Azamattar zeınetaqysyn ózi basqarýǵa tıis

Keler jyldan bastap jańa erejege sáıkes zeınetaqy aýdarymdaryna jumys berýshi min­detti 10 paıyz aýdarymnan bólek, qyzmetkerdiń jala­qysynyń qosymsha 5 paıy­zyn qosyp tóleýi tıis bola­tyn. Shyny kerek, bul qoǵam­da óte qyzý talqylandy. Kásipkerlerdiń tarapynan túrli ótkir pikirler aıtyldy. Prezıdent Joldaýynan keıin bul ózgeris 2023 jylǵa shegerilgenin memlekettiń qazirgi jaǵdaıda qosymsha tólemniń tıimsiz ekenin túsingenin kórsetse kerek. Ekonomıst retinde osy máselege qatysty mynany aıtqym keledi. Qosymsha 5 paıyzdyq tólem salyq túsimderin kóbeıtkenimen, jumysshylardyń jalaqysynyń azaıýyna yqpal etip, tipti jumys berýshiler vakansııalardy qys­qar­týǵa da májbúr bolýy múmkin edi. Jarnany kóbeıtpes buryn aldy­men halyqtyń eńbekaqysyn kóbeıtýge basym­dyq berý kerek. Jańa aıtyp ketkenimdeı, ony jumys berý­shi­ler tólegenimen, báribir bul faktor eńbekaqynyń kólemine keri áser etedi. Onsyz da tó­men jalaqynyń ústine jarna qosylsa, jalaqysy tómen ha­lyqqa qosymsha jarna aýdarý mindettelse, kúnkóris qıyn­daı­dy. Bul máselede eshqandaı qıyndyq týyndamas úshin aılyq­tyń mejesin 30 paıyzǵa jetkizý kerek dep oılaımyn.

Ekinshiden, zeınetaqy qo­ryn­­daǵy qarajatty árbir adam­­nyń ózi basqarýyna múm­kin­­dik berý týraly sheshim asa oryndy ári qajet bolyp otyr. Bul másele de elimizdegi ekonomıst sarapshylar tarapynan birazdan beri aıtylyp keledi. О́z qarajatyn ózi basqara alatyn múmkindigi bolǵan jaǵdaıda halyqtyń jarnany kóbirek salýǵa yntasy kúsheıedi. Mysaly jınaqtalǵan qarajattyń bir bóligin ıpotekaǵa turǵyn úı alý úshin jumsaýyna bolady.

Prezıdent osy tapsyrmasyn tıimdi júzege asyrý tetigin anyq­taýdy Ulttyq bankke tapsyrdy. Álemdik tájirı­be­de qalyp­tas­qan mundaı qubylysty keıbir memleketter jeke azamattarǵa ınves­tısııa retinde paıdalaný úshin berip otyr. Mysaly, Malaı­zııa­da zeınetaqy qory esebinen qa­jylyqqa barý múmkindigi qaras­tyrylsa, biz negizge alyp otyr­ǵan Sıngapýrda baspana alý úshin qordan qarajat alýǵa jaǵdaı ja­salǵan. Iаǵnı, halyqaralyq tá­jir­ıbe kórsetkendeı, Memleket basshysy kótergen máseleler halyqqa tıimdi jáne óte ózekti.

Maqsat HALYQ,

ekonomıst, Pro gente ekonomıkalyq zertteý ortalyǵynyń jetekshisi