Túmenbasy tuǵyrynda tur

Sirgeli Tileýke (Qara­batyr) batyr 1694 jyly Qa­ra­taýdyń kúngeı bet­keıindegi Qosturadan bas­taý ala­­tyn Bógen ózeniniń bo­ıyn­da dúnıege kelgen. Ba­tyr týraly derek kóp. Bas­taýy Buqar jyraýdyń jyrlarynan tabylady. Odan beride Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Memlekettik syı­lyqtyń laýreaty Qabdesh Jumadilovtiń «Daraboz» tarı­hı romanynda kórinis beredi. Atalǵan avtordyń «Aby­laı hannyń sońǵy batyry» atty povesinde de Sir­geli Tileýke batyr jaıynda birshama aıtylady.

Mine, osy bahadúrge kin­diginen taraǵan ur­paq­ta­ry Qyzylkópir el­di me­keni janynan alyp es­kert­kish turǵyzypty. Sóz reti kelgende aıta keteıik, es­kertkishtiń tuǵyry – 10 metr. Al eskertkishtiń ózi 5 metr­di quraıdy. Sonadaıdan aıbarlanyp kórinetin eńseli eskertkish kimniń boıyna bol­syn jaýyngerlik rýh syı­laıdy.

Eskertkishtiń ashylýyna oraı memleket jáne qo­ǵam qaıratkeri Orynbaı Rah­manberdıev kirispe sóz sóılep, saltanatty jıyn­dy ashyq dep jarııalady. Ońtústik Qazaqstan obly­synyń qurmetti azamaty, Sirgeli Tileýke batyrdyń ur­paǵy Anarbek Orman baıan­dama jasady. Oblystyq máslıhattyń hatshysy Qaı­rat Balabıev quttyqtaý sóz sóılep, oblys ákiminiń sá­lemin jetkizdi.

Dúbirli jıynǵa respýb­lı­kamyzdyń túkpir-túk­pirinen qonaqtar kóp jınaldy. Solardyń arasynda Qazaqstannyń halyq ja­zýshysy, Memlekettik syı­lyqtyń laýreaty, qazaq áde­bıetiniń kórnekti ókili Qab­desh Jumadilov, tarıh ǵylymdarynyń doktory, pro­fessor Talas Omarbekov, taǵy basqalardyń rýhanı sa­baqtastyq, jastardy otan­súı­gishtikke tárbıeleý, tarıh tereńinen taǵylym tartý, ba­balar amanatyna adal bolý tý­ra­ly tolǵamdary jınal­ǵan­­darǵa úlken oı salǵany anyq.

Eskertkishtiń ashylý saltanatynan soń toıshyl qaýym dala sahnasy aldyna jınaldy. Munda Sirgeli Tileýke batyrdyń jaýyngerlik jo­ryq joldarynan teatr­lan­dyrylǵan kórinis qoıy­lyp, sońy konsertke ulasty. Jal­py, bul kúni Jeltımes jazyǵy dúbirge bólenip jat­ty. Qazaqtyń ulttyq sport túrlerinen jarystar uıym­dastyryldy.

Jaǵalaı tigilgen aqshań­qan kıiz úılerdegi dastarqan basynda batyr baba rýhyna Quran baǵyshtap, bata jasaǵan jurtshylyq saltanatty sáttiń jan tebi­ren­terlik tustary mol bol­ǵanyn aıtyp tarasty...

 Sabyrbek OLJABAI

 Túrkistan oblysy