QYZYLAǴASh JEDEL QALPYNA KELEDI

degen tujyrym memlekettik komıssııa otyrysynda naqtylandy Gazetimizde buǵan deıin Aqsý aýdany Qyzylaǵash aýylyndaǵy tasqynǵa baılanysty oryn alǵan jaı aıtylǵan edi. Memleket bas­shy­synyń atalǵan eldi mekendegi qaı­ǵyly oqıǵanyń sebep-salda­ryn tekserý men zardaptaryn joıý, turǵyndarǵa qajetti kómek kór­setýdi erekshe tapsyrǵany jáne baqylaýǵa alǵany belgili. Osyǵan oraı Premer-Mınıstr­diń orynbasary – Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıs­tri Áset Isekeshev dúısenbi kúni Je­tisý jerine arnaıy jumys saparymen kelip, tasqyn bolǵan aımaqty tikushaqpen aralady. Bu­dan soń Qyzylaǵash aýylyndaǵy Tótenshe jaǵdaılar mınıstri men oblys ákimi jáne Astanadan kel­gen mınıstrlikter men agenttik, basqa da qyzmet salasynyń bas­shylary sý tasqynynan zardap shekken aýyldy aralady. Atalǵan aýyldaǵy jedel shtab­ta olar sý shaıǵan jáne turýǵa jaramaıtyn úılerdiń ornyna sa­ly­natyn úsh bólmeli jeke úıler­diń jobalarymen tanysty. Turǵyn úıdiń paıdaly alańy 80 sharshy metrdi qurasa, olardy abattandyrý men ınjenerlik kommýnıkasııa, úı janyndaǵy basqa da turmysqa qajetti qurylystardy qosqandaǵy baǵasy 7-9 mln. teńge aralyǵynda bolady dep topshylanyp, turǵyn úılerdegi turmystyq jaǵdaılar eskerilgen. Qyzylaǵashtaǵy tas­qyn saldarynan kelgen shyǵyn shamamen 7 mlrd. teńgeden asady dep boljanýda. Bul jóninde ko­mıssııa otyrysynda oblys ákimi­niń birinshi orynbasary Amandyq Batalov málimdedi. Sý tasqyny ákelgen zardap kólemin kórgen Áset Isekeshev Premer-Mınıstrdiń eki birdeı qaýlyǵa qol qoıǵanyn, Úkimetten 600 mln. teńge bólinetindigin, ekin­shiden Aqsý aýdanyndaǵy tótenshe jaǵdaılardy joıý maqsatynda ma­te­rıaldyq rezervten qundylyq­tar­dy bosatý týraly máseleniń she­shilgenin ortaǵa saldy. Mem­le­ketten bólingen qarjy Qyzylaǵash pen Eginsý eldi mekenderindegi tótenshe jaǵdaı saldaryn joıýǵa baǵyttalady. Sonymen qatar, atal­ǵan qarajattyń maqsatty paıda­lanylýyn baqylaý Qarjy mı­nıstrligine mindettelipti. Sondaı-aq, oblys ákimi men tıisti sala basshylaryna aýa raıynyń kúrt jylynýy men ylǵaldyń mol tú­sýine baılanysty Aqeshki sý qoı­masynda da qaýipti jaǵdaıdyń al­dyn alý sharalaryn muqııat júr­gizýdi mindettep, naýryz aıynyń 17-sine deıin qıraǵan jáne jóndeýdi qajet etetin turǵyn úıler jaıly tolyq málimet jı­naý, memleket tarapynan bólingen áleýmettik járdemaqylardy tasqynnan zardap shekkender túgel alýyn qamtamasyz etý kún tártibine ótkir qoıyldy. Tasqynnan zardap shekkenderge baılanysty jumystardy jedel­detýge alǵashqyda qıraǵan turǵyn úı­ler men kóshelerdiń kedergi bol­ǵanyn, endi osy jumystardy je­del­detý jáne aýyldaǵy elektr ja­ryǵy, jol jóndeý máseleleriniń at­qarylatynyn Tótenshe jaǵdaılar mı­nıstri V.Bojko baıandady. Q­a­lyp­tasqan jaǵdaıǵa baılanysty uı­ymdastyrý jumystarynyń tııa­naǵy keltirilip, halyqty azyq-túlikpen, dári-dármekpen qamta­ma­syz etý, ózge de qaıyrymdylyq sharalaryn kórsetýde ázirge másele joq. A.Batalovtyń baıandaýynsha, Qyzylaǵash, Eginsý, Kóltaban, Ala­jıde, Aqtoǵan aýyldarynda 686 tur­ǵyn úı salynýy kerek. Ár úıge qa­jetti qarjy belgili bolsa, bú­gin­de 40-tan astam qurylys kom­pa­nııalary jumysty bastaýǵa ázir. Qalpyna keltirý jumystaryna baılanysty Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq agenttiginiń tóraǵasy, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri apat bolǵan aımaqtaǵy basqa da júktelgen mindetterdi oryndaý jaıynda túsinik berdi. “Qazaqstan temir joly” ulttyq kompanııasy” aksıonerlik qoǵa­my­nyń vıse-prezıdenti oblys aı­ma­ǵyn­daǵy Saryózek pen Úshtóbeniń arasynda selden bolǵan jaǵdaıdyń az ýaqytta qalpyna keltiriletinine toqtaldy. Ýaqytsha júk jáne jo­laýshylar poıyzdary qańtarylǵan. Soǵan qaramastan jolaýshylardyń tıisti jerine jetýine jaǵdaı ja­salyp, aksıonerlik qoǵam Ala­jı­dedegi sel ákelgen zardaptardy taıaý kúnderi jóndeıtinin alǵa tartty. Qyzylaǵashty jaıpaǵan tasqy­n­nyń aýmaǵynyń eni 20-30, uzyn­dy­ǵy 50 shaqyrymdy quraıdy eken. Osy kólemniń 20 shaqyrymyndaǵy izdestirý jumystarynyń nátı­je­sin­de taǵy da 3 adamnyń máıiti tabylyp, tasqynnan mezgilsiz kóz jumǵandar 37-ge jetti. Jıyndy qorytyndylaǵan Pre­mer-mınıstrdiń orynbasary El­basynyń tasqyn zardabynyń se­bep-saldaryn anyqtaýǵa, kiná­lil­er­di jaýapqa tartý jónindegi tap­syr­masyna qatysty jumyspen quqyq qorǵaý organdary jan-jaqty aına­ly­satynyn da eskertti. Máseleniń beti ashylyp, Qyzylaǵash aýy­lyndaǵy adamdardyń ólimine ákel­gen jaǵdaı boıynsha tergeý amal­dary júrgizilip, aýyldyq okrýg ákimi, oblystaǵy tótenshe jaǵ­daı­lar departamenti bastyǵynyń oryn­ba­sa­ry, Aqsý aýdany tótenshe jaǵ­daı­lar bólimshesiniń bastyǵy, “Shy­nar” JShS dırektory jáne qu­ryl­taı­shysy, arnaıy sý paı­da­la­­ný­shylary óndiristik ko­ope­ra­tıvtiń atqarýshy dırektorynyń ús­tinen qylmystyq is qozǵalyp, ýa­qytsha qamaýǵa alyndy. Tergeý jal­ǵasyp, saraptama taǵaıyn­dal­ǵan. Mem­leket basshysynyń tap­syr­ma­syna sáıkes tergeýdiń Bas prokýror men Ishki ister mı­nıs­tri­niń tikeleı baqy­laýyna alynǵanyn da aıtqan jón. Apattan bergi kezeńde onyń basy-qasynda júrgen oblys ákimi Serik Úmbetov halyqtyń qaıǵysyn kóp bolyp bóliskende ǵana seıi­le­tin­in, qoldan kelgendi jasaý qa­jet­tigin jetkizdi. Oblys ákimdigi ta­ra­pynan Aqsý aýdanyndaǵy tótenshe jaǵ­daıǵa baılanysty qaıtys bol­ǵan ár adam úshin 500 myń teńge aqshalaı kómek kórsetilýde. So­ny­men qatar birde-bir otbasy kó­meksiz qalmasa, tas­qynnan zardap shekken ár turǵyn Úkimet tara­py­nan 121 myń teńge kóleminde kómek alatyn boldy. Sonymen qatar óńirdegi tas­qyn­nan zardap shekkenderge qol­ush­yn berý jónindegi qa­ıy­rym­dylyq esepshoty ashylyp, al­ǵash­qy qarjy kelip túsýde. Jer­les­te­riniń qaıǵysyna ortaqtasqan Jam­byl aýdanynyń jurtshylyǵy dúı­sen­bi kúni 2,5 mln. teńge aq­shalaı qar­jyǵa azyq-túlik, kıim-keshek, ba­­lalar kıimi, kórpe-tósekti tike­leı Qyzylaǵashqa jetkizse, budan ke­ıin Alakól, Qarasaı, Panfılov, Tal­ǵar, Eńbekshiqazaq aýdandary da qol­dan kelgen kómekterin, aqshalaı qar­jylaryn aýdardy. Eńbek­shi­qa­zaq aýda­nynyń kásipkerleri qu­ry­lys ma­terıaldaryn tegin jiberýge she­shim qabyldapty. Basqa da jurt­shy­lyq ózderiniń qol ushyn berýge daıyn ekendikterin bildirýde. Keshe Qyzylaǵash aýylynda ta­ǵy da jedel otyrys ótkizilip, qys­qa merzimde apattan keıingi kó­she­ler­di tazalaý, retke keltirý sha­ra­la­ryn muqııat júrgizý barysy or­ta­ǵa salynyp, mindetter naqty­landy. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.