Basty qundylyqtar qamtylǵan baǵdarlama

Sharaǵa Prezıdent Ákimshiligi Ishki saıasat bóliminiń sektor meńgerýshisi Abzal Muhımov, Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıse-mınıstri Ǵabıdýlla Os­pan­qulov, «Rýhanı jańǵyrý» qa­zaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýty» kommersııalyq emes aksıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy Kemelbek Oıshybaev pen Qazaqstan Jazýshylar oda­ǵynyń tóraǵasy, Ulttyq komıssııa múshesi Ulyqbek Esdáýlet qatysty.

Prezıdent Ákimshiligi Ishki saıasat bóliminiń sektor meń­gerý­shisi Abzal Muhımov qazaq­standyqtar úshin «Rýhanı jań­ǵyrý» baǵdarlamasynyń mán-mańyzyn aıta kelip, qazirgi tańda osy baǵdarlama boıynsha arnaıy 13 joba qolǵa alynǵanyn baıandady. «Baǵdarlama zamanaýı qazaqstandyq bilim men ǵylymnyń, mádenıet pen rýha­nııattyń damýyna, aýylǵa qatys­ty máselelerdiń sheshilýine jáne basqa da baǵyttardyń damýyna serpin beredi. Qazirgi tańda 13 arnaıy joba iske asyrylýda. Jobalardyń basym kópshiligi óte tabysty. Qazaqstandyq bıznes ókilderiniń baǵdarlamaǵa qatysý deńgeıi jyldan-jylǵa artyp keledi. Ásirese mesenattardyń turmysy tómen otbasylarǵa jár­demdesýi, týǵan aýyldaryna qaraılasýy – qazaqstandyq bıznes ókilderdiń áleýmettik jaýapkershiligi artqanynyń bir kýási. Otyrysta komıssııa tóraǵasy, Memlekettik hat­­shy Qyrymbek Kósherbaev baǵ­dar­lamany jańa deńgeıge kóterý, onyń mazmuny men sapasyn arttyrý týraly jańa mindetter qoıdy», dedi A.Muhımov. Ol qazirgi tańda ulttyq pragmatızm máselesiniń óte ótkir turǵanyn ári bul baǵyttaǵy jumystardy tereńnen qarastyrý kerektigin atap kórsetti. Osyǵan baılanysty Ulttyq komıssııa otyrysyna qatysqan zııaly qaýym ókilderiniń Memleket basshysy Q.Toqaevtyń basa nazar aýdaryp otyrǵan pragmatızmmen qabyspaıtyn ysyrapshyldyq, dań­ǵazalyq, orynsyz sán-­sal­tanatqa jarııalaǵan mora­to­rııin esepke alyp, «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda da pragmatızmdik baǵyt­taǵy keshendi sharalar usyn­ǵanyn aıtty. «Halyq arasyn­da quqyqtyq, qarjylyq, ekolo­gııalyq saýattylyqty arttyrý, bilimdi, mádenıetti nasıhattaý men taratý týraly sheshimder qa­byldandy. Ulttyq komıssııa atynan Úkimetke, atqarýshy organdarǵa naqty tapsyrmalar berildi. Komıssııada qaralǵan jumys jospary úsh baǵyt bo­ıynsha jiktelip otyr. Birinshi, tulǵalyq damý baǵyty. Bul baǵyt boıynsha bilimniń saltanat qurýy, pragmatıkalyq qun­dylyqtardy sińirý, básekege qabilettilik sııaqty qundy­lyq­tardy jınaqtap, adamı kapıtaldy damytý alǵa qoıylǵan. Ekinshi, ulttyq biregeılikti saq­taý. Ulttyq qundylyqtardy qas­terleý, saqtaý, halyqaralyq deńgeıde kórsetý sııaqty keshendi sharalardy qamtıtyn bolady. Úshinshi baǵyt – memleket pen qoǵamnyń damý baǵyty. Bul baǵyt elimizdiń revolıýsııalyq emes, evolıýsııalyq jolmen damýy, sananyń ashyqtyǵy, «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń aıasynda júzege asyrylatyn bolady. Sonymen qatar baǵdarlamany júzege asyrýda naýqanshylyq, formaldyq sharalarǵa jol bermeýge qatań tyıym salyndy»,  dedi A.Muhımov.

Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıse-mınıstri Ǵabıdýlla Ospanqulov «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda oryn­dalǵan josparlar týraly aıtyp berdi. «О́tken jyldaǵy is-shara­lardy baqylaıtyn bol­saq, 12 mıllıon azamatty qamtyǵan 30 myńdaı is-sha­­ra ótkizilgen. Olar jalpy 209 tarmaqtan turady. Bıylǵy erek­­shelik – bul tarmaqtar eki esege qysqardy. Júıelilikke nazar aýdaryldy. Ártúrli sharalardy kópshilik arasynda talqylaýǵa mán berildi. El arasynda túrli aksııa ótki­ziledi. Ekinshi bir erekshelik – baǵ­darlamanyń aýyldyq, aýdandyq, oblystyq deńgeıde iske asyrylýyna mán berilip otyr. Osy arqyly qoǵamda qandaı suraqtar bar ekeni belgili bolady. Biz qandaı jaǵdaıdy saqtaý arqyly eń joǵarǵy deńgeıge jetemiz? Qoǵamymyzda qandaı dertter bar? Qandaı qundylyqtarǵa mán beremiz? Táýelsizdik jyldarynda túrli reforma júrgizildi. Sonyń ishinde sananyń jań­ǵyrýy – bólek baǵyt. Bul únemi júrgizilip otyrýy kerek. Qoǵam damýy ár salada birkelki bolýy qajet. Osy máseleler baǵ­darlamanyń ár tarmaǵyna engizildi», dedi vıse-mınıstr.

Al «Rýhanı jańǵyrý» qa­zaq­standyq qoǵamdyq damý ıns­tıtýty» kommersııalyq emes ak­sıo­nerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy Kemelbek Oıshybaev ıns­tıtýttyń atqarǵan isteri jóninde aıtyp berdi. Túrli ba­ǵytta júrgizilgen zertteýler men saraptamalar barysynda baǵ­darlamadaǵy kemshin tustar anyq­talǵan. K.Oıshybaev osy boıynsha ınstıtýttyń Ulttyq komıssııaǵa usynystar aıtqanyn, bul usynystardyń óz kezeginde 2020 jylǵa arnap jasalǵan baǵ­darlamada kórinis tapqanyn jetkizdi. «Baǵdarlama boıynsha ótkizilgen barlyq is-sharalarǵa taldaý jasaı kele, problemalyq núktelerdi anyqtadyq. О́te kóp is-shara ótkiziledi. Biraq oǵan halyq kóp tartyla bermeıdi. Ekinshi bir mańyzdy másele – baǵdarlama aıasynda is-sha­ralardy atqarýmen Mádenıet jáne sport, Aq­parat jáne qo­ǵamdyq da­mý, sondaı-aq Bilim jáne ǵy­lym mınıstrlikteri ǵana aına­lys­qanyn ataýǵa bolady. Osy­dan qorytyndy shyǵaryp, baǵdar­lamaǵa elimizdegi barlyq mı­nıstr­likter men qoǵamdyq uıym­dardy tartý kerek degen usynys jasadyq.

Sananyń jańǵyrýy belgili bir salalarda ǵana júrgizilmeýi kerek. Ol búkil Qazaqstandy, qoǵam ómiriniń búkil salasyn qamtýy qajet», dedi K.Oıshybaev. Ol ózi basqaratyn ıns­tıtýt pen Aqparat jáne qoǵam­dyq damý mınıstrligi biri­gip uıymdastyryp jatqan «Aza­mattyq alańy» jobasy týraly da qu­laǵdar etti. Bilgenimiz – bul jobaǵa kez kelgen el azamaty ótinish berip, qatysyp, ózin qyzyqtyrǵan suraqtarǵa jaýap alady.

Qazaqstan Jazýshylar odaǵy­nyń tóraǵasy, aqyn Ulyqbek Es­dáýlet «Rýhanı jańǵyrý» aıasynda alty tilde jaryq kórgen ádebı antologııa týraly baıan­dady. Elimizdiń eń tańdamaly týyn­dylary biriktirilgen alty tom­dyq antologııa BUU-nyń jetekshi alty tiline aýdarylǵan jáne sapasy da nashar emes. «Biz ony kompıýtermen nemese basqalaı joldarmen emes, eń tanymal aqyn-jazýshylardy, aýdar­mashylardy qatystyra otyryp aýdardyq. Bes memlekette tusaýkeseri ótti. О́zge elderdiń qalamgerleri jaqsy baǵalady», dedi U.Esdáýlet. Jazýshylar oda­ǵynyń tóraǵasy «100 jańa oqýlyqty» aýdaryp jatqan Ulttyq aýdarma bıýrosynyń Abaı shyǵarmalaryn álemniń on tiline aýdarý jumysyn bas­tap ketkenin de atap ótti. Son­daı-aq «Ádebı ólketaný» jobasy bo­ıynsha júzden asa shyǵar­ma jazylǵanyn, jýyq arada sarap­shylardan ótip, oqyr­mandardyń qolyna tıetinin, joba taǵy da jalǵasatynyn málimdedi.