birqatar etnostyń ókilderi búgingi tańda bizdiń baýyrlarymyzǵa, otandastarymyzǵa aınaldy.Táýelsizdigimizdiń tuǵyrly bolýyna, eldigimizdiń bekem bolýyna sol otandastarymyz da atsalysyp otyr, – dedi D.Abaev.
Mınıstr atap ótkendeı, Álıhan Bókeıhanovtan bastap Halel, Álimhan, Muhamedjan, Mirjaqyp, Sáken, Beıimbet, Maǵjan sııaqty taǵy da basqa arystarymyzdyń artynda ólmeıtin sózi, óshpeıtin ónegesi qaldy. Qazir de qýǵyn-súrgin men asharshylyq qurbandaryn eske alý maqsatynda mýzeıler ashylyp, eskertkishter ornatylyp, Alash qaıratkerleri týraly fılmder túsirilip, olardyń eńbekteri zerttelip jatyr.
– Bul irgeli isterdiń bári Elbasynyń tikeleı baqylaýynda, – dep sózin túıindedi mınıstr D.Abaev.
Forým aıasynda mýzeıde ótken ǵasyrdyń 40-jyldarynda qazaq dalasyna jer aýdarylǵan ulttardyń ómirin sýretteıtin kórme de ashylǵan. Sondaı-aq «Deportasııalar tarıhynan. Qazaqstan. 1939-1945 jj.» atty derekter jınaǵy men «Lev Premırov: ıspoved hýdojnıka Karlaga» kitabynyń tusaýy kesildi.